Cohen.gr Παρασκευή 21.5.2021
Του Σάκη Θεοδωρόπουλου

 

Φωτογραφία: Οι πρωθυπουργοί, Κων/νος Μητσοτάκης και Γιτζάκ Σαμίρ υπογράφουν συμφωνία Ελλάδας και Ισραήλ

Σαν σήμερα, Παρασκευή 21 Μαΐου του 1990, ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, προχώρησε σε μία κίνηση ματ στην διπλωματία της Ελλάδας, προχωρώντας σε επίσημη έναρξη των διπλωματικών σχέσεων της με το Ισραήλ. Η Ελλάδα, είχε αναγνωρίσει το Ισραήλ, de facto στις 15 Μαρτίου 1949, ένα χρόνο μετά την ίδρυση του, ώστε οι δύο λαοί να μπορούν να ταξιδεύουν σε Τελ Αβίβ και Αθήνα αντίστοιχα, αλλά δεν είχαν επίσημες σχέσεις.

Ας γυρίσουμε το χρόνο πίσω, πριν «γεννηθεί» το Κράτος του Ισραήλ, το 1948, αλλά θα πάμε ακόμα πιο πίσω, πριν γεννηθεί ο Χριστός. Οι σχέσεις των Ελλήνων με τον Ιουδαϊσμό, άρχισαν να καλλιεργούνται το 332 π.Χ., όταν ο Μέγας Αλέξανδρος, κατέκτησε το Βασίλειο του Ιούδα, νικώντας τους Πέρσες, χάρη στους οποίους οι Ισραηλίτες ανέκτησαν το έδαφος τους, μετά την αιχμαλωσία στη Βαβυλώνα. Κατά τη διάρκεια της ελληνιστικής περιόδου επί της δυναστείας των Πτολεμαίων, αναπτύχθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ένα κράμα μεταξύ ελληνικού και εβραϊκού πολιτισμού. Στη σημερινή Ελλάδα οι πρώτοι Εβραίοι, που έζησαν στη σημερινή Ελλάδα, ήταν μεταξύ 300 και 250 π.Χ. στη Ρόδο και σταδιακά αυξάνονταν σε όλο τον ελλαδικό χώρο.

Οι περισσότεροι Έλληνες Εβραίοι, είναι κυρίως Σεφαραδίτες, που οι πρόγονοί τους εκδιώχθηκαν από την Ισπανία το 1492, υπάρχουν όμως Ασκεναζίτες, αλλά και η ιδιαίτερη ελληνική εβραϊκή ομάδα, οι Ρωμανιώτες. Η εβραϊκή κοινότητα της Ελλάδας, άνθιζε στις μεγάλες πόλεις, με την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα και τα Ιωάννινα να έχουν τον μεγαλύτερο αριθμό Εβραίων. Ακμάζουσα πόλη στην ελληνική εβραϊκή κοινότητα, ήταν η Θεσσαλονίκη, γνωστή ως η «μητέρα του Ισραήλ». Ονομάστηκε έτσι, διότι διέθετε την μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα στην Ελλάδα. Ο αντισημιτισμός στην Ευρώπη, ήταν ήδη σε υψηλά επίπεδα, όπως όλοι οι Ευρωπαίοι Εβραίοι, έτσι και οι Έλληνες Εβραίοι υπέστησαν διωγμούς, πογκρόμ και βασανιστήρια. Προκειμένου να γλιτώσουν τους διωγμούς, οι Έλληνες Εβραίοι, βρήκαν καταφύγιο σε οικογένειες χριστιανών. Στην περίοδο του Ολοκαυτώματος, ξεριζώθηκαν και εκδιώχθηκαν πάρα πολλοί Εβραίοι από την Ελλάδα, με προορισμό τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Άουσβιτς. Απολογισμός: Το 86% της ελληνικής εβραϊκής κοινότητας εξοντώθηκε από τους ναζί. Όσοι κατάφεραν και γλίτωσαν από το Ολοκαύτωμα, έφγυγαν μετανάστες με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες και από το 1948, αρκετοί έκαναν αλιγιά και μετανάστευσαν στο Ισραήλ. Σήμερα στην Ελλάδα, έχουν απομείνει περίπου 5000 Εβραίοι.

Το 1947, όταν κατατέθηκε στον ΟΗΕ, η ίδρυση ενός αραβικού και ενός εβραϊκού κράτους στην Παλαιστίνη, η Ελλάδα, ήταν η μοναδική χώρα της Ευρώπης, που ψήφισε κατά της ίδρυσης του Ισραήλ, καθώς δεν ήθελε να χαλάσει τις άριστες σχέσεις της με τον αραβικό κόσμο και τα συμφέροντα της στη Μέση Ανατολή, υπό τον φόβο ότι θα υπάρξουν αντίποινα στις ελληνικές κοινότητες της Αλεξάνδρειας και της Αντιόχειας, αν η Ελλάδα, προχωρήσει σε διπλωματία με το Ισραήλ και παραμελήσει τους Άραβες. Το 1949, ένα χρόνο μετά την «γέννηση» του Κράτους του Ισραήλ, η Ελλάδα προχώρησε σε μία de facto αναγνώριση του Εβραϊκού Κράτους, χωρίς ακόμα να ανοίξει πρεσβεία στο Τελ Αβίβ και προξενείο στην Ιερουσαλήμ. Η πρώτη επαφή της Ελλάδας με το Ισραήλ, έγινε τον Νοέμβριο του 1950, ο «πατέρας» του σύγχρονου Ισραήλ, Νταβίντ Μπεν Γκουριόν, σε μία κίνηση υψηλού συμβολισμού, αποφάσισε να πραγματοποιήσει το πρώτο ταξίδι του, ως πρωθυπουργός, στην Ελλάδα. Ο Μπεν Γκουριόν, έμεινε στην Ελλάδα για 20 μέρες και η επίσκεψη του, θεωρήθηκε ιδιωτική. Όταν έφτασε στην Αθήνα, ο Μπεν Γκουριόν, επισκέφθηκε ένα από τα μεγαλύτερα παλαιοβιβλιοπωλεία και ζήτησε έργα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Έπειτα, συναντήθηκε με τον Έλληνα ομόλογό του, Σοφοκλή Βενιζέλο, γιο του Ελευθέριου Βενιζέλου. Το ταξίδι του Μπεν Γκουριόν στην Ελλάδα, ήταν κυρίως για να περιηγηθεί στους τόπους, όπου άνθισε η ελληνική ιστορία και ο ελληνικός πολιτισμός, καθώς ο «πατέρας» του Ισραήλ, λάτρευε πολύ την Ελλάδα. 

Την περίοδο της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών (1967 – 1974), η Ελλάδα, ως συνέταιρος των Αμερικανών, βοήθησε το Ισραήλ στον Πόλεμο των Έξι Ημερών. Εκείνη την περίοδο, η Ελλάδα, έκανε προσπάθεια να στείλει πρόξενο στα Ιεροσόλυμα, αλλά απέφυγε να του δώσει πλήρη αναγνώριση, για να υπάρχει μια ισορροπία στις σχέσεις Ελλάδας και Αράβων. Όταν έγινε η τουρκική εισβολή στην Κύπρο το ’74, η Ελλάδα ζήτησε την συνδρομή των αραβικών χωρών, ώστε να μην αναγνωριστεί το Ψευδοκράτος.

Τη δεκαετία του ’80, η Ελλάδα είχε αναπτύξει πολύ ισχυρές σχέσεις με τους Άραβες, εξαιτίας της λατρείας της Ελλάδας για τους Παλαιστίνιους. Υπήρξαν εντάσεις από το Ισραήλ, καθώς περνούσε ο καιρός και η Ελλάδα δεν είχε ανοίξει καν πρεσβεία στο Τελ Αβίβ και αφοσιώθηκε εξ ολοκλήρου στις σχέσεις της, με τους Άραβες. Τη δεκαετία του ’90, έγιναν πάλι προσπάθειες εξομάλυνσης των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ. Αρχικά υπογράφτηκε μια αμυντική συμφωνία, μεταξύ των 2 χωρών και εν τέλει, στις 21 Μαΐου 1990, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, προχώρησε στην de jure αναγνώριση του Ισραήλ και η Ελλάδα άνοιξε για πρώτη φορά πρεσβεία σε ισραηλινό έδαφος και αντίστοιχα το Ισραήλ, άνοιξε την πρεσβεία του, στην Αθήνα. Επίσης, όταν έγινε η επίσημη επαφή Ελλάδας και Ισραήλ, το Ισραήλ δεν ζήτησε από την Ελλάδα να τα «σπάσει» με τους Άραβες

Το 2010, με αφορμή την κρίση στη Γάζα, οι πάλαι ποτέ ισχυρές σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας, άρχισαν να παρουσιάζουν ρήγμα, τότε η Ελλάδα, εκμεταλλεύτηκε αυτή τη σύγκρουση, και άρχισε να προσεγγίζει ξανά το Ισραήλ. Ο Γιώργος Παπανδρέου κάλεσε τον Βενιαμίν Νετανιάχου στην Αθήνα, με τον «Bibi» να αποτελεί τον πρώτο Ισραηλινό πρωθυπουργό, που επισκέπτεται επίσημα την Ελλάδα. Οι δύο πρωθυπουργοί, συζήτησαν για την επέκταση στους στρατηγικούς δεσμούς, στην ενίσχυση στις ένοπλες δυνάμεις και της αμυντικής βιομηχανίας. Οι Ισραηλινοί διπλωμάτες, εξέφρασαν την επιθυμία τους, να συνεργαστεί το Ισραήλ με την Ελλάδα. Από τότε, άρχισε να γεννιέται μια ελληνο-ισραηλινή φιλία, η οποία θα γιγαντωνόταν με την πάροδο του χρόνου.

Το αποκορύφωμα στις σχέσεις Ελλάδας και Ισραήλ, έγινε στις 2 Ιανουαρίου 2020, όταν ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Βενιαμίν Νετανιάχου, υπέγραψαν στην Αθήνα, για την σύμβαση για τον αγωγό της EastMed.

Φωτογραφία: Νίκος Αναστασιάδης, Κυριάκος Μητσοτάκης, Βενιαμίν Νετανιάχου, υπογράφουν για τον EastMed

Ελλάδα και Ισραήλ, διανύουν μια ανοδική πορεία των διπλωματικών σχέσεων τους, καθώς οι δύο χώρες συνεχώς υπογράφουν διάφορες συμφωνίες σε όλους τους τομείς (εθνική άμυνα, ενέργεια, οικονομία, επενδύσεις, τουρισμός, ιατρική κ.ά.), με αποκορύφωμα την συμφωνία ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για τη δημιουργία του Κέντρου Διεθνών Πτήσεων, στην Καλαμάτα και έχουν αποδείξει ότι είναι ένα αχτύπητο δίδυμο στην Ανατολική Μεσόγειο.֍