Εβραϊκό χρονολόγιο
Τζάκο – Ιακώβ Αλγκάβα* 

Ένα κρίσιμο επεισόδιο στην ιστορία της Τρίτης Δημοκρατίας και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα δικαστικής αδικίας, η σύλληψη και η καταδίκη του λοχαγού Ντρέιφους είχε τεράστιο αντίκτυπο στη Γαλλία και σε όλο τον κόσμο.    

Θα συνοψίσω συνοπτικά τα βασικά στοιχεία της Υπόθεσης Ντρέιφους.

Στις 15 Οκτωβρίου 1894, ο Alfred Dreyfus, λοχαγός του στρατού με εβραϊκή καταγωγή από την Αλσατία, κατηγορήθηκε ότι αποκάλυψε στρατιωτικά μυστικά στη Γερμανία.                                      Συνελήφθη, καταδικάστηκε και καταδικάστηκε σε απέλαση. Καθαιρέθηκε από το βαθμό του στις 5 Ιανουαρίου 1895  και στάλθηκε εξορία στην ποινική αποικία στο Νησί του Διαβόλου στη Γαλλική Γουιάνα.   Με προσπάθειες επιφανών Γάλλων Εβραίων και όχι μόνο κατάφεραν να βρουν τον πραγματικό προδότη  του Ταγματάρχη Εστερχάζυ.  

Στις 13 Ιανουαρίου 1898, ο Zola, ο οποίος ήταν τότε ένας από τους πιο μεταφρασμένους συγγραφείς στον κόσμο, δημοσίευσε το άρθρο  «J'Accuse-Το κατηγορώ» στην εφημερίδα L'Aurore(Η Αυγή), με κυκλοφορία 300.000 αντιτύπων. Το άρθρο του έκανε την υπόθεση Ντρέιφους διεθνή υπόθεση. Καταδικασμένος για συκοφαντική δυσφήμιση, ο Zola διέφυγε στην Αγγλία καθώς η Γαλλία καταλήφθηκε   σε μία καταιγίδα μίσους. Μια νέα δίκη στη Ρεν το 1899 έληξε με μια ακόμη καταδίκη και η υπόθεση έληξε τελικά στις 12 Ιουλίου 1906.                     

Ο Ντρέιφους κρίθηκε αθώος από το Cour de Cassation (ανώτατο εφετείο) και επανήλθε στο στρατό με τον βαθμό του Ταγματάρχη. Η Εστερχάζυ, εν τω μεταξύ, δεν καταδικάστηκε ποτέ.

Ο στιγματισμός της εβραϊκής κοινότητας, που ήταν ήδη σημαντικός στη δεκαετία του 1880, επιδεινώθηκε από την υπόθεση Ντρέιφους;
Η εχθρότητα προς τον Ντρέιφους, τους Εβραίους και τον Ζολά συνοδεύτηκε από βίαιες αντισημιτικές ταραχές στις μεγάλες πόλεις. Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο αντισημιτισμός της ακροδεξιάς είχε ισχυρή επιρροή στην κοινή γνώμη, κυρίως μέσω των γραπτών του Édouard Drumont (ο άνθρωπος που συνέθεσε τους τρεις κύριους τύπους αντισημιτισμού. Ο πρώτος τύπος ήταν οι παραδοσιακές καθολικές στάσεις απέναντι στους εξωγήινους «του  Χριστού δολοφόνους » επαυξημένες από την έντονη αντιπάθεια προς τη Γαλλική Επανάσταση .

Το δεύτερο είδος ήταν η εχθρότητα προς τον καπιταλισμό καθώς οι εβραίοι όπως πίστευε ήταν οι δημιουργοί του και ο τρίτος τύπος ήταν ο λεγόμενος επιστημονικός ρατσισμός , βασισμένος στο επιχείρημα ότι οι φυλές έχουν σταθερά χαρακτηριστικά και υποστηρίζοντας ότι οι Εβραίοι έχουν αρνητικά χαρακτηριστικά.                                                                                 

Το έργο του έπαιξε βασικό ρόλο στην κατάλυση της υπόθεσης Ντρέιφους ., οι ιδέες του οποίου εκφράστηκαν στο La France Juive (1886) υποστηρίχθηκαν από την αντιδημοκρατική εφημερίδα La Libre Parole , η οποία κατήγγειλε «τη μοίρα και την κατάρα της φυλής».   Αυτές τις απόψεις συμμερίζονταν πολλοί Γάλλοι εθνικιστές, οι οποίοι έβλεπαν τους Εβραίους ως ξένους στη γη τους, νομάδες ανίκανους να ενσωματωθούν, συμμάχους των Ελευθεροτέκτονων, δολοφόνους του Χριστού, κ.λπ.… Για να μην αναφέρουμε το Action Française, ένα πολιτικό κίνημα που ξεκίνησε το 1898 αναφερόμενο σκληρά κατά του Ντρέιφους, υποστηρίχθηκε από τον μονάρχη και τον μοναχό συγγραφέα Barres (ήταν σφοδρός πολέμιος του Άλφρεντ Ντρέιφους. Επίσης, επέκρινε με δριμύτητα την Αριστερά, η οποία θεσμοθέτησε τον διαχωρισμό Εκκλησίας και κράτους)..

Πολύ πριν την ίδρυση του Κράτους του Ισραήλ το 1948, μερικές χιλιάδες Ευρωπαίοι Εβραίοι έφυγαν για να εγκατασταθούν στις πρώτες αγροτικές αποικίες στην Παλαιστίνη. Το 1896 ο Αυστριακός δημοσιογράφος Théodore Herzl, συγκλονισμένος από τη βία γύρω από την υπόθεση Dreyfus, την οποία κάλυπτε ως ρεπόρτερ, πρότεινε τη δημιουργία ενός εβραϊκού κράτους. Οργάνωσε το Πρώτο Σιωνιστικό Συνέδριο στη Βασιλεία (Ελβετία) τον επόμενο χρόνο(θα μιλήσουμε γι αυτό την επομένη φορά). 

Η στάση του Zola υπέρ του Ντρέιφους δεν ήταν μια ώθηση της στιγμής, απερίσκεπτος, παρορμητικός ακτιβισμός, ούτε ήταν ένα διαφημιστικό κόλπο για να τονώσει την καριέρα του, όπως υπαινίχθηκαν ορισμένοι από τους επικριτές του. Αυτό που έκανε ήταν καλά μελετημένο. Τον Μάιο του 1896 δημοσίευσε ένα άρθρο στην καθημερινή εφημερίδα Le Figaro καταγγέλλοντας τον αντισημιτισμό χωρίς να εμπλακεί στην υπόθεση, την οποία απλώς παρατηρούσε από μακριά. Σταδιακά πείστηκε για την αθωότητα του Ντρέιφους, ιδίως μέσω των επαφών του με τον δημοσιογράφο Bernard Lazare και τον αντιπρόεδρο της Γερουσίας, Auguste Scheurer-Kestner. Μάλιστα, η συμμετοχή στη μάχη για την αποκατάσταση του λοχαγού Ντρέιφους δεν ήταν χωρίς κινδύνους. Ο Zola καταδικάστηκε για συκοφαντική δυσφήμιση μετά την ανοιχτή επιστολή του προς τον Πρόεδρο Félix Faure και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Γαλλία για το Λονδίνο στις 18 Ιουλίου 1898 – μια εξορία που θα διαρκέσει μέχρι τις 5 Ιουνίου 1899.

Τελικά, το μυθιστόρημα που έφτιαξε αυτός ο κοινωνικά συνειδητοποιημένος συγγραφέας, ο οποίος πίστευε ακράδαντα ότι η δικαιοσύνη μπορούσε να θριαμβεύσει τη δικαιοσύνη, να θριαμβεύσει την τάξη, να καταστήσει σκοτεινά κ.λπ. ομοιότητα με την πραγματική ζωή και, συχνά, με την ίδια την υπόθεση Ντρέιφους. Κατά μία έννοια, η τέχνη της μυθοπλασίας προετοίμασε τον Zola, ίσως υποσυνείδητα, να υπερασπιστεί τον Ντρέιφους. Ο νατουραλισμός του ήταν το ηθικό και πολιτικό του πεδίο εκπαίδευσης.

Οι εφημερίδες σε όλο τον κόσμο μετέφρασαν και δημοσίευσαν το κείμενο, άλλοτε κυριολεκτικά, άλλοτε με σχολιασμό, ανάλογα με τη συντακτική τους στάση. Ωστόσο, στον ξένο Τύπο δεν κυριαρχούσε αποκλειστικά το Dreyfusism. Το τοπίο των διεθνών μέσων ενημέρωσης περιλάμβανε επίσης ένα στρατόπεδο κατά του Ντρέιφους, το οποίο συνδέεται συχνότερα με τον ριζοσπαστικοποιημένο καθολικισμό. Η δεύτερη καταδίκη του Ντρέιφους το 1899, με ελαφρυντικά, έγινε επίσης παγκόσμια είδηση. Αλλά πάνω από όλα, η δημοσίευση του «J'Accuse» προκάλεσε μια πλημμύρα επιστολών που απευθύνονταν στον Zola από όλο τον κόσμο. 

Μέχρι στιγμής 1.750 επιστολές έχουν ψηφιοποιηθεί από την ομάδα Zola,  τα περισσότερα από αυτά γραμμένα ατομικά ή συλλογικά από ανώνυμους ανταποκριτές και των δύο φύλων, όλων των ηλικιών και όλων των κοινωνικών βαθμίδων (γιατροί, δικηγόροι, εργάτες, αγρότες, μαχητές σοσιαλιστές…). Μερικά ήρθαν με περιβλήματα(σχέδια, μεγάλα ποιήματα για τον έπαινο του Zola)… Και 1.200 από αυτά έχουν γίνει διαθέσιμα στο διαδίκτυο. Ωστόσο, απέχουμε πολύ από το να έχουμε εξετάσει ολόκληρο το σώμα της αλληλογραφίας, μεγάλο μέρος της οποίας είναι ακόμα αποθηκευμένο στα αρχεία της Δρ. Brigitte Émile-Zola, δισέγγονης του μυθιστοριογράφου, και επομένως παραμένει ακυκλοφόρητο.

Οι περισσότεροι από τους συγγραφείς επιστολών συσχέτισαν και τις δύο όψεις. Και πολλοί απέτισαν φόρο τιμής, μερικοί με αρκετά λυρικούς όρους, σε έναν μυθοποιημένο Ζολά, που τον έβλεπαν ως θρησκευτική προσωπικότητα (τον συγκρίνουν με τον Μωυσή και τον Χριστό, παρόλο που ήταν άθεος) ή ως μια ηρωική κοσμική φιγούρα όπως ο Ναπολέοντας.

Για πολλούς από τους συγγραφείς τους, απλώς και μόνο επειδή τα γαλλικά, ακόμα κι αν δεν τα ήξεραν καλά, ήταν η γλώσσα που χρησιμοποιούσε ο Zola για να γράψει τα μυθιστορήματά του και το «J'Accuse». Με άλλα λόγια, μια γλώσσα πλούσια σε ηθικές και αστικές αξίες που ενέπνεε τη δύναμη και το θάρρος να παραμερίσει κανείς τη μητρική του γλώσσα και τους συνήθεις τρόπους σκέψης.                                 

Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι αυτή η πλανητική κατακραυγή απαρτιζόταν από ατομικές συνειδήσεις, καθεμία από τις οποίες ταυτιζόταν προσωπικά με τα βάσανα ενός ανθρώπου, στην προκειμένη περίπτωση ενός Εβραίου μάλιστα ενός Εβραίου στρατιωτικού που κατηγορήθηκε ψευδώς και με δόλο και με υπέρμετρο αντισημιτισμό …..ΧΡΩΣΤΟΥΜΕ ΠΟΛΛΑ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΒΡΑΙΟΙ ΣΤΟΝ ΕΜΙΛ ΖΟΛΑ ….και με αφορμή την δίκη του Ντρέιφους  ξεκίνησε η ανάποδη μέτρηση της επιστροφής των Εβραίων στην πατρογονική γη, συνεχίστε να διαβάζετε το Εβραϊκό Χρονολόγιο!!

«Δεν εννοώ σχεδόν τίποτα σε αυτόν τον κόσμο, και όμως πρέπει να υψώσω τη φωνή μου για τον Ντρέιφους και τον Ζόλα».Θεόδωρος Χερτσέλ֍

*Δρ Γεωπόνος - Μηχανικός , Εβραιος Διδασκαλος.  
Το Εβραϊκό Χρονολόγιο του Τζάκου Αλγκάβα  δημοσιεύεται  κάθε Παρασκευή. Το χρονολόγιο είναι καθαρά ιστορικό και δεν έχει καμία θρησκευτική χροιά. Όλη τη σειρά των άρθρων μπορείτε να τη βρείτε:

https://www.cohen.gr/new/articles/evraiko-xronologio-tou-tzakou-algkava