Εκτύπωση

Cohen.gr Δευτέρα 8.3.2021
Επιμέλεια Αλβέρτο Μανουάχ Jr.

Η λέξη αντισημιτισμός δηλώνει την προκατάληψη ή το μίσος εναντίον των Εβραίων. Το Ολοκαύτωμα, ο συστηματικός διωγμός με την υποκίνηση του κράτους και η εξόντωση των Εβραίων της Ευρώπης από τη Ναζιστική Γερμανία και τους συνεργάτες της μεταξύ του 1933 και του 1945, αποτελεί το πλέον ακραίο ιστορικό παράδειγμα αντισημιτισμού. Το 1879, ο Γερμανός δημοσιογράφος Βίλχελμ Μαρ επινόησε τον όρο αντισημιτισμός, προκειμένου να δηλώσει το μίσος κατά των Εβραίων, αλλά και κατά άλλων φιλελεύθερων, αστικών και διεθνών πολιτικών τάσεων του δεκάτου ογδόου και του δεκάτου ενάτου αιώνα που συχνά συνδέονται με τους Εβραίους. Οι τάσεις που βρέθηκαν στο στόχαστρο περιλάμβαναν την ισότητα, τη συνταγματική δημοκρατία, το ελεύθερο εμπόριο, το σοσιαλισμό, το χρηματοοικονομικό καπιταλισμό και τον ειρηνισμό.

Το ιδιαίτερο μίσος εναντίον των Εβραίων, ωστόσο, προηγήθηκε της σύγχρονης εποχής και της επινόησης του όρου αντισημιτισμός. Ιστορικά, μια από τις πλέον συνηθισμένες εκδηλώσεις αντισημιτισμού ήταν τα πογκρόμ, οι βίαιες εξεγέρσεις που στρέφονταν κατά των Εβραίων, συχνά με την ενθάρρυνση των κυβερνητικών αρχών. Τα πογκρόμ συχνά υποκινούνταν από «συκοφαντίες αίματος», τις ψευδείς διαδόσεις ότι οι Εβραίοι χρησιμοποιούσαν το αίμα χριστιανόπουλων στις ιεροτελεστίες τους.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας οι Εβραίοι αντιμετώπισαν προκαταλήψεις και διακρίσεις. Αφού εκδιώχθηκαν από τους Ρωμαίους πριν από σχεδόν δύο χιλιάδες χρόνια από τη γη που τώρα ονομάζεται Ισραήλ, απλώθηκαν σε ολόκληρη την υφήλιο και προσπάθησαν να διατηρήσουν τις μοναδικές τους πεποιθήσεις και τον πολιτισμό τους ζώντας ως μειονότητα. Σε κάποιες χώρες οι Εβραίοι ήταν ευπρόσδεκτοι, και απόλαυσαν μακρές περιόδους ειρήνης με τους γείτονές τους. Σε ευρωπαϊκές κοινωνίες στις οποίες οι πληθυσμός ήταν κυρίως χριστιανικός, οι Εβραίοι απομονώθηκαν όλο και περισσότερο ως ανεπιθύμητοι. Οι Εβραίοι δεν μοιράζονται τη χριστιανική πεποίθηση ότι ο Ιησούς ήταν ο Υιός του Θεού, και πολλοί χριστιανοί θεώρησαν υπεροπτική αυτή την άρνηση αποδοχής της θεότητας του Ιησού. Για αιώνες η Εκκλησία δίδαξε ότι οι Εβραίοι ήταν υπεύθυνοι για το θάνατο του Ιησού, μην αναγνωρίζοντας, όπως οι περισσότεροι ιστορικοί σήμερα, ότι ο Ιησούς εκτελέστηκε από τη ρωμαϊκή κυβέρνηση επειδή οι αξιωματούχοι τον θεωρούσαν πολιτική απειλή προς την ηγεσία τους. Στις θρησκευτικές συγκρούσεις προστίθεντο και οικονομικές. Οι κυβερνήτες επέβαλαν περιορισμούς στους Εβραίους, απαγορεύοντάς τους να κατέχουν συγκεκριμένες θέσεις εργασίας και να έχουν γη στην ιδιοκτησία τους.

Συγχρόνως, από τη στιγμή που η πρώιμη Εκκλησία δεν επέτρεπε την τοκογλυφία (το δανεισμό χρημάτων με επιτόκιο), οι Εβραίοι ήρθαν να καλύψουν τον ζωτικής σημασίας (αλλά μη δημοφιλή) ρόλο των τοκογλύφων για τη χριστιανική πλειοψηφία. Σε πιο δύσκολες περιόδους, οι Εβραίοι έγιναν αποδιοπομπαίοι τράγοι για πολλά από τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι άνθρωποι. Για παράδειγμα, κατηγορήθηκαν ότι προκάλεσαν τον «Μαύρο Θάνατο», την πανώλη που σκότωσε χιλιάδες ανθρώπους σε όλη την Ευρώπη στη διάρκεια του Μεσαίωνα. Τη δεκαετία του 1400 στην Ισπανία, οι Εβραίοι εξαναγκάστηκαν να μεταστραφούν στο χριστιανισμό, να εγκαταλείψουν τη χώρα, ή να εκτελεστούν. Στη Ρωσία και την Πολωνία στα τέλη της δεκαετίας του 1800 η κυβέρνηση οργάνωσε ή δεν εμπόδισε βίαιες επιθέσεις εναντίον γειτονιών Εβραίων, που ονομάστηκαν πογκρόμ, στα οποία το πλήθος δολοφόνησε Εβραίους και λεηλάτησε τα σπίτια και τα καταστήματά τους.

Καθώς οι ιδέες την πολιτικής ισότητας και της ελευθερίας διαδίδονταν στη δυτική Ευρώπη στη διάρκεια της δεκαετίας του 1800, οι Εβραίοι έγιναν σχεδόν ίσοι πολίτες υπό τον νόμο. Την ίδια ώρα, ωστόσο, εμφανίστηκαν νέες μορφές αντισημιτισμού. Ευρωπαίοι ηγέτες που ήθελαν να εγκαθιδρύσουν αποικίες στην Αφρική και την Ασία ισχυρίστηκαν ότι οι λευκοί ήταν ανώτεροι από τις άλλες φυλές και ως εκ τούτου έπρεπε να εξαπλωθούν και να υποτάξουν τις «πιο αδύνατες» και «λιγότερο πολιτισμένες» φυλές. Κάποιοι συγγραφείς εφάρμοσαν αυτό το επιχείρημα και στους Εβραίους, ορίζοντας λανθασμένα τους Εβραίους ως φυλή ανθρώπων με την ονομασία Σήμιτες που μοιράζονταν κοινό αίμα και φυσικά χαρακτηριστικά.

Αυτού του είδους ο φυλετικός αντισημιτισμός σήμαινε ότι οι Εβραίοι παρέμεναν Εβραίοι στη φυλή ακόμη και αν ασπάζονταν τον χριστιανισμό. Κάποιοι πολιτικοί άρχισαν να χρησιμοποιούν την ιδέα της φυλετικής ανωτερότητας στις προεκλογικές εκστρατείες τους ως μέσο ψηφοθηρίας. Ο Καρλ Λούγκερ (1844-1910) ήταν ένας τέτοιος πολιτικός. Έγινε Δήμαρχος της Βιέννης, στην Αυστρία, στα τέλη του αιώνα μέσω της χρήσης του αντισημιτισμού –- βρήκε απήχηση στους ψηφοφόρους κατηγορώντας τους Εβραίους για τους δύσκολους οικονομικά καιρούς. Ο Λούγκερ ήταν ο ήρωας ενός νεαρού άνδρα με το όνομα Αδόλφος Χίτλερ, που γεννήθηκε στην Αυστρία το 1899. Οι ιδέες του Χίτλερ, συμπεριλαμβανομένων των απόψεών του για τους Εβραίους, διαμορφώθηκαν τα χρόνια παραμονής του στη Βιέννη, όπου μελέτησε τις τακτικές του Λούγκερ και τις αντισημιτικές εφημερίδες και τα φυλλάδια που πολλαπλασιάστηκαν στη διάρκεια της μακράς ηγεμονίας του Λούγκερ. 

Στη σύγχρονη εποχή, οι αντισημίτες πρόσθεσαν μια πολιτική διάσταση σε αυτή την ιδεολογία του μίσους. Στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα αντισημιτικά κόμματα σχηματίστηκαν στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Αυστρία. Δημοσιεύματα όπως τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών καλλιέργησαν ή υποστήριξαν ιδεολογήματα σχετικά με μια διεθνή εβραϊκή συνωμοσία. Μια σημαντική συνιστώσα του πολιτικού αντισημιτισμού ήταν και ο εθνικισμός, οι υποστηρικτές του οποίου συχνά επικαλούνταν την αβάσιμη κατηγορία ότι οι Εβραίοι πολίτες δεν ήταν πατριώτες.

Το ξενοφοβικό κίνημα "voelkisch" (κίνημα του λαού)του δεκάτου ενάτου αιώνα, στο οποίο συμμετείχαν Γερμανοί φιλόσοφοι, λόγιοι και καλλιτέχνες που θεωρούσαν την εβραϊκή διανόηση ξένη ως προς το γερμανικό τρόπο σκέψης και ζωής, διαμόρφωσε την κοινή αντίληψη ότι οι Εβραίοι είναι «μη Γερμανοί.» Θεωρητικοί επιστήμονες φυλετικής ανθρωπολογίας άρχισαν να στηρίζουν αυτήν την άποψη με ψευδοεπιστημονικά στοιχεία. Το ναζιστικό κόμμα, που ιδρύθηκε το 1919 και είχε ως ηγέτη του τον Αδόλφο Χίτλερ, έδωσε πολιτική υπόσταση στις ρατσιστικές θεωρίες. Εν μέρει, το ναζιστικό κόμμα κέρδισε δημοτικότητα διαδίδοντας την αντι-εβραϊκή προπαγάνδα. Εκατομμύρια ανθρώπων αγόρασαν το βιβλίο του Χίτλερ Mein Kampf (Ο Αγών Μου), στο οποίο ζητούσε την απομάκρυνση των Εβραίων από τη Γερμανία.

Με την άνοδο των Ναζιστών στην εξουσία το 1933, το κόμμα διέταξε τον οικονομικό αποκλεισμό των εβραϊκών επιχειρήσεων, διοργάνωσε δημόσιες καταστροφές βιβλίων και θέσπισε αντι-εβραϊκή νομοθεσία. Το 1935, οι Νόμοι της Νυρεμβέργης προσδιόρισαν φυλετικά τους Εβραίους βάσει καταγωγής και επέβαλαν το διαχωρισμό του πληθυσμού σε «Άριους» και «μη Άριους», καθιστώντας πλέον νόμιμη μια ρατσιστική ιεραρχία. Τη νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, οι Ναζί κατέστρεψαν συναγωγές και τις βιτρίνες των καταστημάτων εβραϊκής ιδιοκτησίας σε ολόκληρη τη Γερμανία και την Αυστρία (ένα γεγονός που είναι σήμερα γνωστό ως το πογκρόμ της Kristallnacht (Νύχτας των Κρυστάλλων). Το γεγονός αυτό σηματοδότησε τη μετάβαση σε μια εποχή καταστροφής, κατά τη διάρκεια της οποίας η γενοκτονία έμελλε να γίνει ο μοναδικός στόχος του ναζιστικού αντισημιτισμού.

Από το 1933 έως και το 1941, ο στόχος των Ναζί ήταν να μετατρέψουν τη Γερμανία σε «judenrein» (κράτος απαλλαγμένο από τους Εβραίους) κάνοντάς τους τη ζωή τόσο δύσκολη που δε θα είχαν άλλη επιλογή από το να να εγκαταλείψουν τη χώρα. Το 1938, περίπου 150.000 Γερμανοεβραίοι, ένας στους τέσσερις, είχαν πλέον εγκαταλείψει τη χώρα. Μετά την προσάρτηση της Αυστρίας στη Γερμανία το Μάρτιο του 1938, ωστόσο, άλλοι 185.000 Εβραίοι βρέθηκαν σε περιοχές ελεγχόμενες από τους Ναζί. Στάθηκε αδύνατο για πολλούς Εβραίους να βρουν χώρες διατεθειμένες να τους δεχτούν ως πρόσφυγες.

Πολλοί Γερμανοί και Αυστριακοί Εβραίοι προσπάθησαν να μετοικήσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν μπορούσαν όμως να εξασφαλίσουν την απαραίτητη άδεια εισόδου. Μολονότι τα βίαια πογκρόμ του Νοεμβρίου 1938 καλύφθηκαν ευρέως από την ειδησεογραφία, οι Αμερικανοί παρέμεναν απρόθυμοι να υποδεχτούν τους Εβραίους πρόσφυγες. Δεδομέμου ότι η χώρα βρισκόταν εν μέσω της Μεγάλης Ύφεσης, πολλοί Αμερικανοί πίστευαν ότι οι πρόσφυγες θα τους ανταγωνίζονταν για τις θέσεις εργασίας και θα επιβάρυναν υπερβολικά τα προγράμματα κοινωνικής αρωγής που είχαν δημιουργηθεί για τους απόρους.

Το Κογκρέσο είχε ορίσει ποσοστά εισόδου μεταναστών το 1924 βάσει των οποίων περιορίζονταν ο αριθμός των μεταναστών και γίνονταν διακρίσεις εις βάρος ομάδων που θεωρούνταν φυλετικά και εθνοτικά ανεπιθύμητες. Αυτά τα ποσοστά εξακολουθούσαν να ισχύουν ακόμη και μετά την πρωτοβουλία του προέδρου Φραγκλίνου Ρούζβελτ, ο οποίος ανταποκρινόμενος στις εντεινόμενες πολιτικές πιέσεις συγκάλεσε διεθνή διάσκεψη για την αντιμετώπιση του προβλήματος των προσφύγων.

Το καλοκαίρι του 1938, απεσταλμένοι τριάντα δύο χωρών συναντήθηκαν στο γαλλικό θέρετρο Εβιάν. Ο Ρούζβελτ επέλεξε να μην στείλει κάποιον υψηλόβαθμο αξιωματούχο, π.χ. τον Υπουργό Εξωτερικών, στο Εβιάν. Αντίθετα, τις ΗΠΑ στη διάσκεψη εκπροσώπησε ο Myron C. Taylor, ένας επιχειρηματίας και στενός φίλος του Ρούζβελτ. Στη διάρκεια της διάσκεψης που διήρκεσε εννιά ημέρες, ο ένας μετά τον άλλο οι απεσταλμένοι έπαιρναν το λόγο και εξέφραζαν τη συμπαράστασή τους στους πρόσφυγες. Οι περισσότερες χώρες, ωστόσο, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βρετανίας, επικαλούνταν δικαιολογίες για το γεγονός ότι δεν δέχονταν περισσότερους πρόσφυγες.

Ανταποκρινόμενη στη διάσκεψη του Εβιάν, η γερμανική κυβέρνηση άδραξε την ευκαιρία να δηλώσει με μεγάλη ικανοποίηση ότι ήταν «εκπληκτικό» πως οι άλλες χώρες ασκούσαν κριτική στη Γερμανία για τον τρόπο που αντιμετώπιζε τους Εβραίους, καμία όμως δεν ήταν διατεθειμένη να ανοίξει τις πύλες της σε αυτούς όταν «δόθηκε η ευκαιρία».

Απέτυχαν ακόμη και προσπάθειες ορισμένων Αμερικανών να σώσουν τα παιδιά: το νομοσχέδιο Wagner-Rogers, μια απόπειρα να γίνουν δεκτά 20.000 εβραιόπουλα που διέτρεχαν κίνδυνο, δεν υιοθετήθηκε από τη Γερουσία το 1939 και το 1940. Οι φυλετικές προκαταλήψεις ήταν διαδεδομένες μεταξύ των Αμερικανών –ακόμη και οι αξιωματούχοι του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ διακατέχονταν από αντισημιτικές πεποιθήσεις- έπαιξαν ρόλο στην αποτυχία της προσπάθειας να γίνουν δεκτοί περισσότεροι πρόσφυγες.

Το ταξίδι του St. Louis, ενός γερμανικού υπερωκεάνιου, ρίχνει με δραματικό τρόπο φως στις δυσκολίες που πολλά άτομα αντιμετώπισαν στην προσπάθειά τους να διαφύγουν από τη ναζιστική φρίκη. Το Μάιο του 1939, 937 επιβάτες, οι περισσότεροι Εβραίοι πρόσφυγες, απέπλευσαν από το Αμβούργο με προορισμό την Κούβα. Οι περισσότεροι σχεδίαζαν κάποια στιγμή να μεταναστεύσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου είχαν εγγραφεί σε λίστα αναμονής για άδεια εισόδου. Όλοι οι επιβάτες διέθεταν άδειες αποβίβασης με τις οποίες τους επιτρεπόταν να εισέλθουν στην Κούβα, όταν όμως το St. Louis έφτασε στο λιμάνι της Αβάνας, ο πρόεδρος της Κούβας αρνήθηκε να τιμήσει τις δεσμεύσεις που απέρρεαν από αυτά τα έγγραφα.

Όταν το πλοίο έφυγε από το λιμάνι της Αβάνας, έπλευσε τόσο κοντά στις ακτές της Φλόριντα που οι επιβαίνοντες μπορούσαν να διακρίνουν τα φώτα του Μαϊάμι. Ο καπετάνιος ζήτησε βοήθεια, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Πλοία της αμερικανικής ακτοφυλακής περιπολούσαν στην περιοχή για να διασφαλίσουν ότι κανείς δεν θα προσπαθούσε να πηδήξει στο νερό και να κολυμπήσει προς την ελευθερία, ούτε και επέτρεψαν στο υπερωκεάνιο να δέσει σε λιμάνι των ΗΠΑ. Τελικά, το St. Louis επέστρεψε στην Ευρώπη. Οι επιβάτες έγιναν δεκτοί στο Βέλγιο, την Ολλανδία, την Αγγλία και τη Γαλλία. Μέσα σε μερικούς μήνες, ωστόσο, οι Γερμανοί είχαν καταλάβει τη δυτική Ευρώπη. Εκατοντάδες επιβάτες που αποβιβάστηκαν στο Βέλγιο, την Ολλανδία και τη Γαλλία τελικά έπεσαν θύματα της «Τελικής Λύσης» των Ναζί.

Το 1939, η γερμανική κυβέρνηση πραγματοποίησε απογραφή όλων των ατόμων που κατοικούσαν στη Γερμανία. Οι υπεύθυνοι για την απογραφή κατέγραφαν την ηλικία, το φύλο, τον τόπο διαμονής, το επάγγελμα, το θρήσκευμα και την οικογενειακή κατάσταση κάθε ατόμου, ενώ για πρώτη φορά σημειωνόταν και η φυλή με αναδρομή στους παππούδες και τις γιαγιάδες του ατόμου. Οι πληροφορίες αυτές κατόπιν κωδικοποιήθηκαν σε διάτρητες κάρτες από χιλιάδες υπαλλήλους.

Οι πληροφορίες της απογραφής του 1939 βοήθησαν το Ναζί αξιωματούχο Άντολφ Άιχμαν να δημιουργήσει το Μητρώο Εβραίων, που περιείχε αναλυτικές πληροφορίες για όλους τους Εβραίους που ζούσαν στη Γερμανία. Στο Μητρώο καταγράφηκαν επίσης τα ονόματα των Εβραίων της Αυστρίας και της Σουηδίας στη δυτική Τσεχοσλοβακία, περιοχές που είχαν καταληφθεί από γερμανικά στρατεύματα το 1938 και το 1939 και είχαν προσαρτηθεί στο Ράιχ (Reich, η γερμανική αυτοκρατορία). Η φυλετική ιδεολογία και οι πολιτικές των Ναζί δεν περιορίζονταν στα σύνορα της Γερμανίας.

Η τεχνολογία και η πληροφόρηση που υπό διαφορετικές συνθήκες θα αποτελούσαν χρήσιμα εργαλεία, στα χέρια του ναζιστικού καθεστώτος κατάντησαν μέσα εντοπισμού θυμάτων.

Η Τελική Λύση: Αμφίβολη παραμένει η προέλευση της «Τελικής Λύσης», του ναζιστικού σχεδίου εξόντωσης του εβραϊκού λαού. Είναι σαφές όμως ότι η γενοκτονία των Εβραίων αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας δεκαετούς ναζιστικής πολιτικής, υπό την ηγεσία του Αδόλφου Χίτλερ. Η «Τελική Λύση» εφαρμόστηκε σταδιακά. Μόλις το ναζιστικό κόμμα ανέβηκε την εξουσία, ο κρατικά επιβεβλημένος ρατσισμός οδήγησε στη θέσπιση αντιεβραϊκών νομοθετημάτων, μποϊκοτάζ, την «αριοποίηση» και, τέλος, το πογκρόμ της «Νύχτας των Κρυστάλλων»˙ όλα αυτά στόχο είχαν την εξάλειψη του εβραϊκού στοιχείου από τη γερμανική κοινωνία. Μετά την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η αντιεβραϊκή πολιτική εξελίχθηκε σε διεξοδικό σχέδιο συγκέντρωσης και εντέλει εξολόθρευσης των Εβραίων της Ευρώπης.

Οι Ναζί ίδρυσαν γκέτο στην κατεχόμενη Πολωνία. Οι Εβραίοι της Πολωνίας και της δυτικής Ευρώπης εκτοπίστηκαν σε αυτά τα γκέτο. Στη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στη Σοβιετική Ένωση το 1941, τάγματα θανάτου (Einsatzgruppen) άρχισαν να εξολοθρεύουν ολόκληρες εβραϊκές κοινότητες. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν, κυρίως εκτελέσεις με πυροβόλα και φορτηγά-θάλαμοι αερίων, σύντομα κρίθηκαν ανεπαρκείς και διαπιστώθηκε ότι επιβάρυναν ψυχολογικά τους εκτελεστές.

Μετά τη Διάσκεψη του Βάνζεε τον Ιανουάριο του 1942, οι Ναζί άρχισαν να εκτοπίζουν συστηματικά Εβραίους απ' όλα τα μέρη της Ευρώπης στα έξι στρατόπεδα εξόντωσης που είχαν δημιουργήσει σε πολωνικά εδάφη – Κέλμνο, Μπέλζεκ, Σόμπιμπορ, Τρεμπλίνκα, Άουσβιτς-Μπίρκεναου και Μαϊντάνεκ. Τα στρατόπεδα εξόντωσης ήταν κέντρα δολοφονίας σχεδιασμένα για τη διάπραξη γενοκτονίας. Περίπου τρία εκατομμύρια Εβραίοι δολοφονήθηκαν σε θαλάμους αερίων στα στρατόπεδα εξόντωσης.

Στο σύνολό της, η «Τελική Λύση» περιλάμβανε δολοφονίες σε θαλάμους αερίων, εκτελέσεις με πυροβόλα, απρογραμμάτιστες τρομοκρατικές ενέργειες, ασθένειες και υποσιτισμό που προκάλεσαν συνολικά το θάνατο περίπου έξι εκατομμυρίων Εβραίων - τα δύο τρίτα των Εβραίων της Ευρώπης.

Εκατομμύρια Εβραίοι ζούσαν στην ανατολική Ευρώπη. Μετά την εισβολή της Γερμανίας στην Πολωνία το 1939, πάνω από πέντε εκατομμύρια Εβραίοι περιήλθαν στην εξουσία των Γερμανών. Μετά τη γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση τον Ιούνιο του 1941, πολλά εκατομμύρια Εβραίοι βρέθηκαν υπό το ναζιστικό ζυγό. Οι Γερμανοί σκόπευαν να ελέγξουν αυτό τον μεγάλο εβραϊκό πληθυσμό αναγκάζοντας τους Εβραίους να κατοικούν σε οριοθετημένα τμήματα των κωμοπόλεων και των πόλεων που οι Ναζί αποκαλούσαν «γκέτο» ή «εβραϊκές συνοικίες». Συνολικά, οι Γερμανοί δημιούργησαν τουλάχιστον 1000 γκέτο στις κατεχόμενες περιοχές. Το μεγαλύτερο γκέτο ήταν αυτό της Βαρσοβίας, της πρωτεύουσας της Πολωνίας, όπου τέθηκαν υπό περιορισμό σχεδόν μισό εκατομμύριο Εβραίοι.

Πολλά γκέτο δημιουργήθηκαν σε πόλεις και κωμοπόλεις όπου υπήρχαν ήδη συγκεντρωμένοι Εβραίοι. Εβραίοι όπως και Ρομά (Τσιγγάνοι) μεταφέρονταν στα γκέτο επίσης από τις γύρω περιοχές και τη δυτική Ευρώπη. Από τον Οκτώβριο έως το Δεκέμβριο του 1941, χιλιάδες Εβραίοι της Γερμανίας και της Αυστρίας μεταφέρθηκαν στα γκέτο της ανατολικής Ευρώπης. Οι Γερμανοί συνήθως επέλεγαν τις παλαιότερες, πλέον υποβαθμισμένες περιοχές των πόλεων για τη δημιουργία γκέτο. Μερικές φορές αναγκάζονταν να εκδιώξουν τους μη-Εβραίους κατοίκους από τα κτίρια για να δημιουργηθεί χώρος για τις εβραϊκές οικογένειες. Πολλά από τα γκέτο περιβάλλονταν από συρματοπλέγματα ή τείχη, ενώ οι είσοδοι φρουρούνταν από την τοπική ή τη γερμανική αστυνομία και μέλη των SS. Τις ώρες απαγόρευσης κυκλοφορίας το βράδυ, οι κάτοικοι ήταν αναγκασμένοι να παραμένουν στα διαμερίσματά τους.

Στις πολωνικές πόλεις του Λοτζ και της Βαρσοβίας, γραμμές τρόλεϊ διέσχιζαν το μέσο του γκέτο. Αντί να επαναχαράξουν τη διαδρομή των γραμμών, εργάτες τις απέκλεισαν με φράχτες, ενώ αστυνομικοί φρουρούσαν την περιοχή για να εμποδίζουν τους Εβραίους να διαφεύγουν ανεβαίνοντας στα βαγόνια του τρόλεϊ. Οι επιβάτες που ζούσαν εκτός του γκέτο χρησιμοποιούσαν τα βαγόνια για να μεταβαίνουν στις δουλειές τους τις καθημερινές, ενώ ορισμένοι τα χρησιμοποιούσαν και τις Κυριακές μόνο και μόνο για να χαζεύουν και να χλευάζουν τους έγκλειστους στο γκέτο.

Κατά κανόνα, η ζωή στα γκέτο ήταν αφόρητη. Ο υπερβολικός συνωστισμός αποτελούσε σύνηθες φαινόμενο. Συχνά σε ένα διαμέρισμα ζούσαν πολλές οικογένειες. Τα υδραυλικά παρουσίαζαν βλάβες και τα ανθρώπινα λύματα τα έριχναν στους δρόμους μαζί με τα σκουπίδια. Οι μολυσματικές ασθένειες διαδίδονταν ταχύτατα σε αυτούς τους υπερπλήρεις και ανθυγιεινούς χώρους στέγασης. Οι άνθρωποι ήταν διαρκώς πεινασμένοι. Οι Γερμανοί προσπαθούσαν σκοπίμως να προκαλέσουν τη λιμοκτονία των έγκλειστων στα γκέτο επιτρέποντάς τους να αγοράζουν μικρές μόνο ποσότητες από ψωμί, πατάτες και λίπος. Ορισμένοι ένοικοι διέθεταν κάποια χρήματα ή τιμαλφή που μπορούσαν να ανταλλάσσουν με τρόφιμα που έφταναν στο γκέτο στα κρυφά. Οι υπόλοιποι ήταν αναγκασμένοι να ζητιανεύουν ή να κλέβουν προκειμένου να επιβιώσουν. Κατά τους μακρούς χειμώνες παρουσιάζονταν μεγάλες ελλείψεις σε καύσιμη ύλη για θέρμανση, ενώ πολλά άτομα δεν διέθεταν κατάλληλα ρούχα. Οι άνθρωποι ήταν εξασθενημένοι λόγω της πείνας και της έκθεσής τους στο ψύχος και έτσι αρρώσταιναν εύκολα. Δεκάδες χιλιάδες πέθαναν στα γκέτο από ασθένειες, υποσιτισμό ή το κρύο. Ορισμένα άτομα επέλεξαν την αυτοκτονία για να ξεφύγουν από την απελπιστική ζωή τους.

Κάθε μέρα παιδιά έμεναν ορφανά και πολλά έπρεπε να φροντίζουν τα ακόμη μικρότερα τους παιδιά. Τα ορφανά ζούσαν στους δρόμους, ζητιανεύοντας κομμάτια ψωμί από άλλους που δεν είχαν σχεδόν τίποτα να μοιραστούν. Πολλά πέθαναν από το ψύχος το χειμώνα.

Για να επιβιώσουν, τα παιδιά έπρεπε να είναι πολυμήχανα και χρήσιμα. Μερικές φορές τα μικρά παιδιά στο γκέτο της Βαρσοβίας βοηθούσαν στη λαθραία μεταφορά τροφίμων για τις οικογένειες και τους φίλους τους περνώντας μέσα από στενά ανοίγματα στο τείχος του γκέτο. Αυτό ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο, αφού όσοι πιάνονταν να μεταφέρουν λαθραία τιμωρούνταν αυστηρότατα.

Πολλά νεαρά άτομα προσπάθησαν να συνεχίσουν τις σπουδές τους παρακολουθώντας σχολικά μαθήματα που οργάνωναν ενήλικες σε πολλά γκέτο. Δεδομένου ότι τα μαθήματα αυτά παραδίδονταν συνήθως στα κρυφά και κατά παράβαση των διαταγών των Ναζί, οι μαθητές έμαθαν να κρύβουν τα βιβλία τους κάτω από τα ρούχα τους όταν έπρεπε, για να μην τους πιάνουν.

Μετά την εισβολή της Γερμανίας στη Σοβιετική Ένωση στις 22 Ιουνίου 1941, ξεκινά μια νέα φάση του Ολοκαυτώματος. Υπό την κάλυψη του πολέμου και πεπεισμένοι για τη νίκη τους, οι Γερμανοί άλλαξαν τη στάση τους απέναντι στους Εβραίους: πλέον δεν είχαν ως στόχο την καταναγκαστική μετανάστευση και τη φυλάκιση των Εβραίων, αλλά τη μαζική εξόντωσή τους. Οι Φρουρές ειδικών καθηκόντων, οι «Einsatzgruppen» που αποτελούνται από μονάδες των Ναζί (SS) και αστυνομικούς, κινούνταν ταχύτατα στο κατόπι του γερμανικού στρατού καθώς αυτός προέλαυνε. Αποστολή τους ήταν η δολοφονία όλων των Εβραίων που βρίσκονταν στα κατεχόμενα σοβιετικά εδάφη. Ορισμένοι κάτοικοι των κατεχόμενων περιοχών, στην πλειονότητά τους Ουκρανοί, Λιθουανοί και Λετονοί, βοήθησαν τα γερμανικά τάγματα θανάτου υπηρετώντας στις εφεδρικές αστυνομικές μονάδες.

Τα τάγματα θανάτου δρούσαν ταχύτατα, αιφνιδιάζοντας τον εβραϊκό πληθυσμό. Οι δολοφόνοι έμπαιναν στις πόλεις και τις κωμοπόλεις και συλλάμβαναν όλους τους Εβραίους: άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Συνέλαβαν επίσης πολλά ηγετικά στελέχη του κομμουνιστικού κόμματος και Ρομά (Τσιγγάνους). Ανάγκαζαν τα θύματά τους να παραδώσουν ό,τι πολύτιμα αντικείμενα είχαν και να βγάλουν τα ρούχα τους˙ αυτά τα έστελναν μετά στη Γερμανία ή τα μοίραζαν στους κατά τόπους συνεργούς τους. Στη συνέχεια τα μέλη των ταγμάτων θανάτου οδηγούσαν τα θύματα σε χωράφια, δάση και φαράγγια στα περίχωρα των κατακτημένων πόλεων και κωμοπόλεων. Εκεί τα εκτελούσαν με πυροβόλα όπλα ή σε φορτηγά-θαλάμους αερίων και έριχναν τις σορούς σε ομαδικούς τάφους.

Στις 20 Ιανουαρίου 1942, δεκαπέντε υψηλόβαθμα στελέχη του ναζιστικού κόμματος και κορυφαίοι εκπρόσωποι της γερμανικής κυβέρνησης συναντήθηκαν στο πλαίσιο μιας σημαντικής διάσκεψης. Η διάσκεψη πραγματοποιήθηκε σε μια πλούσια συνοικία του Βερολίνου σε μια βίλα δίπλα από μια λίμνη γνωστή ως Βάνζεε. Ο Ράινχαρντ Χάιντριχ, δεύτερος στην ιεραρχία των SS μετά τον Χάινριχ Χίμλερ, διοργάνωσε μια διάσκεψη για να συζητηθεί η «τελική λύση» στο ζήτημα των Εβραίων της Ευρώπης. Στη συνάντηση συμμετείχαν σημαντικά στελέχη της κυβέρνησης εκτός των SS των οποίων η συνεργασία ήταν απαραίτητη, όπως οι γραμματείς του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Η «τελική λύση» ήταν η κωδική ονομασία των Ναζί για την εσκεμμένη, προσεκτικά σχεδιασμένη εξολόθρευση -ή γενοκτονία- όλων των Εβραίων της Ευρώπης. Οι Ναζί χρησιμοποιούσαν τον ασαφή όρο «τελική λύση» για να αποκρύψουν την πολιτική των μαζικών δολοφονιών από τον υπόλοιπο κόσμο. Στην πράξη, οι συμμετέχοντες στη συνάντηση στο Βάνζεε συζήτησαν για μεθόδους δολοφονίας, για εκκαθαρίσεις και για «εξόντωση».

Η Διάσκεψη του Βάνζεε, όπως έμεινε στην ιστορία, δεν σηματοδότησε την απαρχή της «Τελικής Λύσης». Τα τάγματα θανάτου είχαν ήδη αρχίσει τη σφαγή των Εβραίων στην κατεχόμενη Σοβιετική Ένωση. Η Διάσκεψη του Βάνζεε ήταν μάλλον ο τόπος όπου η «τελική λύση» αποκαλύφθηκε επισήμως σε κορυφαία στελέχη εκτός του ναζιστικού κόμματος, τα οποία επρόκειτο να συμβάλλουν στη μεταφορά των Εβραίων από όλα τα μέρη της υπό γερμανική κατοχή Ευρώπης προς τα στρατόπεδα «εξόντωσης» των SS στην Πολωνία. Κανείς από τους παρισταμένους στο Βάνζεε δεν έφερε αντιρρήσεις στην πολιτική που ανακοινώθηκε. Ποτέ άλλοτε ένα σύγχρονο κράτος δε δεσμεύτηκε έτσι για τη δολοφονία ενός ολόκληρου λαού.

Μόλις τα τρένα που μετέφεραν τους εκτοπισμένους έφταναν στα κέντρα εξόντωσης, οι φρουροί διέταζαν τα άτομα να αποβιβαστούν και να σχηματίσουν μια γραμμή. Στη συνέχεια υπέβαλαν τα θύματα σε μια διαδικασία διαλογής. Χώριζαν τους άντρες από τις γυναίκες και τα παιδιά. Ένας Ναζί, συνήθως ένας γιατρός των SS, εξέταζε στα γρήγορα κάθε άτομο για να αποφασίσει αν ήταν υγιές και αρκετά δυνατό για καταναγκαστική εργασία. Αυτός ο αξιωματικός των SS κατόπιν έδειχνε προς τα αριστερά ή τα δεξιά. Τα θύματα δεν γνώριζαν ότι από τη διαλογή αυτή κρινόταν αν θα ζήσουν ή θα εκτελεστούν. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, οι έγκυες γυναίκες, οι ηλικιωμένοι, οι ανάπηροι και οι άρρωστοι είχαν ελάχιστες ελπίδες να επιβιώσουν αυτή την πρώτη διαλογή.

Όσοι είχαν επιλεγεί για εκτέλεση οδηγούνταν στους θαλάμους αερίων. Για να αποφεύγουν τον πανικό, οι φρουροί των στρατοπέδων έλεγαν στα θύματα ότι τα πηγαίνουν να κάνουν ντους για να απαλλαγούν από τις ψείρες. Οι φρουροί τους διέτασσαν να παραδώσουν όλα τα τιμαλφή τους και να γδυθούν. Μετά τους οδηγούσαν γυμνούς στα «λουτρά», όπου ένας φρουρός έκλεινε και κλείδωνε την ατσάλινη πόρτα. Σε ορισμένα κέντρα εξόντωσης διοχέτευαν με σωλήνες μονοξείδιο του άνθρακα στους θαλάμους. Σε άλλα, οι φρουροί έριχναν σφαιρίδια από «Zyklon B» μέσα από τα φρεάτια εξαερισμού. Το Zyklon B ήταν ένα εξαιρετικά δηλητηριώδες εντομοκτόνο που το χρησιμοποιούσαν επίσης για την καταπολέμηση αρουραίων και εντόμων.

Συνήθως, μέσα σε λίγα λεπτά από την είσοδό τους στο θάλαμο αερίων, όλα τα άτομα πέθαιναν λόγω έλλειψης οξυγόνου. Φρουρούμενοι, άλλοι κρατούμενοι αναγκάζονταν να μεταφέρουν τις σορούς σε ένα δωμάτιο εκεί κοντά, όπου αφαιρούσαν τα μαλλιά, τα χρυσά δόντια και τα χρυσά σφραγίσματα. Αποτέφρωναν τα πτώματα σε κλιβάνους στα κρεματόρια ή τα έθαβαν σε ομαδικούς τάφους.

Πολλά άτομα κέρδισαν χρήματα από τη σύληση των σορών. Οι φρουροί των στρατοπέδων έκλεβαν μέρος του χρυσού. Τον υπόλοιπο χρυσό τον έλιωναν και τον κατέθεταν σε έναν τραπεζικό λογαριασμό των SS. Ιδιωτικές επιχειρήσεις αγόραζαν και χρησιμοποιούσαν τα μαλλιά για την παραγωγή διάφορων προϊόντων, όπως σχοινιά για πλοία και στρώματα.

Το Άουσβιτς ήταν το μεγαλύτερο στρατόπεδο που δημιουργήθηκε από τους Γερμανούς. Ήταν ένα σύμπλεγμα στρατοπέδων, που περιελάμβανε στρατόπεδο συγκέντρωσης, εξόντωσης και καταναγκαστικής εργασίας. Βρισκόταν κοντά στην Κρακοβία της Πολωνίας. Τρία μεγάλα στρατόπεδα συνιστούσαν το σύμπλεγμα στρατοπέδων του Άουσβιτς: Το Άουσβιτς I, το Άουσβιτς ΙΙ (Μπίρκεναου) και το Άουσβιτς ΙΙΙ (Μόνοβιτς). Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο Άουσβιτς, εκ των οποίων εννέα στους δέκα ήταν Εβραίοι. Οι τέσσερις μεγαλύτεροι θάλαμοι αερίων μπορούσαν να χωρέσουν ο καθένας 2.000 ανθρώπους τη φορά.

Μία πινακίδα πάνω από την είσοδο του στρατοπέδου έγραφε ARBEIT MACHT FREI, που σημαίνει «η εργασία ελευθερώνει»· στην πραγματικότητα, το αντίθετο ήταν αλήθεια. Η εργασία έγινε ακόμη μία μορφή γενοκτονίας που οι Ναζί αποκαλούσαν «εξόντωση μέσω της δουλειάς».

Ορισμένοι Εβραίοι γλίτωσαν από την «Τελική Λύση», το ναζιστικό σχέδιο εξολόθρευσης των Εβραίων της Ευρώπης, επειδή κρύβονταν ή δραπέτευσαν από τις περιοχές της Ευρώπης που ελέγχονταν από τους Γερμανούς. Οι περισσότεροι μη-Εβραίοι ούτε βοήθησαν αλλά ούτε και εμπόδισαν την υλοποίηση της «Τελικής Λύσης». Ο αριθμός των ατόμων που προσέφεραν βοήθεια στους Εβραίους ήταν σχετικά μικρός. Αυτοί που βοήθησαν τους Εβραίους το έπραξαν είτε επειδή ήταν αντίθετοι στο ναζιστικό ρατσισμό, είτε ένιωθαν συμπόνια ή το θεωρούσαν θρησκευτικό ή ηθικό καθήκον τους. Σε ελάχιστες, σπάνιες περιπτώσεις ολόκληρες κοινότητες καθώς και μεμονωμένα άτομα συνέβαλαν στη διάσωση Εβραίων. Αυτό το έκαναν διατρέχοντας πολύ μεγάλους κινδύνους. Σε πολλά μέρη, η παροχή καταφύγιου σε Εβραίους επέσυρε τη θανατική ποινή.

Μεταπολεμικός αντισημιτισμός: Ο αντισημιτισμός σήμερα έχει αλλάξει μορφή. Συχνά συνδέεται με έναν ριζοσπαστικό και δαιμονολογικό αντισιωνισμό, που δαιμονοποιεί το Ισραήλ και τον «σιωνισμό». Αυτή η δαιμονοποίηση δεν βοηθάει σε μία σε βάθος πολιτική κριτική στο Ισραήλ, όταν αυτό απαιτείται. Σε αυτόν τον δαιμονολογικό λόγο, η καταγγελία του «παγκόσμιου σιωνισμού» (ή του «διεθνούς»), «αναμειγνύει στην πραγματικότητα το στιγματισμό μιας μορφής εθνικισμού (του σιωνισμού), που ενίοτε καταγγέλλεται ως «ρατσισμός», με την καταγγελία του κοσμοπολιτισμού και της παγκοσμιοποίησης» (Taguieff, 2004, σ. 72).

Η ορολογία αναδεικνύει και την εξέλιξη των θεωριών συνωμοσίας σχετικά με τους Εβραίους. Η θεωρία για την «παγκόσμια εβραϊκή συνωμοσία» επαναδιατυπώθηκε στις δεκαετίες του 1960 και του 1970 κάπως διαφορετικά ως «παγκόσμια σιωνιστική συνωμοσία», και πιο πρόσφατα, ως «παγκόσμια Αμερικανοσιωνιστική συνωμοσία».

Μπορούμε να διακρίνουμε μία νέα θεώρηση του Εβραίου ως ενσάρκωσης μιας θανάσιμης απειλής η οποία μεταφράζεται μέσω του ριζοσπαστικού ή απόλυτου αντισιωνισμού, τον όποιο μπορούμε να αναγνωρίσουμε από δύο χαρακτηριστικά: «πρώτον, την άρνηση του δικαιώματος ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ και τη ρητή θέληση να καταστραφεί το εβραϊκό κράτος· δεύτερον, την κατηγορία του «ρατσισμού» που στοχεύει τους Εβραίους ως «σιωνιστές» — κάθε Εβραίος εκλαμβάνεται ως «σιωνιστής» μέχρις αποδείξεως του εναντίου» (Taguieff, 2004, σ. 72)

Οι Εβραίοι κατηγορήθηκαν έτσι ότι είναι λαός εξολοθρευτής και μία απειλή για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Αυτή η επαναδιατύπωση του αντιεβραϊκού πολιτικού μύθου, η οποία παγκοσμιοποιήθηκε από τα τέλη του 20ού αιώνα, είχε απροκάλυπτα ως όχημα το ριζοσπαστικό ισλαμισμό (εκδοχή Αλ Κάιντα ή ιρανική εκδοχή) (Taguieff, 2010). Το 1980 μάλιστα, o αγιατολάχ Χομεϊνί προσέδωσε νομιμοποίηση στη συνωμοσιολογική θέση σύμφωνα με την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες κυριαρχούνταν από τούς «κακόβουλους Εβραίους» και ότι Εβραίοι και Αμερικανοί ήταν, συνεπώς, οι απόλυτοι εχθροί του Ισλάμ.

Στην ιστορία των μορφών εβραιοφοβίας του 20ού αιώνα, το μείζον φαινόμενο μετά το επεισόδιο των ναζί, υπήρξε ο εξισλαμισμός του αντιεβραϊκού λόγου (Wistrich, 2002, κα 2010· Rubenstein, 2010). Αυτός ο εξισλαμισμός δεν περιορίζεται στην επίκληση στίχων του Κορανίου ή ορισμένων χαντίθ. Συνίσταται στο να υψώνει, ρητά ή άρρητα, την τζιχάντ εναντίον των Εβραίων σε έκτη θρησκευτική υποχρέωση που πρέπει να σέβεται κάθε μουσουλμάνος. Αυτή ήταν η κατάληξη της δογματικής επανερμηνείας του Ισλάμ, η οποία ξεκίνησε τη δεκαετία του 1930 από τούς ιδεολόγους των Αδελφών Μουσουλμάνων καθώς και από τον «Μεγάλο Μουφτή» της Ιερουσαλήμ Χατζ Αμίν αλ-Χουσεινί (Haj Amin al-Husseini, 1895-1974).

Οι κληρονόμοι των παραπάνω ιδεολογικών προταγμάτων είναι οι ριζοσπαστικές ισλαμιστικές ομάδες που ασκούν τρομοκρατία, άρα δολοφονούν άμαχους, για να αγωνιστούν εναντίον των εχθρών τους, στην πρώτη σειρά των οποίων τοποθετούν τούς Εβραίους. Από τούς ιθύνοντες της Αλ Κάιντα μέχρι εκείνους της Χαμάς, της Ισλαμικής Τζιχάντ ή της λιβανοϊρανικής Χεζμπολάχ, όλοι είναι στρατευμένοι σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο εναντίον των Εβραίων, που προϋποθέτει την προσφυγή στις επιθέσεις αυτοκτονίας πού διαπράττονται από τις «ανθρωποβόμβες», δολοφόνους τους οποίους οι ισλαμιστές ηγέτες δοξάζουν ως «μάρτυρες».

Ο ριζοσπαστικός αντισιωνισμός συμβαδίζει με τον αντιαμερικανισμό, και μαζί εντάσσονται στο πλαίσιο ενός λυσσαλέου αντιδυτικισμού. Αυτός είναι ο μεγάλος μετασχηματισμός που συντελέστηκε στην αναπαράσταση του Εβραίου, κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα: σταδιακά ο εβραϊκός λαός αποανατολικοποιήθηκε ή αποσημιτοποιήθηκε για να εκδυτικισθεί ριζικά (Taguieff, 2008).

Αυτός ο μετασχηματισμός στην ιδεολογία έχει πρακτικές συνέπειες: τροφοδοτεί την αντιεβραϊκή τρομοκρατία με έναν ισχυρό τρόπο νομιμοποίησης. Αλλά καθιστά επίσης πιθανή και αποδεκτή, και μάλιστα επιθυμητή, την καταστροφή του εβραϊκού κράτους που καταγγέλλεται ως περιττό κράτος. Σύμφωνα με τον Ταγκιέφ, απέναντι στην υποτιθέμενη νέα μορφή του απόλυτου Κακού, στο Ισραήλ, η μοναδική λογική που επιβάλλεται είναι εκείνη της ολοκληρωτικής εξάλειψης. Θα λέγαμε ότι στη νέα παγκοσμιοποιημένη εβραιοφοβία, το σύνθημα «Θάνατος στο Ισραήλ!» αντικατέστησε το σύνθημα «Θάνατος στους Εβραίους!».

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη δημιουργία του Κράτους του Ισραήλ (1948), από τις αρχές της δεκαετίας του '50, την επαύριο της κρίσης του Σουέζ, αλλά κυρίως μετά τον πόλεμο των Έξι Ημερών (Ιούνιος 1967), το πλαστογράφημα των Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών θα χρησιμοποιηθεί μαζικά στην εκστρατεία κατά του «παγκόσμιου σιωνισμού» από την προπαγάνδα των περισσότερων αραβικών, και ευρύτερα μουσουλμανικών χωρών.

Το φθινόπωρο του 1951 δημοσιεύθηκε στο Κάιρο η αραβική μετάφραση (η πρώτη από μουσουλμάνο) μιας αγγλικής παραλλαγής των Πρωτοκόλλων (της παραλλαγής του Victor Ε. Marsden, που εκδόθηκε από την αντισημιτική ομάδα The Britons, Λονδίνο, 1921). Την μετάφραση έκανε ο Muhammad Khalifa al-Tunsi και έφερε τον τίτλο Ο εβραϊκός Κίνδυνος. Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών.

Τον Απρίλιο του 1957 βγαίνει στο Κάιρο μια νέα αραβική έκδοση των Πρωτοκόλλων, η οποία επανεκδόθηκε το 1959 με τον τίτλο Κομμουνισμός και σιωνισμός. Οι Ισλαμικές Εκδόσεις στη Βηρυτό, επανεκδίδουν τον Νοέμβριο του 1967 τη γαλλική παραλλαγή των Πρωτοκόλλων, η οποία είχε δημοσιευθεί το 1921 από τον οίκο Grasset με εισαγωγή του Roger Lambelin (φιλομοναρχικού συνδεόμενου με την Action Francaise), προσθέτοντας έναν συνωμοσιολογικό και σφοδρά «αντισιωνιστικό» πρόλογο από τον Faez Ajjaz.

Δύο δεκαετίες αργότερα, το 1987, ο Wajih AbuZikri δημοσίευσε στο Κάιρο ένα «αντισιωνιστικό» βιβλίο με τον τίτλο «Οι Πρώτοι τρομοκράτες. Οι νέοι μας γείτονες», το οποίο συνδυάζει την αναφορά στα Πρωτόκολλα, τα οποία θεωρεί γνήσια, με μία σειρά από επιχειρήματα που αμφισβητούν το Ολοκαύτωμα. 

Ο μύθος της εβραϊκής συνωμοσίας διείσδυσε ακόμη και στον ακαδημαϊκό χώρο: • το 1990 έγινε στο Πανεπιστήμιο του Καΐρου η υποστήριξη μιας διδακτορικής διατριβής με τον τίτλο Τα «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών» και η απειλή [που αντιπροσωπεύουν] για την ισλαμική πίστη. • Το αρμόδιο πανεπιστημιακό τμήμα αποφάσισε να εκδώσει τη διατριβή αυτή και να την χρησιμοποιήσει ως διδακτική ύλη, αγνοώντας εσκεμμένα ίσως ότι τα Πρωτόκολλα ήταν πλαστό κείμενο.

Το 1994, δημοσιεύθηκε στο Κάιρο μια νέα, επικαιροποιημένη αιγυπτιακή έκδοση, η οποία πληροφορούσε τον αναγνώστη ότι οι Εβραίοι «κρύβουν από τον κόσμο τα σατανικά τους σχέδια» και τη «συνωμοσία τους εναντίον μας», αλλά τα σχέδια αυτά «αποκαλύπτονται προς μεγάλη τους απογοήτευση στο βιβλίο αυτό». Ανάτυπα της έκδοσης αυτής, που κυκλοφορούσαν στον αραβικό πληθυσμό του Ισραήλ, ανακαλύφθηκαν από τις ισραηλινές αρχές το 2002.

Η τηλεόραση χρησιμοποιήθηκε επίσης για αντισιωνισιτκή προπαγάνδα. Η τηλεοπτική σειρά «0 Καβαλάρης χωρίς άλογο», παραγωγής 2001-2002, με παραγωγό τον διάσημο κωμικό Mohamed Sobhi, ο οποίος υποδύεται και τον κύριο ρόλο, γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία στον αραβικό κόσμο. • Η σειρά αυτή υποτίθεται ότι αφηγείται την ιστορία της Μέσης Ανατολής από το 1855 ώς το 1917, όπως την είδε ένας Αιγύπτιος που πολέμησε εναντίον των Βρετανών κατακτητών και του σιωνιστικού κινήματος.

Όπως μας μεταφέρει ο Taguieff, ο ανταποκριτής της Libération στο Κάιρο αναφέρει ότι όσοι λένε ότι έχουν δει τη σειρά, επιβεβαιώνουν ότι αποκλειστικός της στόχος είναι να αποδείξει την ύπαρξη μιας εβραϊκής συνωμοσίας για την υποδούλωση των αραβικών Κρατών. Το πρώτο επεισόδιό της (που θα είχε σαράντα ένα επεισόδια) μεταδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2002 από το δεύτερο εθνικό κανάλι της Αιγύπτου και τον ιδιωτικό δορυφορικό σταθμό Dream TV. Η σειρά μεταδόθηκε παράλληλα από την ιρακινή τηλεόραση και το Α1-Manar, το τηλεοπτικό κανάλι της Χεζμπολάχ που εκπέμπει από τον Λίβανο. Η ευρύτητα μετάδοσης της σειράς αναδεικνύει την αποδοχή αλλά και επιτελούσε ένα στόχο.

Μέσω της μετάδοσής του από καλωδιακά και δορυφορικά κανάλια, το προπαγανδιστικό αυτό εγχείρημα έκανε τον γύρο του κόσμου και μετατράπηκε σε όργανο ιδεολογικής κατήχησης των μουσουλμάνων όλων των χωρών και, αναμφίβολα, πλήθους μεταναστών από τις χώρες του Μαγκρέμπ και της Εγγύς Ανατολής, που είχαν ευαισθητοποιηθεί από τις «αντισιωνιστικές» εικόνες της ισραηλινοπαλαιστινιακής διαμάχης και βρίσκονταν σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης ή των Η.Π.Α.

Ο σύγχρονος αντιεβραϊκός λόγος διέπεται από τα παρακάτω στοιχεία, όπως τα συνοψίζει ο χριστιανός φονταμενταλιστής Uno Massami και μας μεταφέρονται από τον Pierre Lavelle (“Les ecrits anti-Semites japonais. Essai d’ interpretation”, Lignes, 19, Μάιος 1993, σ. 158-202, στον Taguieff 2006, σ. 148-149) . Ότι ο εβραϊκός λαός έχει τρία χαρακτηριστικά: 1. Μια ακλόνητη πίστη στην Παλαιά Διαθήκη· 2. Σταθερή προσήλωση στην ιδέα της δημιουργίας ενός κόσμου όπου οι Εβραίοι δεν θα υφίστανται πλέον κακομεταχείριση, δηλ. στην εγκαθίδρυση μιας παγκόσμιας εβραϊκής κυβέρνησης· 3. Την πεποίθηση ότι ο εβραϊκός λαός έχει επιλεγεί από τον Θεό για να κυβερνήσει τον κόσμο.

Στους κόλπους του εβραϊκού λαού, ο οποίος συνέχεται από αυτήν την πίστη και αυτές τις αντιλήψεις, η ηγετική ομάδα με την υψηλότερη θέση και τη μεγαλύτερη δύναμη είναι το διεθνές εβραϊκό κεφάλαιο, ένα «σκιώδες Κράτος» που επηρεάζει ολόκληρο τον κόσμο. • Οι Εβραίοι που συνέρρευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες στις αρχές του αιώνα έχουν θέσει σήμερα υπό τον πλήρη έλεγχο τους την πολιτική, την οικονομία και την άμυνα της μεγαλύτερης χώρας του κόσμου.

Το 1989, ο Ιάπωνας συγγραφέας Uno δημοσίευσε δύο κείμενα σε αυτό το μήκος κύματος. Γνωρίζοντας τους Εβραίους καταλαβαίνουμε την εποχή μας και Η οικονομική Στρατηγική των Εβραίων για το 1992, για να ακολουθήσει, τον Δεκέμβριο του 1990, Η Αντεπίθεση του Χίτλερ. Στο τελευταίο επιχειρεί να νομιμοποιήσει τον χιτλερικό αντισημιτισμό, ενώ επιχειρεί την αμφισβήτηση του Ολοκαυτώματος, δείχνοντας έτσι την ιδεολογική σύζευξη που έχει επέλθει τόσο στη Δύση όσο και τον αραβομουσουλμανικό κόσμο ανάμεσα στη θεωρία της παγκόσμιας εβραϊκής συνωμοσίας και την άρνηση του Ολοκαυτώματος (πλήρης ή μερική άρνηση της ύπαρξης των θαλάμων αερίων, άρνηση της ιστορικής πραγματικότητας της γενοκτονίας των Εβραίων της Ευρώπης από τους Ναζί ή υποβάθμιση της έκτασης της κλπ.).

Η προπαγανδιστική σύνθεση που προκύπτει από τα παραπάνω (οι «εβραιοαμερικανοί») μπορεί να ερμηνευθεί ως τρόπος έκφρασης ενός ανταγωνιστικού αντιαμερικανισμού, που εκμεταλλεύεται τα αντιδυτικά συναισθήματα. • Η σύγχρονη μυθολογία γύρω από τον Εβραίο τον σκιαγραφεί ως την πεμπτουσία του Δυτικού ανθρώπου με αμερικανικό πρόσωπο.

«Στην περίπτωση της Ιαπωνίας, θα μπορούσαμε να κάνουμε λόγο για έναν αντισημιτισμό απομίμησης ή εισαγωγής, μια πολιτιστική μόδα ή μια ιδεολογική μεταμόσχευση σε ένα έθνος όπου δεν υπάρχει παράδοση εβραιοφοβίας, αλλά όπου ο αντισημιτισμός μπορεί να συγχωνευτεί με έναν ανταγωνιστικό αντιαμερικανισμό στη βάση της ιδέας ότι η αμερικανική δύναμη τελεί υπό τον έλεγχο των Εβραίων» (Taguieff 2006, σ. 153).

Παρότι θεωρητικά διανύουμε την εποχή της απομάγευσης του κόσμου, καταφεύγουμε τελικά στην επαναμάγευσή του μέσα από πολιτικούς μύθους και φανταστικές αφηγήσεις.  Σε αυτούς τους πολιτικούς μύθους και τις φανταστικές αφηγήσεις κατασκευάζονται απόλυτοι εχθροί, αόρατοι, παντοδύναμοι και σατανικοί. Τα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών, με την αδιάκοπη κυκλοφορία τους εδώ κι έναν αιώνα περίπου, κατασκευάζουν και διαδίδουν τον μύθο του Εβραίου κυρίαρχου και συνωμότη, του αιώνιου εχθρού του ανθρωπίνου γένους.

Σήμερα, ο αντισημιτισμός αυξάνεται παγκοσμίως, με το Ευρωπαϊκό Εβραϊκό Κογκρέσο να σημειώνει ότι η ομαλοποίηση του αντισημιτισμού βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα από τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο. Σύμφωνα με έκθεση του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών (FBI) του 2018 , τα εγκλήματα μίσους εναντίον Εβραίων στις Ηνωμένες Πολιτείες "αυξήθηκαν κατά 17% το 2017 ... με 7.175 εγκλήματα μίσους που αναφέρθηκαν, από 6.121 το 2016". Τα εγκλήματα εναντίον Εβραίων στην Αμερική αντιπροσωπεύουν το 58% των εγκλημάτων μίσους που βασίζονται στη θρησκεία στη χώρα σήμερα.

Όλο και περισσότερο, η πίεση προέρχεται από τη δεξιά και την αριστερή, καθώς οι δεξιοί εθνικιστές θεωρούν τους Εβραίους ξένους εισβολείς που είναι στραμμένοι στην καταστροφή της δημοκρατίας, ενώ ριζοσπαστικά μέλη αντι-σιωνιστικών αριστερών ομάδων βλέπουν ένα πλεονέκτημα στην καταστροφή του ιδανικού ενός εβραϊκού κράτους. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ακροδεξιές ομάδες αντιμετωπίζουν τους Εβραίους ως μη Αμερικανούς, επειδή πιστεύουν ότι οι αληθινοί Αμερικανοί είναι λευκοί και Χριστιανοί. Αυτός ο εθνικισμός «αίματος και εδάφους» αποκλείει αυτόματα τους Εβραίους από τον ίδιο τον ορισμό του. Όλοι αυτοί οι παράγοντες οδήγησαν σε επανεμφάνιση αντισημιτικών εγκλημάτων και δραστηριοτήτων.֍

https://encyclopedia.ushmm.org/

https://opencourses.auth.gr/

https://www.greelane.com/