MyJewishlearning.com Απρίλιος 2017
BY Ben Harris

Πως ο Ιουδαϊσμός αναφέρεται στον άνθρωπο που οι Χριστιανοί τιμούν ως Μεσσία

Ο Ιησούς είναι το κεντρικό πρόσωπο του Χριστιανισμού, οι Χριστιανοί πιστεύουν ότι είναι ο Μεσσίας, ο γιος του Θεού και το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας.

Αλλά τί πιστεύουν οι Ιουδαίοι σχετικά με τον Ιησού; Για μερικούς Ιουδαίους, από μόνο του το όνομα είναι συνώνυμο των διωγμών και των Σταυροφοριών, συνδέεται με κατηγορίες για δολοφονία του Θείου, καθώς και με αιώνες Χριστιανικού Αντισημιτισμού. Άλλοι Ιουδαίοι, πρόσφατα, άρχισαν να τον θεωρούν Ιουδαίο καθηγητή. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι πιστεύουν, όπως οι Χριστιανοί, ότι ο άνθρωπος αυτός αναστήθηκε από τους νεκρούς ή ότι ήταν ο Μεσσίας.

Ενώ αρκετοί πλέον σέβονται τον Ιησού, ως τον θεμελιωτή του Χριστιανισμού, ο ίδιος δεν είχε σκοπό να καθιερώσει μία νέα θρησκεία, τουλάχιστον σύμφωνα με τις αρχικές πηγές και ποτέ δεν χρησιμοποίησε τον όρο «Χριστιανός». Γεννήθηκε και μεγάλωσε ως Ιουδαίος και οι πρώτοι οπαδοί του ήταν επίσης Ιουδαίοι. Ο Χριστιανισμός εμφανίστηκε ως ξεχωριστή θρησκεία αιώνες μόνο μετά τον θάνατο του Ιησού.

Ποιος ήταν ο Ιησούς;
Σχεδόν όλα όσα είναι γνωστά για τον ιστορικό Ιησού προέρχεται από τα τέσσερα Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης – του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη - τα οποία μελετητές πιστεύουν, ότι γράφτηκαν αρκετές δεκαετίες μετά το θάνατο του Ιησού.

Ενώ δεν υπάρχει καμία αρχαιολογική ή άλλη φυσική απόδειξη για την ύπαρξή του, οι περισσότεροι μελετητές συμφωνούν, ότι ο Ιησούς όντως υπήρξε και ότι γεννήθηκε κάποια στιγμή στη δεκαετία πριν από την Κοινή Εποχή (όπως ονομάστηκαν τα χρόνια, σύμφωνα με το Γρηγοριανό Ημερολόγιο) και σταυρώθηκε μεταξύ 26-36 CE (τα χρόνια, κατά τα οποία ο Ρωμαίος κυβερνήτης, Πόντιος Πιλάτος, κυβέρνησε την Ιουδαία).

Έζησε σε μία εποχή όπου η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κυβέρνησε στο μέρος που τώρα είναι το Ισραήλ και ήταν γεμάτο αιρέσεις με μεγάλες εντάσεις μεταξύ των Ιουδαίων, όχι μόνο για το κατά πόσο μπορούσαν να συνεργαστούν με τους Ρωμαίους, αλλά και για το πως να ερμηνεύσουν την Τορά. Ήταν επίσης, για μερικούς, μία ανήσυχη εποχή, καθώς η δυσαρέσκεια για τις Ρωμαϊκές πολιτικές, αλλά και για τους αρχιερείς του Ναού, εξέτρεφε ελπίδες για μία Μεσσιανική λύτρωση που θα έδιωχνε τους ξένους κατακτητές και θα αποκαθιστούσε την Ιουδαϊκή κυριαρχία στη Γη του Ισραήλ.

Ήταν ο Ιησούς ο Μεσσίας;
Το ερώτημα «ήταν ο Ιησούς ο Μεσσίας;» προϋποθέτει ένα πρωταρχικό ερώτημα. «Ποιος είναι ο ορισμός του Μεσσία;» Οι Προφήτες (Νεβιείμ), οι οποίοι έγραψαν εκατοντάδες χρόνια πριν από τη γέννηση του Ιησού, οραματίστηκαν μία μεσσιανική εποχή, ως μία περίοδο παγκόσμιας ειρήνης, στην οποία θα έχει εξαλειφθεί ο πόλεμος και η πείνα και η ανθρωπότητα θα έχει αποδεχθεί την κυριαρχία του Θεού. Από τον πρώτο αιώνα αναπτύχθηκε η άποψη, ότι η Μεσσιανική εποχή θα γίνει μάρτυρας μιας γενικής ανάστασης των νεκρών, της συγκέντρωση όλων των Ιουδαίων, συμπεριλαμβανομένων των 10 χαμένων φυλών στη γη του Ισραήλ, μιας τελικής κρίσης και παγκόσμιας ειρήνης.

Κάποιοι Ιουδαίοι περίμεναν ότι ο Μεσσίας θα ήταν απόγονος του Βασιλιά Δαβίδ (βασισμένο στην ερμηνεία της υπόσχεσης του Θεού προς τον Δαβίδ για αιώνια βασιλεία). Οι Πάπυροι της Νεκράς Θάλασσας μιλούν για δύο Μεσσίες: ο ένας, ένας στρατιωτικός ηγέτης και ο άλλος, ένας ιερέας. Άλλοι Ιουδαίοι ανέμεναν τον προφήτη Ηλία, ή τον Αρχάγγελο Μιχαήλ ή τον Ενώχ ή οποιοδήποτε αριθμό άλλων στοιχείων για να εγκαινιαστεί η Μεσσιανική εποχή. Ιστορίες στα Ευαγγέλια περί θεραπείας των ασθενών από τον Ιησού, ανάστασης των νεκρών και διακήρυξης της επικείμενης βασιλείας των ουρανών, δείχνουν ότι οι οπαδοί του τον θεωρούσαν εντεταλμένο του Θεού για να επιτευχθεί η μεσσιανική εποχή.

Περισσότερα από 1000 χρόνια μετά τη σταύρωση του Ιησού, ο Ιουδαϊκής καταγωγής φιλόσοφος του μεσαίωνα Μαϊμωνίδης (επίσης γνωστός, ως Ραμπάμ), ανέφερε στο Mishneh Torah συγκεκριμένα πράγματα που πιστεύουν οι Ιουδαίοι ότι πρέπει να φέρει εις πέρας ο Μεσσίας, προκειμένου να επιβεβαιώσει την ταυτότητά του - μεταξύ αυτών να επαναφέρει το βασίλειο του Δαβίδ στην αρχική του δόξα, επιτυγχάνοντας τη νίκη στη μάχη εναντίον των εχθρών του Ισραήλ, να ανοικοδομήσει το Ναό (τον οποίο κατέστρεψαν οι Ρωμαίοι το 70 μ.Χ.) και να συγκεντρώσει τους εξόριστους στη γη του Ισραήλ. «Και αν δεν τα καταφέρει αυτά ή αν σκοτωθεί, είναι γνωστό ότι δεν πρόκειται γι’ αυτόν που είχε υποσχεθεί η Τορά», έγραψε ο Μαϊμωνίδης.

Τι συμβαίνει με τους Ιουδαίους για τον Ιησού;
Οι Ιουδαίοι για τον Ιησού είναι το παρακλάδι ενός μεγαλύτερου κινήματος που λέγεται Μεσσιανικοί Ιουδαίοι. Μέλη αυτού του κινήματος δεν γίνονται αποδεκτά ως Ιουδαίοι από την ευρύτερη Ιουδαϊκή Κοινότητα, παρά το γεγονός, ότι κάποιοι οπαδοί του κινήματος έχουν γεννηθεί Ιουδαίοι και το τελετουργικό της ζωής τους περιλαμβάνει ιουδαϊκές πρακτικές. Ενώ ατομικά ένας Ιουδαίος μπορεί να δεχθεί τον Ιησού ως Μεσσία και τεχνικά να παραμείνει Ιουδαίος – η απόρριψη κάθε πυρήνα Ιουδαϊκών πιστεύω ή πρακτικής δεν αναιρεί την Ιουδαϊκότητα κάποιου – οι πεποιθήσεις των Μεσσιανικών Ιουδαίων είναι θεολογικά ασυμβίβαστες με τον Ιουδαϊσμό.

Οι Ιουδαίοι σκότωσαν τον Ιησού;
Όχι. Ο Ιησούς εκτελέστηκε από τους Ρωμαίους. Η σταύρωση ήταν τρόπος εκτέλεσης που χρησιμοποιούσαν οι Ρωμαίοι και όχι οι Ιουδαίοι.

Για τους περισσότερους από την πλευρά της Χριστιανικής ιστορίας, οι Ιουδαίοι ήταν υπεύθυνοι για το θάνατο του Ιησού. Αυτό οφείλεται στο γεγονός, ότι η Καινή Διαθήκη έχει την τάση να ρίχνει το φταίξιμο ειδικά στην ηγεσία του Ναού και γενικότερα στον Ιουδαϊκό λαό. Σύμφωνα με τα Ευαγγέλια, ο Ρωμαίος κυβερνήτης, Πόντιος Πιλάτος, δεν ήταν πρόθυμος να εκτελέσει τον Ιησού, αλλά έδρασε παρακινούμενος από αιμοδιψείς Ιουδαίους – η διάσημη σκηνή από την αμφιλεγόμενη ταινία του Μελ Γκίμπσον το 2004 «Τα Πάθη του Χριστού». Σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, αμέσως μετά τον Πιλάτο, ο οποίος «νίπτει τας χείρας του» και δηλώνει αθώος για το θάνατο του Ιησού, «όλοι οι άνθρωποι» (δηλαδή, όλοι οι Ιουδαίοι στην Ιερουσαλήμ) απαντούν, «το αίμα Του είναι επάνω σε εμάς και στα τα παιδιά μας» (κατά Ματθαίον 27:25).

Αυτή η «κραυγή αίματος» και άλλα εδάφια χρησιμοποιήθηκαν για να δικαιολογήσουν αιώνες Χριστιανικής προκατάληψης εναντίον των Ιουδαίων. Το 1965, το Βατικανό δημοσίευσε ένα έγγραφο με την ονομασία «Nostra Aetate» (δηλαδή «Στην Εποχή μας», στα Λατινικά), το οποίο αναφέρει, ότι οι Ιουδαίοι σε γενικές γραμμές δεν θα πρέπει να θεωρούνται υπεύθυνοι για το θάνατο του Ιησού. Το κείμενο αυτό, άνοιξε το δρόμο για μία ιστορική προσέγγιση μεταξύ Ιουδαίων και Καθολικών. Πολλές Προτεσταντικές εκκλησίες στη συνέχεια σε όλο τον κόσμο, υιοθέτησαν παρόμοιες δηλώσεις.

Γιατί σκοτώθηκε ο Ιησούς;
Μερικοί έχουν υπαινιχθεί, ότι ο Ιησούς ήταν ένας πολιτικός επαναστάτης που διακήρυξε την αποκατάσταση της Ιουδαϊκής κυριαρχίας και εκτελέστηκε από τους Ρωμαίους για τη στάση του αυτή - ένα επιχείρημα που διατυπώνεται σε δύο πρόσφατα έργα: το Reza Aslan των Ζηλωτών και το Kosher Jesus του Ορθόδοξου ραβίνου, Shmuley Boteach. Ωστόσο, αυτή η θέση δεν είναι ευρέως αποδεκτή από τους μελετητές της Καινής Διαθήκης. Αν η Ρώμη θεωρούσε τον Ιησού ως τον ηγέτη μίας ομάδας επαναστατών, θα είχε στοχοποιήσει και τους οπαδούς του. Ούτε υπάρχει απόδειξη στην Καινή Διαθήκη που να υποδηλώνει, ότι ο Ιησούς και οι οπαδοί του ήταν ζηλωτές που ενδιαφέρονταν για μία ένοπλη εξέγερση κατά της Ρώμης. Πιο πιθανή είναι η υπόθεση, ότι οι Ρωμαίοι είδαν τον Ιησού ως απειλή για την ειρήνη και τον σκότωσαν επειδή κέρδιζε οπαδούς που τον έβλεπαν ως μία Μεσσιανική μορφή.

Ο Ιησούς απέρριψε τον Ιουδαϊσμό;
Κάποιοι έχουν ερμηνεύσει συγκεκριμένους στίχους των Ευαγγελίων ως απόρριψη της Ιουδαϊκής πίστης και πρακτικής. Στο Ευαγγέλιο του Μάρκου, για παράδειγμα, ο Ιησούς φέρεται να έχει χαρακτηρίσει απαγορευμένα τρόφιμα ως «καθαρά» - ένας στίχος συχνά εκλαμβάνεται ως απόρριψη των διαιτητικών νόμων της Ιουδαϊκής θρησκείας – αλλά αυτό είναι προέκταση του Ευαγγελιστή Μάρκου και όχι κατ’  ανάγκην πρόθεση του Ιησού. Ο Ιησούς και οι πρώτοι Ιουδαίοι οπαδοί του συνέχισαν να τηρούν τον Ιουδαϊκό νόμο.

Η Καινή Διαθήκη περιλαμβάνει επίσης, πολυάριθμους στίχους που πιστοποιούν την ισότητα του Ιησού με τον Θεό και τη Θεϊκότητά του – μία πεποίθηση που δύσκολα συμβιβάζεται με την επιμονή του Ιουδαϊσμού σχετικά με τη μοναδικότητα του Θεού. Ωστόσο, κάποιοι Ιουδαίοι εκείνης της εποχής, βρήκαν την ιδέα, ότι κάτι Θεϊκό μπορούσε να πάρει ανθρώπινη μορφή, συμβατή με την παράδοσή τους. Άλλοι μπορεί να θεωρούσαν τον Ιησού ως άγγελο, όπως ο «Άγγελος του Κυρίου» που εμφανίζεται στη Γένεσις 16, Γένεσις 22, Έξοδος 3 (στην Καιόμενη Βάτο) και αλλού.

Υπάρχουν Ιουδαϊκά κείμενα που αναφέρονται στον Ιησού;
Ναι. Τον πρώτο αιώνα ο Ιουδαίος ιστορικός και λόγιος, Ιώσηπος Φλάβιος, αναφέρει τον Ιησού, αν και η κύρια αναφορά του στο έργο του «Αρχαιότητες των Ιουδαίων» φαίνεται να έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί από Χριστιανούς γραφείς. Υπάρχουν μερικές αναφορές στο Ταλμούδ στον «Yeshu», το οποίο πολλές αυθεντίες, αντιλαμβάνονται ως αναφορά στον Ιησού.

Στο φυλλάδιο Ταλμούδ Sanhedrin (Ιεραρχικό Ιουδαϊκό δικαστικό σύστημα) αρχικά είχε καταγραφεί, ότι ο Ιησούς ο Ναζωραίος κρεμάστηκε την παραμονή του Πάσχα για το έγκλημα της οδήγησης των Ιουδαίων σε παραστράτημα. Αυτή η αναφορά αποκόπηκε από νεότερες εκδόσεις του Ταλμούδ, πιθανότατα λόγω της χρησιμοποίησής του από τους Χριστιανούς ως πρόσχημα για δίωξη.

Κατά τη μεσαιωνική περίοδο, ένα έργο που ονομάζεται Toledot Yeshu, παρουσίασε μια εναλλακτική ιστορία του Ιησού που απορρίπτει θεμελιώδεις Χριστιανικές πεποιθήσεις. Το έργο, το οποίο δεν είναι μέρος του κανόνα της ραβινικής λογοτεχνίας, δεν είναι ευρέως γνωστό.

Ο Μαϊμωνίδης, στο έργο του Mishneh Torah, περιγράφει τον Ιησού ως τον έκπτωτο Μεσσία, που προέβλεψε ο προφήτης Δανιήλ. Αντί να λυτρώσει το Ισραήλ, γράφει ο Μαϊμωνίδης, ο Ιησούς οδήγησε Ιουδαίους στο θάνατο και την εξορία, άλλαξε την Τορά και οδήγησε τον κόσμο στην λατρεία ενός ψεύτικου Θεού.

Special thanks to Amy-Jill Levine, University Professor of New Testament and Jewish Studies at Vanderbilt Divinity School and College of Arts and Sciences, for her assistance with this article.

http://www.myjewishlearning.com/article/what-do-jews-believe-about-jesus/?utm_source=MyJewishLearning+Newsletter&utm_campaign=f6e5eeac85-EMAIL_CAMPAIGN_2017_03_24&utm_medium=email&utm_term=0_3cde7e0300-f6e5eeac85-28446205