26.3.2007
Και ξαφνικά και από το πουθενά η Σαουδική Αραβία γίνεται ο νούμερο ένα διπλωμάτης της Μέσης Ανατολής.
Τους τελευταίους μήνες η Σαουδική Αραβία επενέβη για να ηρεμήσει την ένταση μεταξύ Σαϊτών και Σουνιτών στο Λίβανο, απείλησε να επέμβει υπέρ της Σουνιτικής μειονότητας στο Ιράκ αν οι αμερικανοί αποσυρθούν πρόωρα, καταδίκασε δημοσίως την Χεζμπολάχ που με την κάλυψη του Ιράν ξεκίνησε τον πόλεμο του Λιβάνου τον περασμένο Αύγουστο, μεσολάβησε με την συμφωνία της Μέκκας για κυβέρνηση εθνικής ενότητας στη Γάζα μεταξύ Φατάχ και Χαμάς, αναβίωσε την ειρηνευτική πρόταση της Βηρυτού για ειρήνη μεταξύ Ισραηλινών και Αραβικού κόσμου, πίεσε σε αφόρητο βαθμό οικονομικά την Συρία για να σταματήσει να επιτρέπει την μεταφορά πολεμικού υλικού στην Χεζμπολάχ, κράτησε την τιμή του πετρελαίου χαμηλά για να βοηθήσει την Δύση στον αγώνα της εναντίον του Ιράν και άφησε να εννοηθεί ότι θα επιτρέψει την διέλευση αμερικανικών, ή και ισραηλινών ακόμα, αεροσκαφών αν αποφάσιζαν οι τελευταίοι να επιτεθούν εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν.
Η τελευταία πρωτοβουλία της Σαουδικής Αραβίας είναι η πολύ αναμενόμενη διάσκεψη του Αραβικού Συνδέσμου στο Ριάντ. Στη διάσκεψη αυτή η Σαουδική Αραβία θα επαναφέρει το σχέδιο ειρήνευσης μεταξύ Ισραήλ και Αραβικών χωρών, που πρότεινε για πρώτη φορά τον Ιούλιο του 2002 στη διάσκεψη του συνδέσμου στη Βηρυτό και έγινε δεκτό.
Σε γενικές γραμμές το σχέδιο έλεγε ότι αν το Ισραήλ αποσυρθεί στα προ του πολέμου των έξη ημερών το 1967 σύνορα, όλος ο Αραβικός κόσμος θα υπογράψει συνθήκη ειρήνης μαζί του. Παρόλο που το Ισραήλ έχει πει επανειλημμένα ότι το σχέδιο έχει πολλά θετικά, αρνείται να το δεχτεί στη τωρινή του μορφή για δύο λόγους.
Ο πρώτος είναι ότι η παράγραφος περί επιστροφής στα σύνορα του 67 δεν επιτρέπει στο Ισραήλ οποιαδήποτε εδαφική διαπραγμάτευση, πράγμα που του επιτρέπει η απόφαση 242/1967 του ΣΑ του ΟΗΕ που μιλάει για αποχώρηση «από εδάφη» και όχι «από τα εδάφη».
Ο δεύτερος λόγος που το Ισραήλ απορρίπτει το σχέδιο στην τωρινή του μορφή είναι η παράγραφος που μιλάει για την επιστροφή των προσφύγων. Το Ισραήλ είναι διατεθειμένο να δεχτεί ένα πολύ μικρό αριθμό προσφύγων στην επικράτεια του, όπως είχε δεχτεί και ο Μπαράκ το 2000 στην τριμερή (Κλίντον, Αραφάτ, Μπαράκ) διάσκεψη της Τάμπα, και να αποζημιώσει τους υπόλοιπους.
Τον τελευταίο χρόνο υπήρξαν επανειλημμένες μυστικές επαφές μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ για διάφορα θέματα. Από την διείσδυση του Ιράν στα κατεχόμενα, μέχρι το πόλεμο του Λιβάνου, όπου η Σαουδική Αραβία ζήτησε από το Ισραήλ μία αποφασιστική νίκη επί της Χεζμπολάχ, και από την Ιρανική απειλή μέχρι τις επιφυλάξεις της για τις μυστικές συναντήσεις Ισραήλ Συρία.
Οι τελευταίες συναντήσεις μεταξύ των δύο χωρών αφορούν το ειρηνευτικό σχέδιο της Σαουδικής Αραβίας. Σε μια προσπάθεια να δεχτεί το Ισραήλ το σχέδιο, οι δύο πλευρές συζητάνε ποια σημεία μπορούν αλλάξουν προκειμένου το σχέδιο να γίνει ποιο εύπεπτο για το Ισραήλ.
Στο Ισραήλ αυτήν την στιγμή επικρατούν δύο σχολές σχετικά με την πρωτοβουλία της Σαουδικής Αραβίας.
Η μία σχολή λέει ότι στην ουσία όλες οι πρωτοβουλίες της Σαουδικής Αραβίας συμπεριλαμβανομένης και των επαφών της με το Ισραήλ έχουν ένα και μοναδικό στόχο, το μπλοκάρισμα της προσπάθειας του Ιράν για εξάπλωση του Σηιτισμού. Σύμφωνα με αυτή σχολή η Σαουδική Αραβία δεν ενδιαφέρετε καθόλου για το Παλαιστινιακό ζήτημα και ακόμα περισσότερο για το Ισραήλ. Αυτό που την ενδιαφέρει είναι να συσπειρώσει τον αραβικό κόσμο εναντίον της Ιρανικής απειλής. Ως εκ τούτου στη διάσκεψη του Ριάντ η Σαουδικής Αραβίας δεν πρόκειται να προτείνει καμία αλλαγή στα επίμαχα σημεία του ειρηνευτικού της σχεδίου που θα μπορούσε να ταράξει τα νερά της Αραβικής συναίνεσης.
Ακόμα, λένε οι οπαδοί αυτής σχολής, και η διαμεσολάβηση για κυβέρνηση εθνικής ενότητας στα παλαιστινιακά εδάφη στόχο είχε να πει στους Παλαιστίνιους ότι είναι Σουνίτες και έτσι να αποτρέψει την συνεχή προσπάθεια διείσδυσης του Ιράν εκεί.
Η άλλη σχολή λέει ακριβώς τα αντίθετα. Σύμφωνα με αυτήν την σχολή η Σαουδική Αραβία θέλει να γίνει Ο πολιτικός παράγοντας στην περιοχή. Δεν είναι τυχαίο λένε οι οπαδοί αυτής της σχολής ότι στο αρχικό σχέδιο αναφέρεται για πρώτη φορά σε Αραβικό έγγραφο η ασφάλεια του Ισραήλ.
Για να γίνει όμως πολιτικός παράγοντας στην περιοχή πρέπει να λύσει καταρχάς το παλαιστινιακό ζήτημα και κάτι τέτοιο χωρίς το Ισραήλ δεν γίνετε. Ως εκ τούτου η Σαουδική Αραβία θα προτείνει κάποια μορφή αλλαγής στα επίμαχα σημεία προκειμένου να ξεκινήσει την διαδικασία ειρήνευσης. Μάλιστα πηγές της Σαουδικής Αραβίας λένε ότι η όλη πρωτοβουλία έχει την αμέριστη συμπαράσταση των ΗΠΑ που αυτήν την στιγμή είναι καθηλωμένη στο Ιράκ, έχει τεράστιο πρόβλημα με το Ιράν οπότε οποιαδήποτε κράτος μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση του παλαιστινιακού έχει τις ευλογίες των ΗΠΑ.
Μέχρι εδώ όλα καλά. Το ερώτημα όμως που πολύ ισραηλινοί αναλυτές ρωτούν είναι: ο Όλμερτ είναι σε θέση να διαπραγματευτεί οιαδήποτε ειρηνευτική πρωτοβουλία; Η δημοτικότητα του Όλμερτ είναι μόλις 23% και πολύ είναι εκείνοι στο κόμμα του θέλουν να παραιτηθεί, προκειμένου να μην καταρρεύσει το κόμμα στις επόμενες εκλογές.
Κοντός ψαλμός αλληλούια. Σε λίγες μέρες θα ξέρουμε.