YNET 20.6.2012
Του Charley J. Levine*
Μετά την κρίση με την Τουρκία, το Ισραήλ έχει την ιστορική ευκαιρία να δημιουργήσει νέες περιφερειακές συμμαχίες
Μια πρόσκληση στον επίσημο εορτασμό της Ισραηλινής Ημέρας της Ανεξαρτησίας στην Ελλάδα ήταν μια ευπρόσδεκτη ανακούφιση όταν βρέθηκα πρόσφατα στην Αθήνα. Περιμένοντας κανένα falafel και μερικούς παραδοσιακούς Ισραηλινούς τραγουδιστές, ήμουν απροετοίμαστος για την αθρόα προσέλευση 1.000 συμμετεχόντων, μιας πραγματικής αφρόκρεμας προσώπων επιρροής συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Άμυνας, Βουλευτών και ανώτερων αξιωματικών του στρατού. Τα εύσημα ανήκουν στον Πρέσβη Aryeh Mekel ο οποίος πιθανότατα φιλοξένησε τη μεγαλύτερη διπλωματική δεξίωση της χρονιάς όσον αφορά στη συγκεκριμένη γιορτή απηχώντας εύστοχα τη σεισμική κινητικότητα στην περιοχή αναφορικά με το Ισραήλ και τις σχέσεις του.
Ο δρόμος προς τη συγκεκριμένη εκδήλωση της Αθήνας περνά, όπως ήταν αναμενόμενο, απευθείας μέσω της Κωνσταντινούπολης. Μια επαναπροσδιοριζόμενη Τουρκία προσπαθεί σκληρά ν’ αναβαθμίσει το διεθνή της ρόλο εκμεταλλευόμενη κυρίως την αναταραχή που προκλήθηκε από τις εξεγέρσεις της Αραβικής Άνοιξης προκειμένου ν’ αυξήσει την επιρροή της σε όλη τη Μέση Ανατολή και ακόμη παραπέρα. Η άλλη όψη του νομίσματος συνίσταται στην ταχεία αναδιάταξη των δυνάμεων που δεν εκτιμούν αυτό που προσπαθεί να πετύχει η Τουρκία. Οι βετεράνοι σκεπτικιστές όσον αφορά στην Τουρκία - η Ελλάδα, η Κύπρος και η Βουλγαρία - κατέχουν δεσπόζουσα θέση στον ανασχεδιασμό των περιφερειακών προτεραιοτήτων του Ισραήλ ενώ τα τεράστια κοιτάσματα φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκαν ακριβώς στο επίκεντρο αυτής της περιοχής υπογραμμίζουν τόσο τη σημασία όσο και την αστάθεια της όλης διαδικασίας.
Πέραν των επιμέρους συσχετισμών με την Τουρκία, η ιστορία αποδεικνύεται πολύ πιο ενδιαφέρουσα. Σκαλίζοντας λίγο βαθύτερα, διαπιστώνει κανείς ότι τα Βαλκάνια αποτελούν πρόσφορο έδαφος για πληθώρα Ισραηλινών πρωτοβουλιών σ’ ένα ευρύ φάσμα τομέων. Στην πραγματικότητα, επίκειται μια κολοσσιαία αλλαγή για το Εβραϊκό κράτος στην καρδιά των Βαλκανίων. Στο επίκεντρο αυτής της ιστορικής για το Ισραήλ ευκαιρίας βρίσκεται η ανθεκτική σχέση αγάπης-μίσους μεταξύ τωρινών παικτών όπως η ΠΓΔΜ, το Κοσσυφοπέδιο, το Μαυροβούνιο και άλλοι. Ας πάρουμε για παράδειγμα τη μικροσκοπική Αλβανία.
Η μόνη χώρα με Μουσουλμανική πλειοψηφία στην Ευρώπη αλλά και η μία εκ των δύο χωρών που μετά τη λήξη του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου είχαν περισσότερους Εβραίους εντός των συνόρων τους σε σχέση με την έναρξή του, βαδίζει (για την ακρίβεια έχει αναγκαστεί να το κάνει υπό την απειλή όπλου) σε διαφορετικό ρυθμό για αιώνες. Τι μπορεί κανείς να περιμένει από μια χώρα που κατοικείται από Μουσουλμάνους σε ποσοστό 70% ενώ κυβερνιόταν ασφυκτικά από τους Οθωμανούς Μουσουλμάνους για 500 χρόνια; Λοιπόν, ίσως περισσότερα από αυτά που αντικρίζει σήμερα.
Δεν βλέπει κανείς πουθενά ούτε μια γυναίκα με καλυμμένο πρόσωπο. Το αλκοόλ ρέει ελεύθερα όπως και το χοιρινό στα ελκυστικά καφέ των Τιράνων. Λίγοι μιλούν Αραβικά ενώ όλοι νιώθουν σεβασμό για τον Χριστιανό George Skanderberg ο οποίος πρώτα πολέμησε στο πλευρό των Τούρκων και στη συνέχεια εξεγέρθηκε και πολέμησε εναντίον τους θέτοντας τις βάσεις για την ανεξαρτησία της Αλβανίας. (Όταν ακούστηκε το κάλεσμα για τις μεσημεριανές προσευχές στο κεντρικό τζαμί της πρωτεύουσας, στην κεντρική πλατεία, είδα μόνο δύο Μορμόνους ιεραπόστολους στη γύρω περιοχή και δεν κατευθύνονταν στο εσωτερικό του.)
Τεράστιο οικονομικό δυναμικό.
Όπως φαίνεται, οι ντόπιοι έγιναν Μουσουλμάνοι όχι τόσο από θεολογική θέρμη όσο λόγω εξαναγκασμού. Οι Μουσουλμάνοι ήταν απαλλαγμένοι από τους τοκογλυφικούς φόρους που επιβάλλονταν στους μη Μουσουλμάνους για να μην αναφέρουμε την υποχρεωτική στράτευση των γιων τους στις στρατιές της Κωνσταντινούπολης. Για έναν βολικό λαό, το Ισλάμ δεν φαινόταν τόσο καιροσκοπικό όσο συνετό.
Επιπλέον, ένα κυρίαρχο ρεύμα του Ισλάμ στην Αλβανία είναι οι Baktashis ή Σούφι, οι οποίοι αποτελούν τον τρίτο σημαντικό μοχλό πίεσης του Ισλάμ στον κόσμο μετά τους πιο γνωστούς και έντονους Σουνίτες και Σιίτες. Για τους Δυτικούς, οι Σούφι είναι όλα όσα δεν είναι οι μαχητικοί ομόθρησκοί τους: Μυστικιστές, φιλελεύθεροι, ανοικτοί στις σοφίες όλων των θρησκειών. Εν ολίγοις, δεν υπάρχουν πολλοί βομβιστές αυτοκτονίας στη Kruge.
Περίπου 500 χρόνια Ισλαμισμού απλά δεν επιβληθήκανε και ό, τι κατάφερε να επιβιώσει από τον σουλτάνο εκριζώθηκε από τις δεκαετίες της εντελώς εκκεντρικής αντικληρικής ηγεσίας του ισχυρού αινιγματικού Κομμουνιστή-Μαοϊστή Enver Hoxha (βλ. τρελού – ο ξεναγός μου με εκλιπαρούσε σχεδόν μέχρι δακρύων να μην αγοράσω μια κόκκινη κούπα καφέ με την εικόνα του λέγοντας "πολύ κακός άνθρωπος, μην αγοράσεις").
Για να κατανοήσει κανείς την ευκαιρία που προσφέρει η Αλβανία, καθώς και αυτές που προσφέρουν όλα τα Βαλκάνια τόσο στις Μουσουλμανικές όσο και στις μη Μουσουλμανικές κουλτούρες, τρεις παρατηρήσεις:
• Αν και φτωχοί και επαίσχυντα κακοδιαχειρισμένοι, οι Βαλκανικοί λαοί είναι εργατικοί και φιλόδοξοι. Η υψηλή τεχνολογία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και οι τουριστικές υποδομές είναι πρόσφοροι τομείς για ανάπτυξη ενώ υπάρχουν και σημαντικά κοιτάσματα φυσικών πόρων (όπως το χρώμιο για να κατονομάσουμε κάποιο).
• Οι χώρες λατρεύουν και εξιδανικεύουν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πέραν από τους συνήθεις λόγους των ελκυστικών τηλεοπτικών προγραμμάτων και των απολαυστικών συνταγών των McDonald, εκτιμούν βαθιά τον Αμερικανικό ρόλο στη διασφάλιση της ελευθερίας - και ίσως της ζωής - των Βαλκάνιων Μουσουλμάνων (πιο εύστοχα εθνικών Αλβανών) κατά τη διάρκεια του αιματηρού εμφυλίου πολέμου εκεί. Το γεγονός ότι η Αλβανία έστειλε (συμβολικά) στρατεύματα για να συμμετάσχουν στην πολεμική προσπάθεια στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ μιλά πιο εύγλωττα από οποιεσδήποτε λέξεις. Ο συντονισμός σ’ αυτήν την περιοχή με τις ΗΠΑ να προωθούν τις Ισραηλινές πρωτοβουλίες θα ήταν μια πολύ έξυπνη κίνηση.
• Τέλος, λόγω της ιστορίας τους, οι Βαλκανικές χώρες είναι εξαιρετικά επιφυλακτικές απέναντι στο νέο τέχνασμα της Τουρκίας για αύξηση της επιρροής της. Το βίωσαν κάποτε, διήρκεσε 500 χρόνια, και δεν ήταν μια ευχάριστη εμπειρία.
Εν ολίγοις, το Ισραήλ έχει μια ιστορική ευκαιρία να καταστεί ένας σημαντικός παράγοντας στα Βαλκάνια εν μέσω ενός αριθμού εγκάρδιων, φιλικών, δυνητικών νέων συμμάχων που ετοιμάζονται να μπουν σε μια μετα-σοβιετική εποχή εκρηκτικής ανάπτυξης της οικονομίας και των υποδομών. Χάρηκα αλλά δεν εξεπλάγην όταν έμαθα ότι διορίστηκε πρεσβευτής του Ισραήλ στην Αλβανία αλλά και που συνάντησα τυχαία στους δρόμους των Τιράνων έναν πρώην ταξίαρχο του Ισραηλινού Στρατού που έψαχνε για απροσδιόριστες ευκαιρίες κι έναν από τους κορυφαίους Ισραηλινούς επιχειρηματίες ηλιακής ενέργειας που επισκέφτηκε την πόλη για να διερευνήσει τυχόν «ευκαιρίες».
Δόξα τω Θεώ, το Ισραήλ διαθέτει στην Αθήνα έξυπνους ανθρώπους σαν τον Πρέσβη Aryeh Mekel ο οποίος είναι ικανός να προσελκύσει χιλιάδες VIP σε μια εκδήλωση για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας του Ισραήλ. Αυτό που γίνεται τοπικά θα πρέπει να γίνει συστηματικά σε όλα τα Βαλκάνια. Σε μερικά χρόνια, η θέση του Ισραήλ στην περιοχή, μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά. Καθώς οι Τουρκικές οχλήσεις γίνονται αναπόφευκτα όλο και πιο έντονες όσον αφορά - για παράδειγμα - τις "αξιώσεις" τους στα Μεσογειακά κοιτάσματα φυσικού αερίου, θα ήταν σαφώς προτιμότερο να μην αντιμετωπίσουμε αυτήν την πρόκληση μόνοι μας αλλά έχοντας στο πλευρό μας όλα τα γειτονικά κράτη.
*Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Lone Star Communications, Charley J. Levine, είναι σύμβουλος μέσων ενημέρωσης που ζει στην Ιερουσαλήμ.
http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4244431,00.html