Η Εβραϊκό χρονολόγιο
Τζάκο – Ιακώβ Αλγκάβα* 

Καθώς η ανακατάληψη πλησίαζε στο τέλος της, η απροκάλυπτη εχθρότητα κατά των Εβραίων στη χριστιανική Ισπανία έγινε πιο έντονη, βρίσκοντας έκφραση σε βάναυσα επεισόδια βίας και καταπίεσης. Στις αρχές του δέκατου τέταρτου αιώνα, οι χριστιανοί βασιλείς αγωνίστηκαν για να αποδείξουν την ευσέβειά τους επιτρέποντας στον κλήρο να υποβάλλει τον εβραϊκό πληθυσμό σε αναγκαστικά κηρύγματα και διαμάχες.     

Πιο θανατηφόρες επιθέσεις ήρθαν αργότερα μέσα στον αιώνα από όχλους θυμωμένων Καθολικών, με επικεφαλής λαϊκούς κήρυκες, που εισέβαλαν στις εβραϊκές συνοικίες, κατέστρεφαν συναγωγές και εισέβαλαν σε σπίτια, αναγκάζοντας τους κατοίκους να επιλέξουν μεταξύ μεταστροφής και θανάτου. Χιλιάδες Εβραίοι προσπάθησαν να ξεφύγουν από αυτές τις επιθέσεις προσηλυτίζοντας στον Χριστιανισμό. Αυτοί οι Εβραίοι προσήλυτοι ονομάζονταν συνήθως conversos , Cristianos nuevos ή maranos . ο τελευταίος όρος χρησιμοποιήθηκε ως προσβολή.                                                                                                         Στην αρχή, αυτές οι μετατροπές φάνηκαν μια αποτελεσματική λύση στην πολιτιστική σύγκρουση.    

Πολλές οικογένειες converso γνώρισαν κοινωνική και εμπορική επιτυχία.  Αλλά τελικά η επιτυχία τους έκανε αυτούς τους νέους Καθολικούς αντιδημοφιλείς στους γείτονές τους, συμπεριλαμβανομένων μερικών από τους κληρικούς της Καθολικής Εκκλησίας και Ισπανούς αριστοκράτες που τους ανταγωνίζονταν για επιρροή στις βασιλικές οικογένειες.    

Στα μέσα του 15ου αιώνα, οι απαιτήσεις των Παλαιών Χριστιανών να τους διαφοροποιούν η Καθολική Εκκλησία και η μοναρχία από τους conversos , οδήγησαν στους πρώτους νόμους limpieza de sangre , οι οποίοι περιόριζαν τις ευκαιρίες στους προσήλυτους.  Αυτές οι υποψίες από την πλευρά των Χριστιανών ενισχύθηκαν μόνο από το γεγονός ότι ορισμένες από τις μεταστροφές ήταν ανειλικρινείς. Μερικοί συνομιλητές , επίσης γνωστοί ως κρυπτο-Εβραίοι , ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό και βαφτίστηκαν, ενώ τηρούσαν ιδιωτικά τις ιουδαϊκή πρακτική και πίστη. Οι οικογένειες που είχαν προσηλυτιστεί πρόσφατα και συνέχισαν να παντρεύονται, αντιμετωπίζονταν ιδιαίτερα με καχυποψία. 

Από την πλευρά της, η εβραϊκή κοινότητα αντιμετώπιζε τις συνομιλίες με συμπόνια, επειδή ο εβραϊκός νόμος όριζε ότι η μεταστροφή υπό την απειλή βίας δεν ήταν απαραίτητα νόμιμη.  Αν και η Καθολική Εκκλησία ήταν επίσης επίσημα αντίθετη στην αναγκαστική μεταστροφή, σύμφωνα με τον εκκλησιαστικό νόμο όλα τα βαφτίσματα ήταν νόμιμα, και μόλις βαφτίζονταν οι προσήλυτοι δεν επιτρεπόταν να επανενταχθούν στην προηγούμενη θρησκεία τους. 

Απελάσεις Εβραίων στην Ευρώπη από το 1100 έως το 1600. Από τον δέκατο τρίτο έως τον δέκατο έκτο αιώνα, οι ευρωπαϊκές χώρες έδιωξαν τους Εβραίους από τα εδάφη τους σε τουλάχιστον δεκαπέντε περιπτώσεις. Πριν από την ισπανική εκδίωξη, οι Εβραίοι είχαν εκδιωχθεί από την Αγγλία το 1290, αρκετές φορές από τη Γαλλία μεταξύ 1182 και 1354, και από ορισμένα γερμανικά κρατίδια. Η γαλλική περίπτωση είναι χαρακτηριστική για τις περισσότερες απελάσεις, είτε η απέλαση ήταν τοπική είτε εθνική.

Οι Εβραίοι συνήθως επιτρεπόταν να επιστρέψουν μετά από μερικά χρόνια. Την ισπανική απέλαση διαδέχθηκαν τουλάχιστον πέντε απελάσεις από άλλες ευρωπαϊκές χώρες,  αλλά η απέλαση των Εβραίων από την Ισπανία ήταν και η μεγαλύτερη του είδους της και επίσημα, η μακροβιότερη στη δυτικοευρωπαϊκή ιστορία . Κατά τη διάρκεια της τετρακοσιακής περιόδου κατά την οποία εφαρμόστηκαν τα περισσότερα από αυτά τα διατάγματα, τα αίτια της απέλασης άλλαξαν σταδιακά. Στην αρχή, οι απελάσεις των Εβραίων (ή η απουσία απελάσεων) ήταν ασκήσεις βασιλικών προνομίων.        

Οι εβραϊκές κοινότητες στη μεσαιωνική Ευρώπη συχνά προστατεύονταν από μονάρχες και συνδέονταν με αυτούς, επειδή, κάτω από το φεουδαρχικό σύστημα, οι Εβραίοι ήταν συχνά η μόνη αξιόπιστη πηγή φόρων για έναν μονάρχη.  

Οι Εβραίοι είχαν επίσης τη φήμη ως τοκογλύφων επειδή ήταν η μόνη κοινωνική ομάδα που επιτρεπόταν να δανείζει χρήματα με κέρδος σύμφωνα με την επικρατούσα ερμηνεία της Βουλγάτας (η λατινική μετάφραση της Βίβλου που χρησιμοποιείται στη Ρωμαιοκαθολική Δυτική Ευρώπη ως επίσημο κείμενο), η οποία απαγόρευσε στους χριστιανούς να χρεώνουν τόκους στα δάνεια.  Οι Εβραίοι, επομένως, έγιναν δανειστές και πιστωτές εμπόρων, αριστοκρατών, ακόμη και μοναρχών.      

Οι περισσότερες απελάσεις πριν από το Διάταγμα της Αλάμπρα σχετίζονταν με αυτήν την οικονομική κατάσταση, δλδ για να συγκεντρώσει επιπλέον χρήματα, ένας μονάρχης θα φορολογούσε βαριά την εβραϊκή κοινότητα, αναγκάζοντας τους Εβραίους να ζητούν δάνεια. τότε ο μονάρχης θα έδιωχνε τους Εβραίους και τη στιγμή της απέλασης, ο μονάρχης θα άρπαζε τα εναπομείναντα πολύτιμα περιουσιακά τους στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των χρεών που τους οφείλονταν από άλλους υπηκόους του μονάρχη και σε ορισμένες περιπτώσεις, από τον ίδιο τον μονάρχη. Η απέλαση των Εβραίων από την Ισπανία ήταν επομένως μια καινοτομία όχι μόνο σε κλίμακα αλλά και ως προς τα κίνητρά της. ֍              

*Δρ Γεωπόνος - Μηχανικός , Εβραιος Διδασκαλος. 
Το Εβραϊκό Χρονολόγιο του Τζάκου Αλγκάβα  δημοσιεύεται  κάθε Παρασκευή. Το χρονολόγιο είναι καθαρά ιστορικό και δεν έχει καμία θρησκευτική χροιά. Όλη τη σειρά των άρθρων μπορείτε να τη βρείτε:

https://www.cohen.gr/new/articles/evraiko-xronologio-tou-tzakou-algkava