Cohen.gr 1.11.2024
Τζάκο – Ιακώβ Αλγκάβα*
Όλος εβραϊσμός έχει προορισμό τα ερείπια του Ναού του Σολομώντα ως Προσκυνηματικό τόπο. Πόσα ξέρει όμως για την αποδιδόμενη πρώτη καταστροφή του ναού από τον Ναδουγοδονόσωρα
Όπως είναι γνωστό εδώ και χιλιετίες, είτε το 587 είτε το 586 Π.Κ.Χ., οι δυνάμεις του Ναβουχοδονόσορ Β΄, βασιλιά της Βαβυλωνίας, απέφεραν ένα θανατηφόρο πλήγμα στο μικρό και επαναστατημένο Βασίλειο του Ιούδα. Το έσβησαν από τον χάρτη, εκτόπισαν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού του και κατέστρεψαν τον ιερό ναό του, τον ναό του Σολομώντα. Ή όχι. Αυτό μπορεί να ήταν μια περίπτωση εσφαλμένης ταυτότητας. Οι Βαβυλώνιοι μπορεί να Ιουδαίας και να εξεδίωξαν τον πληθυσμό του, αλλά δεν κατέστρεψαν τον ναό. Οι ένοχοι ήταν οι Εδωμίτες, ένα μικρό βασίλειο στη νότια Υπεριορδανία.
Η πτώση της Ιερουσαλήμ και η καταστροφή του ναού ήταν δύο ξεχωριστά γεγονότα, τα οποία ένας βιβλικός γραφέας κατέγραψε σε ένα και έτσι μας οδήγησε όλους σε λάθος απόδοση για το φταίξιμο. Με την πρώτη ματιά αυτό φαίνεται απίθανο. Η Εβραϊκή Βίβλος δηλώνει ρητά όχι λιγότερο από τρεις φορές ότι οι Βαβυλώνιοι έκαψαν τον Ναό όταν κατέλαβαν την πόλη.
« Ο Νεβουζαραντάν, αρχηγός της φρουράς, υπηρέτης του βασιλιά της Βαβυλώνας, [ήλθε] στην Ιερουσαλήμ, και έκαψε τον οίκο του Κυρίου, και τον οίκο του βασιλιά, και όλους τους οίκους της Ιερουσαλήμ, και το σπίτι κάθε μεγάλου. με φωτιά » (Β' Βασιλέων 25:8-9 KJV· και με παρόμοιο τρόπο αναφέρεται στα εδάφια Ιερεμίας 52:12-13 και Β' Χρονικών 36:19). Αυτοί οι υπολογισμοί είναι πιθανώς λανθασμένοι. Το Βιβλίο του Ιερεμία αναφέρει ότι λίγους μήνες αφότου οι Βαβυλώνιοι κατέλαβαν την Ιερουσαλήμ, ο Ισμαήλ, γιος του Νεθανία, ο ίδιος άνθρωπος που σκότωσε τον διορισμένο από τη Βαβυλώνα κυβερνήτη του Ιούδα Γκεντάλια, σκότωσε 80 άνδρες από τη Ναμπλούς και το Σηλώ «έχοντας ξυρισμένα τα γένια τους και τα ρούχα τους σκίσανε και έκοψαν , με προσφορές και θυμίαμα στα χέρια τους, για να τους φέρουν στον οίκο του Κυρίου» (Ιερεμίας 41:5· KJV).
Πώς θα μπορούσαν οι Βαβυλώνιοι να είχαν κάψει τον Ναό , αν ήταν ακόμα όρθιος και λάμβανε προσφορές; ενώ είναι αλήθεια ότι τα προαναφερθέντα χωρία αναφέρουν ότι οι Βαβυλώνιοι κατέστρεψαν τον Ναό κατά την κατάληψη της πόλης, μια τέταρτη αναφορά αυτών των γεγονότων δεν λέει ότι ο Ναός καταστράφηκε όταν περιγράφει την κατάληψη της Ιερουσαλήμ. Σε αυτή την τέταρτη αναφορά, η οποία ενσωματώθηκε ή χρησιμοποιήθηκε ως βάση για τις άλλες τρεις, οι Βαβυλώνιοι «έκαψαν τον οίκο του βασιλιά και τα σπίτια του λαού με φωτιά και γκρέμισαν τα τείχη της Ιερουσαλήμ» (Ιερεμίας 39:8 KJV). Ούτε λέξη για την καταστροφή του Ναού. Φυσικά, το γεγονός ότι ο Ναός καταστράφηκε είναι αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός .
Απλώς το γεγονός έλαβε χώρα λίγο αργότερα, σε ένα ξεχωριστό γεγονός, και ότι όταν ο ιστορικός που έγραψε την αφήγηση που βασίζεται στις αφηγήσεις στο Βασιλέων Β΄, Ιερεμία , και Χρονικά, περιέγραψε τα τραυματικά γεγονότα αυτών, απλώς συνδύασε την πτώση της Ιερουσαλήμ και το κάψιμο του Ναού σε ένα γεγονός, ενώ οι Βαβυλώνιοι κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της Ιερουσαλήμ όταν κατέλαβαν την πόλη, ο Ναός παρέμεινε άθικτος και έτσι θα μπορούσε να είναι ακόμα προορισμός προσκυνήματος για τα άτυχα θύματα του Ισμαήλ, γιου του Νεθανία. Αλλά λίγο μετά, πότε ακριβώς και υπό ποιες συνθήκες δεν γνωρίζει κανείς, οι Εδωμίτες ήρθαν στην Ιερουσαλήμ και κατέστρεψαν τον Ναό.
Τα στοιχεία του για αυτήν την επίθεση των Εδωμιτών στον Ναό βασίζονται σε τρία αποσπάσματα:
* Η οργή των εξόριστων Ιουδαίων προς τα «τα παιδιά του Εδώμ» που εκφράζεται στον περίφημο ψαλμό «Ποταμοί της Βαβυλώνας», επειδή φώναζαν «Σήκωσέ το, σήκωσε το, ακόμη και μέχρι τα θεμέλιά του» την «ημέρα της Ιερουσαλήμ» ( Ψαλμός137:7.)
* Η ταραχή του προφήτη Αβδιά κατά των Εδωμιτών, στην οποία υπόσχεται τον πλήρη αφανισμό τους από τον Θεό για τη «βία τους εναντίον του αδελφού σου Ιακώβ» (Οβαδίας 1:10
* Και πιο ρητά, ο αρχηγός των εξόριστων στην Ιουδαία, τα λόγια του Ζοροβάβελ προς τον βασιλιά Δαρείο της Περσίας: «Ορκίστηκες επίσης να χτίσεις τον ναό, τον οποίο έκαψαν οι Εδωμίτες όταν η Ιουδαία ερημώθηκε από τους Χαλδαίους» Αυτή είναι μια μυθιστορηματική και ενδιαφέρουσα ανασύνθεση των γεγονότων, αλλά είναι αλήθεια;
Ίσως μπορούμε να πιστέψουμε ότι οι Βαβυλώνιοι κατέστρεψαν το παλάτι και τα σπίτια των ανθρώπων αλλά άφησαν τον Ναό ανέπαφο. Πρέπει όμως να πιστέψουμε ότι ο συγγραφέας του Ιερεμία το εξέφρασε αυτό αναφέροντας απλώς ποια κτίρια κατέστρεψαν, χωρίς να δηλώσει ρητά ότι άφησαν το Ναό όρθιο; Αυτό φαίνεται σαν κάτι που θα είχε αναφέρει. Είναι πιο πιθανό ότι το κείμενο ανέφερε αρχικά την καταστροφή του Ναού και ότι το κείμενο ήταν απλώς αλλοιωμένο σε μία από τις πολλές φορές που αντιγράφηκε. Η πιο πιθανή λύση είναι ότι πρόκειται για μια περίπτωση απλολογίας, ενός πολύ συνηθισμένου γραφικού σφάλματος κατά το οποίο το μάτι ενός αντιγραφέα μεταπηδά από μια λέξη σε μια πανομοιότυπη λέξη αργότερα στο κείμενο και έτσι σβήνει ακούσια τις ενδιάμεσες λέξεις.
Σε αυτήν την περίπτωση, η επαναλαμβανόμενη λέξη θα μπορούσε να είναι «ο οίκος»: «έκαψε τον οίκο του (Κύριου, τον οίκο του]) βασιλιά, και τα σπίτια του λαού, με φωτιά, και γκρέμισε τα τείχη της Ιερουσαλήμ». Στο αρχικό εβραϊκό κείμενο , αυτό το λάθος θα είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια μόνο επτά γραμμάτων.
Μια άλλη εξήγηση είναι ότι αυτό που εμφανίζεται στο σωζόμενο κείμενο ως «τα σπίτια των ανθρώπων» ήταν αρχικά «το σπίτι των ανθρώπων» – αυτό είδε μπροστά του ο αρχαίος μεταφραστής του στίχου στα ελληνικά – και ότι «το σπίτι του λαού ” ήταν ένα κατά τα άλλα άγνωστο όνομα του Ναού.
Και πείτε ότι πράγματι οι Βαβυλώνιοι άφησαν τον Ναό όρθιο, ο συγγραφέας του Ιερεμία δεν ανέφερε ρητά αυτό το γεγονός, και ο Ναός πράγματι καταστράφηκε αργότερα: πιστεύουμε ότι ο Συγγραφέας του Β' Βασιλέων θα απέδιδε λανθασμένα την καταστροφή του ναού στον Βαβυλώνιο Νεβουζαραντάν, παρά το γεγονός ότι πρέπει να έζησε μόνο λίγο μετά τα γεγονότα, λαμβάνοντας υπόψη ότι το τελευταίο γεγονός που αναφέρει στην ιστορία του είναι η απελευθέρωση του Βασιλιά Ιεκωνία από την αιχμαλωσία και όχι, ας πούμε, η δολοφονία του γιου και κληρονόμου του Ναβουχοδονόσορα Β' το 560 π.Χ. ή η συνολική πτώση της Βαβυλωνίας το 539 π.Χ.
Και πείτε ότι ο συγγραφέας αυτής της αφήγησης στο Βασιλέων Β» απάλλαξε για κάποιο λόγο τους Εδωμίτες από την ευθύνη τους για την καταστροφή του Ναού, πώς γίνεται να μην αναφέρεται κάτι τέτοιο στην ΤΟΡΑ και το μαθαίνουμε μόνο από τον ιστορικά αμφίβολο Έσδρα; Εάν ο συγγραφέας του Ψαλμού 137 ήταν θυμωμένος με τους Εδωμίτες επειδή κατέστρεψαν τον Ναό, γιατί δεν θα αναφερόταν σε αυτό το έγκλημα, και αντ' αυτού απλώς ανέφερε ότι φώναζαν για την καταστροφή του;
Και αν ο Αβδιά αποδοκιμάζει τους Εδωμίτες επειδή κατέστρεψαν τον Ναό, γιατί δεν ανέφερε ότι το έκαναν αυτό, αντίθετα κατηγορώντας τους ότι πήραν το μέρος των «ξένων» και «ξένων» που «αιχμαλώτισαν τις δυνάμεις του… τις πύλες του, και έριξε κλήρο στην Ιερουσαλήμ… ως ένας από αυτούς» να χαίρεται «για τα παιδιά του Ιούδα την ημέρα της καταστροφής τους» και να εισέρχεται «στην πύλη μου οι άνθρωποι την ημέρα της συμφοράς τους», να κοιτάζουν «τη θλίψη τους την ημέρα της συμφοράς τους», να «βάζουν τα χέρια τους στην ουσία τους την ημέρα της συμφοράς τους» και να στέκονται «στο σταυροδρόμι να αποκόψει αυτούς που διέφυγαν» ;
Αν πράγματι, οι Εδωμίτες κατέστρεψαν τον Ναό, αυτοί οι ισχυρισμοί φαίνονται αρκετά ασήμαντοι. Αυτό που ο Οβαδίας και ο Ψαλμός 137 κατηγορούν τους Εδωμίτες ότι έκαναν δεν είναι να επιτεθούν στην Ιερουσαλήμ και να καταστρέψουν τον Ναό της. μάλλον οι Εδωμίτες δέχονται επίθεση επειδή συμμετείχαν στην καταστροφή της Ιερουσαλήμ ως βοηθοί του βαβυλωνιακού στρατού, για να βοηθήσουν τους Βαβυλώνιους «ξένους» αντί να στέκονται στο πλευρό των «αδερφών» τους.
Το ότι οι Εδωμίτες ήταν υποτελείς των Βαβυλωνίων και έπρεπε να παράσχουν στρατιώτες για να βοηθήσουν στην εκστρατεία εναντίον του Ιούδα είναι όχι μόνο πιθανό αλλά και εύλογο. Και ότι οι Ιουδαίοι θα είχαν αγανακτήσει πολύ με αυτήν την προδοσία είναι βέβαιο.
Στο τέλος, αυτή είναι η ιστορία στο Jeremiah σχετικά με τη δολοφονία των προσκυνητών καθ' οδόν προς τον «οίκο του Κυρίου». Δεν υπάρχει τίποτα σε αυτή την ιστορία που να υποστηρίζει την ιστορικότητά της και ως έχει φαίνεται ότι είχε σκοπό μόνο να μαυρίσει περαιτέρω τη φήμη του δολοφόνου του Γκεντάλια. Ο Ισμαήλ, γιος του Νεθανία, σκότωσε πραγματικά 80 ανθρώπους χωρίς προφανή λόγο; Ισως; Ήταν πράγματι καθ' οδόν προς τον Ναό; Ποιος ξέρει;
Αλλά ακόμα κι αν πιστεύουμε ότι αυτή η ιστορία όντως αποδεικνύει ότι οι άνθρωποι πήγαν να προσφέρουν προσφορές στον «Οίκο του Κυρίου» μετά την κατάληψη της Ιερουσαλήμ από τους Βαβυλώνιους, υπάρχουν πολύ καλές εξηγήσεις για αυτό. Μήπως, μετά την καταστροφή, οι άνθρωποι συνέχισαν να προσφέρουν θυσίες στον τόπο του κατεστραμμένου Ναού;
Ή ίσως ο εν λόγω «οίκος του Κυρίου» δεν ήταν καθόλου ο ναός της Ιερουσαλήμ, αλλά μάλλον ένας διαφορετικός ναός, λένε ο ναός που ανακαλύφθηκε πρόσφατα από αρχαιολόγους στη Μότζα , μόλις 10 χιλιόμετρα (6,2 μίλια) από την Ιερουσαλήμ. Αν επαληθευθεί τότε έχουμε ανατροπή όλης της εβραϊκής θρησκείας…
Είτε έτσι είτε αλλιώς, αυτή η ιστορία δεν είναι αρκετή για να ανατρέψουμε απλώς τη σαφή και ρητή αναφορά του Β΄ Βασιλέων ότι οι Βαβυλώνιοι κατέστρεψαν στην πραγματικότητα τον Ναό.֍
*Δρ Γεωπόνος - Μηχανικός , Εβραιος Διδασκαλος.
Το Εβραϊκό Χρονολόγιο του Τζάκου Αλγκάβα δημοσιεύεται κάθε Παρασκευή. Το χρονολόγιο είναι καθαρά ιστορικό και δεν έχει καμία θρησκευτική χροιά. Όλη τη σειρά των άρθρων μπορείτε να τη βρείτε:
https://www.cohen.gr/new/articles/evraiko-xronologio-tou-tzakou-algkava