Quillette.com – Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2025
του John Lloyd 

Ο Jake Wallis Simons υποστηρίζει ότι οι δυτικές δημοκρατίες έχουν εγκαταλείψει τις αξίες τους και τους Εβραίους τους — και ότι ο αγώνας επιβίωσης του Ισραήλ είναι μια προειδοποίηση που η Δύση δεν μπορεί να αγνοήσει. 

Την Πέμπτη 2 Οκτωβρίου οι Εβραίοι τίμησαν φέτος το Γιομ Κιπούρ — την ιερότερη από όλες τις ιερές ημέρες του Ιουδαϊσμού, ένα εικοσιτετράωρο αφιερωμένο στη συγχώρεση των αμαρτιών και την ικεσία για το έλεος του Θεού (η λέξη κιπούριμ σημαίνει εξιλέωση). Καθώς οι πιστοί έβγαιναν από τη συναγωγή του Heaton Park στο Μάντσεστερ, ένας άνδρας όρμησε με το αυτοκίνητό του πάνω στο πλήθος και μαχαίρωσε αρκετά άτομα. Δύο άνθρωποι έχουν από τότε πεθάνει και τρεις τραυματίστηκαν σοβαρά. Ο δράστης πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε από την αστυνομία. Πιστεύεται ότι επρόκειτο για τον Τζιχάντ Αλ-Σάμιε, 35 ετών, συριακής καταγωγής, που είχε έρθει στο Ηνωμένο Βασίλειο με την οικογένειά του όταν ήταν παιδί. 

Η λέξη Τζιχάντ σημαίνει «αγώνας» και σε μία από τις εκδοχές της δηλώνει τον αγώνα κατά των απίστων — μεταξύ των οποίων οι Εβραίοι καταλαμβάνουν εξέχουσα θέση. Η επιδρομή της Χαμάς σε ισραηλινό κιμπούτς και στο μουσικό φεστιβάλ, όπου σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι (τον Οκτώβριο του 2023), είχε διαφορετική κλίμακα, αλλά η επίθεση στο Μάντσεστερ δείχνει ότι οι Εβραίοι δεν είναι ασφαλείς από τον ισλαμιστικό τρόμο ούτε στη Δύση. 

Το βιβλίο του Jake Wallis Simons αναγνωρίζει πλήρως την πιθανότητα συνέχισης της ισλαμιστικής τρομοκρατίας στη Δύση. Επισημαίνει ότι οι δυτικές δημοκρατίες έχουν χάσει τη βούληση να προστατεύσουν τον εαυτό τους και τον πολιτισμό τους. Για να την ανακτήσουν, θα χρειαστεί μια πνευματική, διανοητική, ηθική — και, πιθανόν, στρατιωτική — αναγέννηση για την οποία σχεδόν καμία δεν είναι προετοιμασμένη· με τη σποραδική εξαίρεση της Αμερικής του Ντόναλντ Τραμπ και την απόλυτη εξαίρεση του Ισραήλ. Η δεύτερη βασική θέση του Simons είναι ότι το Ισραήλ έχει κάθε δικαίωμα να προστατεύει τον εαυτό του από μια τρομοκρατία που μπορεί να βρίσκεται σε προσωρινή υποχώρηση, αλλά δεν έχει εκλείψει. 

Οι δυτικοί σύμμαχοι του Ισραήλ στην Ευρώπη και αλλού καλλιεργούν στάσεις απέναντι στο εβραϊκό κράτος που συνδυάζουν ευσεβείς πόθους και κοινοτοπίες καθησυχασμού, ενώ ο αντισημιτισμός στις δυτικές κοινωνίες έχει αυξηθεί ραγδαία. Ο Simons θεωρεί ότι «η προδοσία των Εβραίων» είναι «σύμπτωμα της προδοσίας των ίδιων των αξιών μας», καθώς «οι δημοκρατίες, βήμα βήμα, αποκήρυξαν την κληρονομιά τους και άνοιξαν τον δρόμο στην εποχή του ριζοσπαστισμού». Αυτή την κατάσταση, υποστηρίζει, την κατασκεύασε μια φιλελεύθερη ελίτ — μια θέση όχι καινούργια, αλλά πιο έντονη από συνήθως. Αυτή η ελίτ, γράφει, είναι επιεικής προς τον ισλαμιστικό εξτρεμισμό, ενώ δεν ανέχεται καμία διαφωνία από όσους τολμούν να αντιταχθούν στον τρόπο με τον οποίο ο εξτρεμισμός αυτός «αποδομεί ό,τι απομένει από την αίσθηση της ταυτότητάς μας». 

Οι Εβραίοι, όπως τους αποκαλεί ο Γερμανοεβραίος ημερολογιογράφος Βίκτορ Κλέμπερερ, είναι «σεισμικός λαός», ιδιαίτερα ευαίσθητος σε αυτού του είδους τους κινδύνους, επειδή είναι οι πιο εκτεθειμένοι στην απειλή του ριζοσπαστικού Ισλάμ. Για τους Ισραηλινούς, η απειλή αυτή είναι υπαρξιακή λόγω του παλαιστινιακού ζητήματος. Από τη δημιουργία του Ισραήλ τον Μάιο του 1948, το εβραϊκό κράτος αντιμετώπισε συνεχή αραβική εχθρότητα, η οποία συχνά έλαβε τη μορφή πολεμικών εισβολών με στόχο την υποδούλωση και την καταστροφή του: το 1948–49, 1956, 1967, 1973, 1982, 2006 και από το 2023 μέχρι σήμερα. 

Μέχρι στιγμής, όλες αυτές οι απόπειρες έχουν αποτύχει — πιο εντυπωσιακά το 1967, όταν το Ισραήλ απέκρουσε επίθεση που είχε προετοιμαστεί στην Αίγυπτο και τη Συρία και όχι μόνο νίκησε, αλλά και κατέλαβε τη Λωρίδα της Γάζας, μέρος της ερήμου Σινά, τη Δυτική Όχθη του Ιορδάνη και την Ιερουσαλήμ. Όπως είχε πει η πρωθυπουργός Γκόλντα Μέιρ (1969–74): «Αν οι Άραβες κατέθεταν τα όπλα τους σήμερα, δεν θα υπήρχε πια βία. Αν οι Εβραίοι κατέθεταν τα όπλα τους σήμερα, δεν θα υπήρχε πια Ισραήλ.» 

Αν και ο Simons δεν επιμένει σ’ αυτό το σημείο, οι περισσότερες αραβικές χώρες φαίνεται να έχουν αποδεχθεί ότι μια στρατιωτική νίκη κατά του Ισραήλ είναι ανέφικτη· γι’ αυτό και κάποιου είδους συνεννόηση πρέπει να επιτευχθεί. Τα τελευταία είκοσι χρόνια οι περισσότερες έχουν κάνει βήματα προς την αναγνώριση και συνεργασία με το Ισραήλ. Η Αίγυπτος και η Ιορδανία υπήρξαν οι πρώτες που αποδέχθηκαν το εβραϊκό κράτος, και μαζί τους ακολούθησε και η Μαυριτανία (αν και διέκοψε τις σχέσεις το 2010). Στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ το 2020 — διπλωματικό ορόσημο που πιστώνεται εν μέρει στον Ντόναλντ Τραμπ — το Μπαχρέιν, το Σουδάν, το Μαρόκο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξομάλυναν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ. Η Σαουδική Αραβία, ο σημαντικότερος «απόντας», είχε αρχίσει επίσης έναν διάλογο προσέγγισης: Ισραηλινοί αξιωματούχοι συναντούσαν τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και υπέγραφαν επιμέρους συμφωνίες, χωρίς όμως πλήρη αναγνώριση. 

Η έκρηξη του πολέμου στη Γάζα σταμάτησε αυτή τη διαδικασία. Η σαουδαραβική κοινή γνώμη απαίτησε τη διακοπή όλων των επαφών με το Ισραήλ, ενώ πολλοί Σαουδάραβες αρνήθηκαν να πιστέψουν ότι η Χαμάς σκότωσε αμάχους στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ο μπιν Σαλμάν δηλώνει πλέον ότι δεν θα αναγνωρίσει το Ισραήλ χωρίς λύση δύο κρατών — μια προοπτική που φαντάζει μακρινή, απορρίπτεται από τον Νετανιάχου και από τη μεγάλη πλειοψηφία των Ισραηλινών. Μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου — που χαιρετίστηκε από ορισμένα αραβικά κράτη — οι περισσότεροι Ισραηλινοί θεωρούν την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους στα σύνορά τους παραλογισμό. Η υποστήριξη στη λύση των δύο κρατών έχει μειωθεί περίπου στο 20%, και η πλειονότητα των νέων την απορρίπτει. 

Στις 11 Νοεμβρίου 2024, στη Ριάντ, κατά τη διάρκεια Έκτακτης Συνόδου Αραβικών και Ισλαμικών Κρατών, ο μπιν Σαλμάν ζήτησε διεθνή δράση για τον τερματισμό του πολέμου του Ισραήλ κατά της Χαμάς στη Γάζα, τον οποίο χαρακτήρισε «γενοκτονία». Ωστόσο, στις 29 Σεπτεμβρίου 2025, ο Σαουδάραβας ηγέτης και το υπουργικό του συμβούλιο συνυπέγραψαν, μαζί με άλλα αραβικά κράτη, το «ολοκληρωμένο» ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ για τον τερματισμό της σύγκρουσης. 

Μερικοί σχολιαστές στη Δύση επιχείρησαν να βρουν ελαφρυντικά για τις ενέργειες της Χαμάς τα τελευταία δύο χρόνια. Ο Simons αφιερώνει αρκετές σελίδες σε έναν απ’ αυτούς: τον πρώην βουλευτή των Συντηρητικών Ρόρι Στιούαρτ. Κατά τον Simons, ο Στιούαρτ και ο συνεργάτης του στο podcast Άλαστερ Κάμπελ είναι «φανατικοί του κέντρου» — άνθρωποι που ψάχνουν τη «θετική πλευρά» των τρομοκρατών. Ο Simons τους επικρίνει σφοδρά για αυτό που αποκαλεί «το Γουάικχαμιστικό σφάλμα» (Wykehamist fallacy), όρο δανεισμένο από τον πρώην Βρετανό πρέσβη στις ΗΠΑ Ρόμπιν Ρένγουικ. 

«Γουάικχαμιστης» είναι ο απόφοιτος του ελίτ σχολείου Winchester. Ο Simons χρησιμοποιεί τον όρο για να περιγράψει τους μορφωμένους φιλελεύθερους των ελίτ που δεν μπορούν να δεχθούν ότι οι ισλαμιστές είναι πράγματι αποφασισμένοι τρομοκράτες· προτιμούν να πιστεύουν πως “ακόμη και ο πιο αιμοσταγής δεσπότης έχει μέσα του έναν ευγενή κύριο σαν αυτούς του Γουίντσεστερ”. Το σφάλμα αυτό, λέει, διαποτίζει τους εγκεφάλους των Βρετανών αξιωματούχων, προκαλώντας υπερβολική ανοχή απέναντι σε όσους περιφρονούν τις δυτικές αξίες και τιμωρία για όσους αμφιβάλλουν για την ικανότητα των “Γουάικχαμιστών” να τους προστατεύσουν. «Η εξύψωση άλλων πολιτισμών», γράφει, «συνοδευόταν από κοινωνικές ποινές για τους διαφωνούντες· η υπερηφάνεια για τον δικό μας τρόπο ζωής θεωρήθηκε προκατάληψη, και κάθε επιφύλαξη απέναντι στους άλλους χαρακτηρίστηκε ρατσισμός». 

Πολλοί ίσως τον κατηγορήσουν για «ισλαμοφοβία» — αδίκημα που ορισμένα μέλη της σημερινής βρετανικής κυβέρνησης θέλουν να καταστήσουν ποινικό, παρά την απειλή που αυτό συνεπάγεται για την ελευθερία του λόγου. Ωστόσο, ο Simons υπενθυμίζει ότι ιστορικά οι Εβραίοι περνούσαν καλύτερα υπό μουσουλμανική κυριαρχία, έστω και αν θεωρούνταν κατώτεροι και πλήρωναν υψηλότερους φόρους, παρά υπό τους χριστιανούς αφέντες τους. 

«Οι δαίμονες της χριστιανικής φαντασίας υπήρξαν αδυσώπητοι και συχνά θανατηφόροι για τους Εβραίους που “σκότωσαν τον Υιό του Θεού”», γράφει· ενώ στη μουσουλμανική γραμματεία «δεν υπάρχουν ισοδύναμα των δηλητηριωδών αντισημιτικών κειμένων του Μαρτίνου Λούθηρου, ούτε Μπαράβας, ούτε Σάυλοκ, ούτε Φέιγκιν, ούτε Εβραίοι με κέρατα του διαβόλου». Επικαλείται τον ιστορικό Μπερνάρ Λιούις, ο οποίος παρατηρεί ότι στην ισλαμική ιστορία «δεν υπάρχουν ισπανικές εκδιώξεις και ιεροεξετάσεις, ούτε ρωσικά πογκρόμ, ούτε το Ολοκαύτωμα των Ναζί». 

Αλλά αυτή η σχετική ασφάλεια των Εβραίων στον μουσουλμανικό κόσμο άλλαξε — και ζούμε τις συνέπειες αυτής της αλλαγής. Άλλαξε εν μέρει επειδή οι χριστιανοί δίδαξαν στους μουσουλμάνους — και κάποιοι από αυτούς πρόθυμα — πώς να μισούν τους Εβραίους και να χρησιμοποιούν αυτό το μίσος ως όπλο. 

Η «συκοφαντία του αίματος» — ότι οι Εβραίοι χρειάζονται χριστιανικό αίμα για να φτιάξουν τα άζυμα του Πάσχα — πρωτοεμφανίστηκε τον 12ο αιώνα στο Νόργουιτς και εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη, υιοθετημένη τόσο από χριστιανούς όσο και από μουσουλμάνους. Παρέμεινε θανατηφόρα και στους επόμενους αιώνες: το 1840, ένας Γάλλος διπλωμάτης τη διέδωσε στους Καπουτσίνους μοναχούς στη Δαμασκό· και γύρω στο 1900, όταν ο Γάλλος εβραϊκής καταγωγής αξιωματικός Άλφρεντ Ντρέιφους κατηγορήθηκε ψευδώς για προδοσία, το δηλητήριο του αντισημιτισμού είχε ήδη ποτίσει βαθιά την Ευρώπη. 

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η ισλαμική ισχύς εξασθένησε από τη δημιουργία εθνικών κρατών στον αραβικό κόσμο, κατά το ευρωπαϊκό πρότυπο. Οι αποικιακές δυνάμεις Γαλλία και Βρετανία αναδιάταξαν τη Μέση Ανατολή αγνοώντας τις τοπικές επιθυμίες. Ορισμένοι μουσουλμάνοι ηγέτες είδαν τότε τη Γερμανία ως πρότυπο προς μίμηση: παρά την ήττα της στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, φαινόταν να αναγεννάται — και να «επιλύει» το εβραϊκό ζήτημα. Ο Μεγάλος Μουφτής της Ιερουσαλήμ, Χατζ Αμίν αλ-Χουσεϊνί, ταυτίστηκε με τον Χίτλερ στην άποψη ότι οι κύριοι εχθροί τους ήταν οι Εβραίοι και οι Βρετανοί (ο Χίτλερ πρόσθεσε και τη Σοβιετική Ένωση). Η ήττα της Γερμανίας, η αυτοκτονία του Χίτλερ και η δημιουργία του εβραϊκού κράτους (που είχαν πρώτοι υποσχεθεί οι Βρετανοί το 1917 για να κερδίσουν την εβραϊκή υποστήριξη) άφησαν τον μουσουλμανικό κόσμο πικραμένο και γεμάτο μνησικακία. 

Αυτή η αίσθηση θυματοποίησης αποδείχθηκε ανθεκτική. Ο Simons παραθέτει τα λόγια της Σομαλής συγγραφέως Ααγιάν Χίρσι Άλι, που του είπε στη συνέντευξή τους: 

«Όσο το αναλύεις, τόσο περισσότερο λυπάσαι τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς, επειδή υπήρξαν θύματα δεσποτισμού, θύματα ισλαμισμού, θύματα της Σοβιετικής Ένωσης και ακόμη και της Αμερικής. Όλα αυτά είναι βαριά και έχουν αφήσει σημάδια. Αλλά δεν θέλω να χρησιμοποιούνται ως δικαιολογία για να λέμε “καημένοι, ας τους αφήσουμε να είναι αντισημίτες”… Περιμένουμε χρόνια από τη “σιωπηλή πλειοψηφία” των ειρηνόφιλων μουσουλμάνων να σταθεί όρθια και να πει ‘οι ισλαμιστές δεν μας εκπροσωπούν’. Δεν το έχουμε δει». 

Αντιθέτως, γράφει ο Simons, αντιμετωπίζουμε μια αναζωπύρωση του ισλαμισμού, στο όνομα του οποίου έχουν γίνει πολυάριθμες επιθέσεις. Η Γαλλία έχει τον μεγαλύτερο μουσουλμανικό πληθυσμό της Ευρώπης — και τον μεγαλύτερο εβραϊκό. Από το 1979 έως τον Απρίλιο του 2024 καταγράφηκαν στη Γαλλία 85 τρομοκρατικές επιθέσεις με 334 νεκρούς. Το Ίδρυμα Fondapol υπολόγισε ότι την ίδια περίοδο σημειώθηκαν 66.872 ισλαμιστικές επιθέσεις παγκοσμίως, με 249.941 νεκρούς. 

Απέναντι σ’ αυτήν την πραγματικότητα, η αντιισραηλινή μεροληψία του ΟΗΕ γίνεται όλο και πιο αμφιλεγόμενη. Το Ισραήλ καταγγέλλει εδώ και χρόνια την εύνοια του ΟΗΕ προς τους ισλαμιστές — και πλέον βρίσκει ευρύτερη υποστήριξη. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η στάση της Ειδικής Εισηγήτριας του ΟΗΕ Φραντσέσκα Αλμπανέζε, η οποία το 2014 είχε δηλώσει ότι η Αμερική «υποτάχθηκε στο εβραϊκό λόμπι» (δήλωση για την οποία ζήτησε αργότερα συγγνώμη). Έχει υποστηρίξει ότι η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου «πρέπει να τεθεί στο πλαίσιο» και ότι «τα θύματα δεν σκοτώθηκαν επειδή ήταν Εβραίοι αλλά ως αντίδραση στην ισραηλινή καταπίεση». Έχει παρομοιάσει τον Νετανιάχου με τον Χίτλερ και τον πόλεμο του Ισραήλ με το Ολοκαύτωμα. Παρά τις αντιδράσεις των ΗΠΑ, της Αργεντινής, της Ολλανδίας και άλλων χωρών, η επανεκλογή της εγκρίθηκε. Για πολλούς, μάλιστα, θεωρείται «φωνή θάρρους» που εστιάζει στον υψηλό αριθμό θυμάτων στη Γάζα.

Οι χιλιάδες θάνατοι στη Γάζα, από την ισραηλινή εκστρατεία εξόντωσης της Χαμάς — ένα σχέδιο που πολλοί θεωρούν αδύνατο — συγκίνησαν συνειδήσεις παντού, ακόμη και όσων δεν τρέφουν εχθρότητα προς το Ισραήλ. Ο Simons επικαλείται το βιβλίο του Douglas Murray On Democracies and Death Cults (Απρίλιος 2025), όπου ο συγγραφέας, μετά από επίσκεψή του στο Ισραήλ λίγο μετά τις 7 Οκτωβρίου, γράφει: «Εκείνη την ημέρα πολλοί Ισραηλινοί κοίταξαν κατάματα το απόλυτο κακό». 

Ο Simons δίνει μικρότερη έμφαση στη φρίκη της επίθεσης και περισσότερη στη συμπεριφορά του IDF μετά, υποστηρίζοντας ότι οι Ισραηλινοί έκαναν κάθε προσπάθεια να προστατεύσουν τους αμάχους. «Έως και εκατό χιλιάδες τηλεφωνήματα και δεκάδες εκατομμύρια μηνύματα και φωνητικά μηνύματα εστάλησαν, δίνοντας οδηγίες για εκκένωση μέσω καθορισμένων διαδρομών», γράφει — αν και οι δημοσιογράφοι είχαν ελάχιστη άμεση πρόσβαση στη Γάζα. Παραθέτει στοιχεία του ΟΗΕ ότι στους περισσότερους πολέμους σκοτώνονται εννέα άμαχοι για κάθε μαχητή, ενώ στο Ισραήλ «ο λόγος ήταν ένας ή δύο άμαχοι για κάθε μαχητή της Χαμάς». Και υπενθυμίζει ότι η ίδια η Χαμάς όχι μόνο δεν προστάτεψε τους πολίτες της, αλλά τους κράτησε σκόπιμα σε κίνδυνο, κρύβοντας τους μαχητές της σε νοσοκομεία και σχολεία και αρνούμενη στους αμάχους την ασφάλεια των 450 μιλίων τούνελ που είχε κατασκευάσει για τον πόλεμο που η ίδια ξεκίνησε το 2023. 

Ο συγγραφέας κλείνει το βιβλίο του περιγράφοντας τη βαθύτερη ασθένεια της Ευρώπης: υπό την πίεση των ραγδαίων δημογραφικών αλλαγών, η κοινωνική αρμονία απαιτεί ενεργές, στοχευμένες πολιτικές ένταξης. Οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν τις υλοποίησαν. «Για να υπάρξει αρμονία μεταξύ ανθρώπων, απ’ όπου κι αν κατάγονται, οι θεμελιώδεις αξίες πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτες. Υπό την επιρροή του “κεντρώου φονταμενταλισμού”, όμως, ούτε καν τις διαπραγματευτήκαμε. Τις χαρίσαμε. Και έτσι, με τον καιρό, χάθηκε εκείνο που κάποτε ονομάζαμε, έστω και ξεπερασμένα, “οι παραδόσεις μας”.» 

* Το βιβλίο “Never Again The West’s Betrayal of Israel and Itself ” είναι, αναγκαστικά, μεροληπτικό, καθώς ο Simons πιστεύει στη συνέχεια του κράτους του Ισραήλ και στην ηθική του αξία. Πολλοί θα δυσκολευτούν να συμμεριστούν αυτή την πεποίθηση όσο ο Νετανιάχου ενδίδει στους ακροδεξιούς εταίρους του, που απαιτούν την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης — κάτι που ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα αποτρέψει. Το βιβλίο γράφτηκε σε εποχή μεγάλης αβεβαιότητας. Καθώς τυπώνονται αυτές οι γραμμές, η ηγεσία της Χαμάς αντιστέκεται στο ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ, που έχουν εγκρίνει το Ισραήλ, τα ευρωπαϊκά και τα αραβικά κράτη. Ο Τραμπ έχει δηλώσει πως δεν θα εμποδίσει νέα ισραηλινή επίθεση για “την ολοκλήρωση της αποστολής”. Ο πόλεμος, λοιπόν, απέχει πολύ από το τέλος του και η εχθρότητα προς το Ισραήλ συνεχίζεται. Το βιβλίο του Simons έρχεται την κατάλληλη στιγμή.֍ 

Never Again by Jake Wallis Simons: The West's Betrayal of Israel and Itself