Jpost Δευτέρα 8.2.2016
Των Υβέτ Ναχμία-Μεσσίνας και Ηλία Μεσσίνας
*

Η επαναπροσέγγιση της Παλαιστίνης εκ μέρους της Ελλάδας δημιούργησε πολλές φιλοπαλαιστινιακές ομάδες στα πανεπιστήμια που είναι υπέρ της απελευθέρωσης και έδωσε στη νεολαία μία πάλη για να ταυτιστεί, στο πνεύμα της ελληνικής αντίστασης.

Ως Έλληνες Εβραίοι που ζούμε στην Ιερουσαλήμ παρακολουθούμε από κοντά της σημερινή αλλαγή πολιτικής σε σχέση με το Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Λίγα πρωτοσέλιδα γράφτηκαν για το θέμα από διάφορους αναλυτές και πολιτικούς όμως τίποτε μέχρι τώρα δεν είδε το φως της δημοσιότητας από την προοπτική των Ελλήνων Εβραίων, οι οποίοι από τη μία είχαν την εμπειρία της ζωής ως Εβραίοι στην Ελλάδα και από την άλλη είχαν και την εμπειρία της ισραηλινής πολιτικής και προσέγγισης ως Ισραηλινοί. Και είναι αυτή η ξεχωριστή φωνή των Ελλήνων Εβραίων που έκαναν αλιγιά (σ.μ. μετανάστευσαν δηλ. στη Γη του Ισραήλ) ως ενήλικες, που θέλουμε να είχαμε ακούσει.

Η προσέγγιση της Ελλάδος στον Γιάσερ Αραφάτ και την Παλαιστινιακή Αρχή έφτασε στο απόγειό της τη δεκαετία του 1980 με τον πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου να ανοίξει τις πύλες της Ελλάδας στους Παλαιστίνιους. Και οι δυο μας μεγαλώναμε μαζί στην Ελλάδα εκείνη την εποχή, σε μια εβραϊκή κοινότητα που περηφανευόταν για την επί πολλές γενιές παρουσία της και που είχαμε και οι δύο στις οικογένειές μας και κάποιους επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος. Η φιλία μεταξύ Παπανδρέου και Αραφάτ αποτέλεσε σοκ και θεωρήθηκε από την κοινότητά μας απειλή.

Οι Έλληνες Εβραίοι ήταν στο όριο να θεωρηθούν ανεπιθύμητοι και απειλημένοι μέσα στην ίδια τους τη χώρα. Το φιλοπαλαιστινιακό πνεύμα εντός του κυβερνώντος κόμματος, του Πα.Σο.Κ., αλλά και της κυρίαρχης ελληνικής ιδεολογίας εκφράστηκε με αντί-εβραϊκές και αντί-ισραηλινές διαδηλώσεις. Ήταν εκείνη ακριβώς την εποχή που βανδάλισαν το μαγαζί με τα χαλιά του πατέρα μου στο κέντρο της Αθήνας, γράφοντας με σπρέι στις βιτρίνες του τις φράσεις «Εβραϊκά γουρούνια, δολοφόνοι», προφανώς αναφερόμενοι στην συνταύτισή τους με την παλαιστινιακή υπόθεση.

Η επαναπροσέγγιση της Παλαιστίνης εκ μέρους της Ελλάδας δημιούργησε πολλές φιλοπαλαιστινιακές ομάδες στα πανεπιστήμια που είναι υπέρ της απελευθέρωσης και έδωσε στη νεολαία μία πάλη για να ταυτιστεί, στο πνεύμα της ελληνικής αντίστασης. Εκείνη την εποχή πολλοί Παλαιστίνιοι πλημμύρισαν τα κρατικά ελληνικά πανεπιστήμια για τα οποία πλήρωναν οι Έλληνες φορολογούμενοι, και που είχαν το προνόμιο να σπουδάσουν δωρεάν, όπως οι Έλληνες, ενώ το ελληνικό κράτος παρείχε στους Παλαιστίνιους στην Ελλάδα και την Παλαιστίνη ανθρωπιστική βοήθεια.

Όμως σήμερα, κατά κάποιο τρόπο, παρόλο που η μεγάλη πλειονότητα του ελληνικού λαού εξακολουθεί να είναι ως προς την κοσμοθεωρία φιλοπαλαιστίνιοι και αντί-ισραηλινοί, οι Έλληνες αναγνωρίζουν ότι από αυτή τη στενή σχέση με τους Παλαιστίνιους δεν πήραν και πολλά πράγματα ως αντάλλαγμα. Η σχέση αυτή ήταν μάλλον μονόπλευρη: η Ελλάδα έδινε και η Παλαιστίνη έπαιρνε.

Την ίδια στιγμή οι σχέσεις με το Ισραήλ ήσαν για την Ελλάδα επί πολλά έτη ταμπού και μόνο κατά την διακυβέρνηση της χώρας από τη δεξιά κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη προωθήθηκαν στην πραγματικότητα και το 1990 δημιουργήθηκαν πλήρεις διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ. Αντίθετα, το ακριβώς αντίστροφο συνέβη για τους Ισραηλινούς όσον αφορά στην Ελλάδα: υπήρχε από την εποχή του Μπεν Γκουριόν ένα ισχυρό φιλελληνικό πνεύμα, μέσα από την ελληνική φιλοσοφία και τον υψηλό πολιτισμό, μέσω της εισροής Ελλήνων Εβραίων και της συνεισφοράς τους στο χτίσιμο του Κράτους του Ισραήλ, ακριβώς όπως συμβαίνει τώρα με τον εναγκαλισμό της ελληνικής λαϊκής μουσικής, της κουζίνας και της κουλτούρας. για τους σύγχρονους Ισραηλινούς, η αγάπη για την Ελλάδα είναι τόσο παλιά όσο και το κράτος και όταν πολλοί Ισραηλινοί επιλέγουν την Ελλάδα για τουριστικό προορισμό, επιστρέφουν με ένα αίσθημα άμεσης αποδοχής και εναγκαλισμού του αυθεντικού μεσογειακού πνεύματος και της ταυτότητας που η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει.

Η συναρπαστική άποψη για την πρόσφατη επαναπροσέγγιση της Ελλάδος με το Ισραήλ είναι ότι δε χρειάζεται να σπάσουν οι δεσμοί Ελλάδας και Παλαιστίνης αλλά μάλλον να λειτουργήσουν ωως μία δύναμη προσέγγισης και των τριών γειτόνων μαζί: του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Παλαιστίνης. Η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει τον ρόλο του μεσολαβητή και της γέφυρας μεταξύ των δύο πολιτισμών. Για μας, τους Έλληνες Ισραηλινούς, είναι ξεκάθαρο ότι η φιλόξενη και φιλική, και καλόκαρδη μεσογειακή προσέγγιση αποτελεί το κόμματο που λείπει από το παζλ για να χτιστούν ανθρώπινες σχέσεις και εμπιστοσύνη ώστε να στηριχθεί η επαφή μεταξύ των λαών, να έρθουν πιο κοντά κοινότητες, κουλτούρες και πολιτισμοί και έτσι να συνδράμει στην δημιουργία ειρήνης στην περιοχή.

Η ελληνική κρίση ίσως να μην πήγε χαμένη: η Ελλάδα πληρώνει πράγματι υψηλό τίμημα για τα λάθη και την κακοδιοίκηση.

Όμως τώρα, καθώς η Ελλάδα βγαίνει από την άνεσή της, αποκτούμε την εμπειρία μιας μετατόπισης στην διακυβέρνηση και μια εκ ναού επανεκτίμηση των συμφερόντων της. Η ελληνική θέση δεν χρειάζεται να είναι «είτε έτσι είτε αλλιώς» αλλά μάλλον «και έτσι και αλλιώς» επιλέγοντας να ενεργήσει πρώτον, περισσότερο με βάση τα δικά της μικρο-συμφέροντα και κατά δεύτερο λόγο, από τα μακρο-συμφέροντά της. Η Ελλάδα επιλέγει να μην οδηγείται αποκλειστικά από την ιδεολογία ή μόνο από τα οικονομικά της συμφέροντα. Οι αποφάσεις της ίσως να οδηγούνται από ένα συνδυασμό παραγόντων βάζοντας πρώτα τον ανθρώπινο παράγοντα και το πώς οι επιλογές του σήμερα θα επηρεάσουν το μέλλον. Τραγικό παράδειγμα λαθών επιλογών της μη εμπλοκής της Ευρώπης στη Συρία, συνιστά σήμερα το αποτέλεσμα της εισροής χιλιάδων προσφύγων -και πολλών παράνομων μεταναστών- προς την Ευρώπη. 

Ζούμε στο Ισραήλ για περισσότερα από 20 χρόνια. Όμως, παρόλο που η σχέση μας με την Ελλάδα ενδυναμώνεται σταθερά, έχουμε αποκτήσει την εμπειρία μιας αμβλείας μετατόπισης στην αντίληψή μας σχετικά με την διένεξη Ισραήλ-Παλαιστινίων. Παρά τα προηγούμενα αισθήματά μας όταν μεγαλώναμε στην Ελλάδα, με τα χρόνια αρχίσαμε να εκτιθέμεθα ολοένα και περισσότερο στην γειτονική παλαιστινιακή κοινότητα και τους επαγγελματίες, και παρά το μη κερδοσκοπικό μας έργο, αναπτύξαμε προγράμματα που ενθαρρύνουν την ανθρώπινη επαφή, τον διάλογο και τη συνεργασία μεταξύ νεαρών Ισραηλινών και Παλαιστινίων επαγγελματιών. Το να γνωρίζεις τον άλλο κάνει ευκολότερη την αποδοχή του και την εξεύρεση τρόπων συνύπαρξης πλάι-πλάι, οποιαδήποτε κι αν είναι η πολιτική απόφαση. Ένα μέρος όπου διδαχτήκαμε πολλά για την συνύπαρξη είναι το κέντρο της ελληνικής κοινότητας στην ελληνική παροικία της Ιερουσαλήμ. Το ελληνικό κέντρο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως υπόδειγμα, ως πρωτότυπο ενός οράματος, όπου Έλληνες, Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι, Εβραίοι, Μουσουλμάνοι και Χριστιανοί θα κάθονται μαζί και θα συνομιλούν μεταξύ τους πίνοντας κι ένα καφέ.

Κάθε Σάββατο πρωί, στην οδό Γιεχοσούα Μπιν Νουν 8 (σ.μ. «Ιησούς του Ναυή»), όπου η πόρτα είναι πάντοτε ανοιχτή και σας υποδέχεται ο καλοσκεπασμένος κήπος, μπορείς να ακούσεις ελληνικά, αραβικά, εβραϊκά, γαλλικά και αγγλικά και μπορείς να δοκιμάσεις διαφορετική κυοζίνα και τη συντροφιά μιας ποικιλίας ανθρώπων. Η ελληνική «φιλοξενία» μπορεί να γίνει η καθοδηγητική αρχή για μια πολυφωνική συμφωνία μιας θρησκευτικής και πολιτιστικής ποικιλίας, που είναι δυνατό να επιτευχθεί και να είναι βιώσιμη και ανταποδοτική για όλους. 

* Η Υβέτ Ναχμία-Μεσσίνας είναι συγγραφέας της ποιητικής συλλογής Όλα Ακούγονται Σαν Ερωτικά Τραγούδια, Γυναίκες Αποκαθιστούσες τις Ισραηλο-παλαιστινιακές Σχέσεις και συνιδρυτής της ΜΚΟ ECOWEEK μαζί με τον σύζυγό της Δρ Ηλία Μεσσίνας, αρχιτέκτονα. Η ελληνο-ισραηλινή ΜΚΟ ECOWEEK στηρίζει την περιφερειακή συνεργασία μαζί με νέους επαγγελματίες μέσω της αρχιτεκτονικής και του σχεδίου στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης. www.ecoweek.org

 http://m.jpost.com/Opinion/Greece-the-missing-link-between-Israel-and-Palestine-444285#article=6022RUI2NDlFNURDMjFDQTVCRDQ5QTE4NTgwRDM3RjU1MzU=