JTA 11.11.2013
Του Ron Kampeas
Η ανάγκη για έναν σθεναρό διαχωρισμό εκκλησίας και κράτους είναι σήμερα για τη Susan Galloway τόσο ξεκάθαρη όσο ήταν και στο δημοτικό σχολείο όταν αναμενόταν απ’ αυτήν να τραγουδήσει τα κάλαντα στη Χριστουγεννιάτικη γιορτή. 
 
Η Galloway μεγάλωσε στο McHenry του Ιλλινόις, μια πόλη βορειοδυτικά του Σικάγου με λίγους ακόμη Εβραίους, και τα κάλαντα που τραγουδιούνταν στο σχολείο έκαναν ευρεία αναφορά στον Ιησού. Η Galloway είχε αρνηθεί να λάβει μέρος. 
 
"Ήταν ενάντια σε όλα όσα είχα διδαχθεί", δήλωσε η Galloway στο JTA. 
 
Ως ενήλικας που ζει στο Ρότσεστερ της Νέας Υόρκης, προάστιο της Ελλάδας, η Galloway αντιμετώπισε ένα παρόμοιο πρόβλημα. Κάθε συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της πόλης άνοιγε με μια Χριστιανική προσευχή που ανέφερε τον Ιησού.  Η Galloway και μια φίλη της, η Linda Stephens, ένιωθαν και οι δύο άβολα. 
Τώρα η προσπάθεια των Galloway και Stephens να σταματήσουν αυτή την κατάσταση έχει φτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Την περασμένη εβδομάδα ακούστηκαν τα προφορικά επιχειρήματα μιας υπόθεσης που θα μπορούσε να επαναπροσδιορίσει σημαντικά το φάσμα των αποδεκτών προσευχών σε δημόσιους χώρους σ’ όλη τη χώρα. 
 
"Μας ζητούν να σκύψουμε το κεφάλι, μας ζητούν να ενώσουμε τις φωνές μας με τις δικές τους στην προσευχή του Κυρίου, μας ζητούν να σταθούμε όρθιοι - όλα αυτά στο όνομα του Ιησού Χριστού", τόνισε σε συνέντευξή της την περασμένη εβδομάδα η 51χρονη Galloway. "Ένας τύπος μιλούσε διαρκώς για την Ανάσταση. Έχουμε ιεροκήρυκες που στέκονται εκεί με τα χέρια τους υψωμένα στον αέρα". 
 
Η μέρα της Galloway στο δικαστήριο είναι το αποκορύφωμα έξι ετών νομικών αγώνων που ξεκίνησαν αφότου άρχισε να παρακολουθεί τακτικά τις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου σε μια προσπάθεια να σώσει το τοπικό τηλεοπτικό κανάλι. Αρχικά, η ίδια και η Stephens απευθύνθηκαν στον πρόεδρο του συμβουλίου ο οποίος τους παρέπεμψε σε υφισταμένους του που τους είπαν να το ξεπεράσουν. 
 
"Βασικά μας είπαν να φύγουμε ή να συμβιβαστούμε μ’ αυτό", σχολίασε η Galloway. "Ένιωσα προσβεβλημένη". 
 
Ζήτησαν στήριξη από έξωθεν ομάδες αλλά πολλές τους έδιωξαν. Ιδιαίτερα επώδυνη για τη Galloway ήταν η αδιαφορία που έδειξε το συμβούλιο των ραβίνων Rochester. 
"Παρουσίασα το θέμα και ήλπιζα ότι κι άλλοι ραβίνοι θα το δουν έτσι", δήλωσε ο ραβίνος Simeon Kolko, παιδικός φίλος της Galloway ο οποίος συμφώνησε να εκθέσει την υπόθεση για λογαριασμό της. "Δεν υπήρχε βούληση". 
 
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, Ραββίνος Larry Kotok, δεν θέλησε να προβεί σε κάποιο σχόλιο. 
 
Σύμφωνα με τη Galloway, αυτή και η Stephens αισθάνονταν αρχικά εξοστρακισμένες. Μετά χειροτέρεψε. Άρχισαν να έρχονται απειλητικές επιστολές, ορισμένες με την υπογραφή "666", το Χριστιανικό σημάδι του διαβόλου. Το σπίτι της Stephens υπέστη βανδαλισμούς. Η Galloway πιστεύει ότι το δικό της γλίτωσε επειδή βρίσκεται σ’ έναν πολυσύχναστο δρόμο. 
 
Η Galloway, ωστόσο, δεν πτοήθηκε – αποτέλεσμα, όπως είπε, μιας ανατροφής που τόνιζε την πίστη στο καλό που έχουν οι άλλοι μέσα τους. Μια γλυκομίλητη ειδικός αποκατάστασης που εργάζεται με ηλικιωμένους. 
 
"Ήθελα να πιστεύω ότι αν συνομιλήσεις με κάποιον και του εξηγήσεις την άποψή σου και καταλάβει κάτι, τότε θα βρεθεί τρόπος να λύσεις το θέμα", είπε. "Όμως δεν ήθελαν να μιλήσουν ή να διαπραγματευτούν ή οτιδήποτε άλλο". 
 
Με τη βοήθεια των "Ηνωμένων Αμερικανών για τον διαχωρισμό Εκκλησίας και Κράτους", οι Galloway και Stephens πίεσαν για το θέμα. Στην αρχή η πόλη έμοιαζε ν’ ανταποκρίνεται ανοίγοντας τις συνεδρίες στις προσευχές άλλων θρησκειών τέσσερις φορές το 2008. Οι δύο πλευρές όμως δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν και το θέμα πήγε στα δικαστήρια. 
 
Το γεγονός ότι το Ανώτατο Δικαστήριο ανέλαβε την υπόθεση δεν συνιστά απαραίτητα καλό νέο για τη Galloway. Το Εφετείο των ΗΠΑ γνωμοδότησε υπέρ της αλλά όταν το Ανώτατο Δικαστήριο κρίνει προσφυγές από κατώτερα δικαστήρια τείνει κυρίως ν’ αντιστρέψει την απόφαση. 
 
Ωστόσο, η Galloway έχει συγκεντρώσει τη στήριξη - από Εβραϊκές και μη Εβραϊκές οργανώσεις - που θεωρεί ότι έλειπε από τα πρώτα στάδια της υπόθεσης. Μια σειρά από μεγάλες οργανώσεις - συμπεριλαμβανομένου του Μεταρρυθμιστικού κινήματος, του Εθνικού Συμβουλίου Εβραίων Γυναικών (NCJW), της Αντι-Δυσφημιστικής Ένωσης  (ADL) και της Αμερικανικής Εβραϊκής Επιτροπής (AJC) - έχουν καταθέσει αναφορές υπέρ της. 
 
"Στέλνει ένα μήνυμα στους ανθρώπους που έρχονται ότι ίσως δεν ανήκουν, ότι ίσως θα πρέπει ν’ αντιμετωπίζονται με διαφορετικό τρόπο", δήλωσε ο Sammie Moshenberg, διευθυντής της NCJW στην Ουάσιγκτον. "Δημιουργεί ένα κλίμα που κάνει τους άλλους να αισθάνονται ότι δεν είναι απαραίτητα μέρος της πολιτικής διαδικασίας".
 
Η ανησυχία για την προφορική ακρόαση ήταν ότι το δικαστήριο θα επέκτεινε ουσιαστικά τον ορισμό της επιτρεπόμενης προσευχής σε μια υπόθεση του 1983, την Marsh κατά Chambers. Η απόφαση εκείνη, βασισμένη σε μια υπόθεση που σχετιζόταν με προσευχές στη νομοθεσία της Νεμπράσκα, έχει ερμηνευτεί ευρέως ότι επιτρέπει τη μη σεκταριστική προσευχή στα νομοθετικά σώματα. 
 
Η Πόλη της Ελλάδας επιχειρηματολογεί ότι η απαγόρευση των προσευχών θα πρέπει να περιορίζεται σ’ εκείνες που προσηλυτίζουν ή δυσφημούν άλλες θρησκείες. Αν το Ανώτατο Δικαστήριο συμφωνήσει, θα επιτρέπεται η σεχταριστική δημόσια προσευχή. Οι Εβραϊκές οργανώσεις ενθαρρύνθηκαν από το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια των προφορικών επιχειρημάτων, ο δικηγόρος των Galloway και Stephens, Douglas Laycock, έπεισε το δικαστήριο να εξετάσει ένα διαφορετικό ζήτημα: κατά πόσον μια δημόσια συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της πόλης πρέπει να θεωρείται ισοδύναμη μ’ ένα νομοθετικό σώμα. 
 
Σύμφωνα με το επιχείρημα αυτό, στις νομικές περιπτώσεις, τα θιγόμενα μέρη - οι νομοθέτες - εισήλθαν πρόθυμα σ’ ένα σύστημα με ισχύοντες κανόνες και παραδόσεις που θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την προσευχή. Σε μια συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της πόλης, τα θιγόμενα μέρη είναι απλοί πολίτες που συνεχίζουν τις καθημερινές ασχολίες τους. 
 
"[Η υπόθεση Marsh] είναι ενήλικες που εκλέχθηκαν από τους ψηφοφόρους τους για να πάνε σ’ ένα νομοθετικό σώμα όπου υπάρχει μια ιστορία προσευχών που προσφέρονται σε κάθε συνεδρίαση", δήλωσε ο Michael Lieberman, σύμβουλος της ADL στην Ουάσιγκτον. "Αυτό είναι διαφορετικό. Το δημοτικό συμβούλιο είναι το μέρος όπου οι απλοί πολίτες πρέπει να πάνε για να πάρουν μια άδεια ζώνης παρκαρίσματος ή να παραπονεθούν για την καλωδιακή". 
Για την Galloway, ήταν συγκινητικό να βλέπει τη Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Elena Kagan ν’ αμφισβητεί τον δικηγόρο της Πόλης της Ελλάδας Thomas Hungar περιγράφοντας μια υποθετική κατάσταση στην οποία οι νομικές διαδικασίες άνοιγαν με την ίδια ευλογία που αναφέρεται στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου της Ελλάδας. 
 
"Ας υποθέσουμε ότι καθώς ξεκινούσαμε αυτή τη συνεδρίαση του Δικαστηρίου, ο πρόεδρος καλούσε έναν ιερέα στο μπροστινό μέρος της αίθουσας, αντικρίζοντας τους δικηγόρους, ίσως τους αντίδικους, ίσως τους θεατές", δήλωσε η Kagan. "Και ο ιερέας ζητούσε απ’ όλους να σηκωθούν και να σκύψουν το κεφάλι τους σε προσευχή και μετά έλεγε τα εξής: Έλεγε ότι αναγνωρίζουμε τη σωτήρια θυσία του Ιησού Χριστού στο σταυρό, ότι αντλούμε δύναμη από την ανάστασή Του. Μακάριοι είστε εσείς που θα υψωθείτε ως τον Κύριο μας. Εσείς που θα υψώσετε κι εμάς με τη σειρά μας και θα μας βάλετε δίπλα Του. Τα μέλη του Δικαστηρίου που είχαν σηκωθεί απαντούσαν αμήν, έκαναν το σημείο του σταυρού και ο πρόεδρος καλούσε, στη συνέχεια, την υπόθεσή σας. Θα ήταν επιτρεπτό αυτό;" 
 
"Δεν νομίζω, κ. Πρόεδρε", είπε ο Hungar ο οποίος στη συνέχεια προσπάθησε να κάνει διάκριση μεταξύ της θεσμοθετημένης προσευχής και της προσευχής σε μια δικαστική αίθουσα. 
 
Η Galloway πιστεύει ότι η Kagan έκανε αναφορά σ’ αυτήν την εναρκτήρια προσευχή γιατί είναι κι η ίδια Εβραία κι έχει αντιμετωπίσει παρόμοια περιστατικά κατά τη διάρκεια της καριέρας της. 
 
"Είχαμε όλοι εμπειρίες που ήταν δύσκολες", είπε η Galloway. "Αυτά είναι συνηθισμένα πράγματα για τους Εβραίους".