The Free Press – Πέμπτη 22 Μαΐου 2025
Johanna Berkman*
Αντί για πειθαρχικά μέτρα, οι φοιτητές που πρωταγωνίστησαν σε μια επίθεση η οποία έγινε viral έλαβαν υποτροφία, επαίνους — και πρωταγωνιστικό ρόλο στην τελετή αποφοίτησης.
Παρακολουθώντας τη μακροβιότερη προκατάληψη του κόσμου — και εκείνους που αντιστέκονται — καθώς αυτή σηκώνει ξανά το αποκρουστικό της κεφάλι.
Τον ενάμιση χρόνο που πέρασε από τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου 2023 από τη Χαμάς, έχουν σημειωθεί τόσα πολλά ανησυχητικά περιστατικά στα αμερικανικά πανεπιστήμια που στοχοποιούν Εβραίους. Πολλά ξεχωρίζουν για τις αποκρουστικές εικόνες τους, τις εξωφρενικές συκοφαντίες και τις τακτικές σοβιετικού τύπου. Όμως το περιστατικό που θυμάμαι πιο έντονα είναι εκείνο που συνέβη στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ λιγότερο από δύο εβδομάδες μετά την εισβολή της Χαμάς στο Ισραήλ, κατά την οποία δολοφονήθηκαν 1.200 άνθρωποι και απήχθησαν άλλοι 250.
Εκείνη την ημέρα δεν τραυματίστηκε κανείς σωματικά. Ωστόσο, το περιστατικό ξεπέρασε κατά πολύ κάθε όριο: μια ομάδα φοιτητών του Χάρβαρντ περικύκλωσε έναν άλλον φοιτητή, έναν Ισραηλινό ονόματι Γιοάβ Σεγκέβ, ουρλιάζοντας επανειλημμένα «Ντροπή!» στο πρόσωπό του, μπλοκάροντας τη διαδρομή του και αναγκάζοντάς τον να αποχωρήσει από χώρο της πανεπιστημιούπολης στον οποίο είχε απολύτως ίσο δικαίωμα πρόσβασης.
Το βίντεο της αντιπαράθεσης έγινε γρήγορα viral. https://www.skynews.com.au/world-news/united-states/antiisrael-harvard-protesters-gang-up-on-jewish-student/video/743002cc62163499b4eeb87c20ab46ff
Το περιστατικό θα μπορούσε να είχε χαθεί από την επικαιρότητα, όπως τόσα άλλα βίντεο αντισημιτισμού μετά την 7η Οκτωβρίου στα πανεπιστήμια, αν δεν υπήρχε ένα ακόμη σοκαριστικό στοιχείο: οι δύο επιτιθέμενοι που ήταν πιο εύκολα αναγνωρίσιμοι — επειδή δεν φορούσαν μάσκες ή κουκούλες ούτε είχαν κεφίγιες στο πρόσωπό τους — δεν ήταν απλώς φοιτητές του Χάρβαρντ. Ήταν και εργαζόμενοι του Χάρβαρντ.
Ο Ιμπραχίμ Μπαρμάλ ήταν φοιτητής της Νομικής Σχολής του Χάρβαρντ και συντάκτης του Harvard Law Review. Ήταν επίσης διδακτικός υπότροφος σε μάθημα πολιτικής δικονομίας. Ο Ελόμ Τετέι-Ταμάκλο ήταν φοιτητής στη Θεολογική Σχολή του Χάρβαρντ και ταυτόχρονα οικιακός επιτηρητής (proctor), δηλαδή σύμβουλος πρωτοετών φοιτητών που διέμενε μαζί τους στις εστίες.
Με άλλα λόγια, δεν επρόκειτο για τυχαίους εξωτερικούς ταραχοποιούς ή για άμυαλους 18χρονους που προσπαθούσαν να αποδείξουν τον «ριζοσπαστισμό» τους. Είχαν επιλεγεί από το ίδιο το Χάρβαρντ — ο Μπαρμάλ από το διδακτικό προσωπικό, ο Τετέι-Ταμάκλο από τη διοίκηση — για να είναι ηγέτες, πρότυπα και μέρος του ίδιου του ιστού του ιδρύματος.
Για όσους ήθελαν απλώς να υποβαθμίσουν το κύμα παρενόχλησης εναντίον Εβραίων φοιτητών στα ελίτ αμερικανικά πανεπιστήμια ως υπερβολή που προέρχεται από «εξωτερικούς», το βίντεο του Χάρβαρντ απέδειξε το αντίθετο. Κι όμως, η τότε πρόεδρος του Χάρβαρντ, Κλοντίν Γκέι, δεν είπε τίποτα δημόσια μέχρι τρεις εβδομάδες αργότερα.
Σε email προς την κοινότητα του Χάρβαρντ, η Γκέι ανέφερε ότι η πανεπιστημιακή αστυνομία διερευνά το περιστατικό και ότι «σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική μας, μόλις ολοκληρωθεί η έρευνα των αρχών επιβολής του νόμου, το Πανεπιστήμιο θα αντιμετωπίσει το περιστατικό μέσω των πειθαρχικών διαδικασιών για φοιτητές, ώστε να διαπιστωθεί αν παραβιάστηκαν πολιτικές ή κώδικες συμπεριφοράς».
Τις τελευταίες εβδομάδες, το Χάρβαρντ προσπαθεί να υποστηρίξει ότι εργάζεται σκληρά για την αντιμετώπιση του αντισημιτισμού στην πανεπιστημιούπολη. Πριν από τρεις εβδομάδες, δημοσίευσε την καθυστερημένη έκθεσή του για τον αντισημιτισμό. Όμως η έκθεση αυτή δημοσιεύθηκε την ίδια ημέρα με μια ξεχωριστή έκθεση για την αντιμουσουλμανική, αντιαραβική και αντιπαλαιστινιακή προκατάληψη — σαν να ήταν τα δύο προβλήματα ίσου μεγέθους.
Σε επιστολή που συνόδευε τις δύο εκθέσεις, ο πρόεδρος του Χάρβαρντ Άλαν Γκάρμπερ έγραψε ότι το πανεπιστήμιο πρέπει να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει «με αποφασιστικότητα σε κάθε επίπεδο, αντιμετωπίζοντας αποτελεσματικά τα ζητήματα που προκύπτουν όταν οι φοιτητές μας συγκεντρώνονται… και όταν παραβιάζονται οι πολιτικές μας, διασφαλίζοντας ότι οι πειθαρχικές διαδικασίες είναι δίκαιες, συνεπείς και αποτελεσματικές».
Ο Γκάρμπερ έγινε επίσης ασυνήθιστα προσωπικός σε email προς την κοινότητα: «Ως Εβραίος και ως Αμερικανός, γνωρίζω πολύ καλά ότι υπάρχουν βάσιμες ανησυχίες για την άνοδο του αντισημιτισμού. Για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά απαιτούνται κατανόηση, πρόθεση και επαγρύπνηση. Το Χάρβαρντ παίρνει αυτή τη δουλειά σοβαρά. Θα συνεχίσουμε να πολεμάμε το μίσος με την επείγουσα σοβαρότητα που απαιτεί».
Όλα αυτά ακούγονταν ωραία. Αλλά τι έκανε στην πράξη το Χάρβαρντ για να διαπιστώσει αν παραβιάστηκαν πολιτικές ή κώδικες συμπεριφοράς; Και πώς λογοδότησαν όσοι ήταν υπεύθυνοι;
Η κυβέρνηση Τραμπ, στο πλαίσιο των απαιτήσεων που οδήγησαν στην αγωγή του Χάρβαρντ τον προηγούμενο μήνα, δήλωσε ότι «ουσιαστική πειθαρχία» στο Χάρβαρντ «πρέπει να περιλαμβάνει τη μόνιμη αποβολή των φοιτητών που ενεπλάκησαν στην επίθεση της 18ης Οκτωβρίου».
Έρευνα του The Free Press για την αντιπαράθεση της 18ης Οκτωβρίου που καταγράφηκε σε βίντεο και για την επακόλουθη ποινική υπόθεση αποκαλύπτει ότι το Χάρβαρντ και η πανεπιστημιακή του αστυνομία έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην καθυστέρηση της υπόθεσης και, κατ’ επέκταση, στην εξέλιξη και την έκβασή της. Με τον τρόπο αυτό, το Χάρβαρντ και η αστυνομία του — της οποίας ο αρχηγός παραιτήθηκε αυτόν τον μήνα μετά από σχεδόν ομόφωνη ψήφο δυσπιστίας — λειτούργησαν σε αντίθεση με την εισαγγελία της κομητείας Σάφολκ της Μασαχουσέτης και με την ίδια την απονομή δικαιοσύνης.
Ίσως τίποτα από αυτά να μην είχε προκύψει αν το Χάρβαρντ είχε αντιμετωπίσει το περιστατικό άμεσα και αποφασιστικά.
Επειδή το περιστατικό στο Χάρβαρντ συνέβη εντός της πανεπιστημιούπολης, η πανεπιστημιακή αστυνομία του Χάρβαρντ είχε την ευθύνη της έρευνας. Η έρευνα αυτή — ιδίως δεδομένου ότι υπήρχε καταγεγραμμένο βίντεο — θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες, και η υπόθεση πιθανότατα δεν θα έπρεπε να διαρκέσει περισσότερο από έναν έως δύο μήνες, σύμφωνα με εν ενεργεία και πρώην εισαγγελείς που μίλησαν στο The Free Press.
Αντί γι’ αυτό, οι εισαγγελείς της κομητείας Σάφολκ βρέθηκαν αντιμέτωποι με έλλειψη συνεργασίας από την πανεπιστημιακή αστυνομία του Χάρβαρντ, η οποία αρνήθηκε να τους βοηθήσει να ταυτοποιήσουν τρία επιπλέον άτομα που εμφανίζονταν στο βίντεο να απειλούν τον Σεγκέβ.
Η βοηθός εισαγγελέα της κομητείας Σάφολκ, Ούρσουλα Νάιτ, δήλωσε στο δικαστήριο το περασμένο φθινόπωρο ότι υπήρχαν «επιπλέον άτομα που είχαν ταυτοποιηθεί από την αστυνομία του Χάρβαρντ. Αναμενόταν, φυσικά, να τα διερευνήσουν, αλλά ουσιαστικά αρνήθηκαν να κάνουν αυτή τη δουλειά — κάτι που, όπως μπορείτε να φανταστείτε, αποτέλεσε έκπληξη για την Κοινοπολιτεία». Η Νάιτ πρόσθεσε επίσης ότι «τους έχουμε ζητήσει επανειλημμένα να εξετάσουν αυτές τις πληροφορίες. Και ήταν απρόθυμοι να προχωρήσουν».
«Το Χάρβαρντ δεν είχε κανέναν ρόλο στον καθορισμό του ρυθμού, της ακολουθίας ή της έκβασης των δικαστικών διαδικασιών που αφορούν αυτή την υπόθεση», δήλωσε εκπρόσωπος του Χάρβαρντ στο The Free Press. Ο ίδιος εκπρόσωπος ανέφερε επίσης ότι το Χάρβαρντ και η πανεπιστημιακή του αστυνομία «συνεργάστηκαν πλήρως με την έρευνα της εισαγγελίας της κομητείας Σάφολκ».
Στο μεταξύ, οι εισαγγελείς προσέφυγαν στην αστυνομία της Βοστώνης ως ύστατη προσπάθεια — έντεκα μήνες μετά τα γεγονότα — για να προχωρήσουν μόνοι τους.
Τον περασμένο μήνα, μία ημέρα πριν το Χάρβαρντ δημοσιεύσει την έκθεσή του για τον αντισημιτισμό και περίπου 18 μήνες μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο, η υπόθεση έληξε με έναν ψίθυρο και όχι με κρότο. Ένας δικαστής διέταξε τον Μπαρμάλ και τον Τετέι-Ταμάκλο, οι οποίοι είχαν κατηγορηθεί για πλημμεληματική επίθεση και σωματική βλάβη, να εκτελέσουν 80 ώρες κοινωνικής εργασίας και να παρακολουθήσουν δια ζώσης μάθημα διαχείρισης θυμού, στο πλαίσιο προγράμματος εκτροπής πριν από τη δίκη. Θα παρακολουθήσουν επίσης μάθημα διαπραγμάτευσης — πού αλλού; — στο Χάρβαρντ.
Τώρα, ο Μπαρμάλ και ο Τετέι-Ταμάκλο πρόκειται να αποφοιτήσουν την επόμενη εβδομάδα, οπότε η δυνατότητα του Χάρβαρντ να τους επιβάλει πειθαρχικές κυρώσεις δεν θα είναι απλώς αμφιλεγόμενη. Θα είναι άνευ αντικειμένου. Οι δικηγόροι του Σεγκέβ δήλωσαν στο The Free Press ότι ο Γκάρμπερ και άλλοι αξιωματούχοι του Χάρβαρντ δεν έχουν απαντήσει στα ερωτήματά τους σχετικά με το αν το πανεπιστήμιο έχει ολοκληρώσει οποιαδήποτε πειθαρχική διαδικασία για τον Μπαρμάλ και τον Τετέι-Ταμάκλο.
Απογοητευμένοι από την έλλειψη απάντησης, οι δικηγόροι του Σεγκέβ απέστειλαν σήμερα αργά επιστολή στο Χάρβαρντ, την οποία εξασφάλισε αποκλειστικά το The Free Press, κατηγορώντας το ότι ψευδόταν όταν δήλωνε πως, σύμφωνα με τη «συνήθη πρακτική» του, η πειθαρχική διαδικασία για τον Μπαρμάλ και τον Τετέι-Ταμάκλο μπορούσε να ξεκινήσει μόνο μετά την ολοκλήρωση της ποινικής υπόθεσης.
«Φυσικά, δεν υπήρξε ποτέ καμία “συνήθης πρακτική” — επρόκειτο για μια προσπάθεια καθυστέρησης και συσκότισης», έγραψαν οι δικηγόροι. Και πρόσθεσαν: «Θα άφηνε ποτέ το Χάρβαρντ φοιτητές με λευκές κουκούλες, που επιτέθηκαν σε έναν μαύρο φοιτητή, να κυκλοφορούν ελεύθερα στην πανεπιστημιούπολη επί δύο χρόνια, σε καλή κατάσταση, λόγω κάποιας άγραφης πρακτικής; Ή θα τους είχε αποβάλει αμέσως;»
Στην πρώτη του συνέντευξη μετά το περιστατικό, ο Σεγκέβ δήλωσε στο The Free Press: «Νομίζω ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα στο Χάρβαρντ είναι η ασυνεπής εφαρμογή των κανόνων, και νομίζω ότι η βαθύτερη αιτία είναι ένα διδακτικό και διοικητικό προσωπικό γεμάτο ιδεολόγους αντί για ισορροπημένους στοχαστές. Η πραγματικότητα είναι ότι το διδακτικό προσωπικό, το διοικητικό προσωπικό και η διοίκηση είναι πλήρως δυσλειτουργικά».
Πριν το Χάρβαρντ εκφυλιστεί από θεσμό όπου άνθρωποι με διαφορετικά υπόβαθρα και πεποιθήσεις μπορούσαν να ανταλλάσσουν ελεύθερα ιδέες και να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλον — ακόμη κι αν (και ίσως ιδίως αν) διαφωνούσαν — ο Ιμπραχίμ Μπαρμάλ και ο Ελόμ Τετέι-Ταμάκλο θα μπορούσαν να είχαν συναντήσει τον Γιοάβ Σεγκέβ σε κάποια εκδήλωση μεταπτυχιακών σχολών και να είχαν συζητήσει. Ίσως να είχαν ανταλλάξει απόψεις για τις διαφορετικές πολιτικές τους θέσεις σχετικά με τη Μέση Ανατολή — από τους τρεις, μόνο ο Σεγκέβ κατάγεται από εκεί — και για το πού ζει η οικογένειά του από τον 19ο αιώνα.
Οι γονείς του Σεγκέβ ήταν Ισραηλινοί διπλωμάτες στο Κατάρ το 1997, όταν η μητέρα του μπήκε σε τοκετό. «Ο Γιοάβ της Αραβίας», έγραφε ο τίτλος σε ισραηλινή εφημερίδα, που τον παρουσίαζε ως τον πρώτο Ισραηλινό που γεννήθηκε στο Κατάρ.
Ο Σεγκέβ μετακόμισε στις ΗΠΑ από το Ισραήλ, μεγάλωσε στα προάστια της Βοστώνης και απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα στα 16 του. Ανάμεσα σε συχνά ταξίδια για να επισκέπτεται την οικογένειά του στο Ισραήλ — ανάμεσά τους και μια γιαγιά με θραύσμα στο μηρό από παλαιότερη επίθεση — ο Σεγκέβ ένιωθε ότι το πεπρωμένο του ήταν να συμβάλει στην ειρήνη σε μια γη αιώνιου πολέμου. «Η επίλυση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή κυριαρχούσε στις συζητήσεις στο τραπέζι μας», είπε στο The Free Press. «Η ανατροφή μου τόνιζε τη διπλωματία και το χτίσιμο γεφυρών».
Όταν ο Σεγκέβ υπέβαλε αίτηση στο Harvard Business School, είχε ένα λαμπρό βιογραφικό που ταίριαζε με τις μεγάλες φιλοδοξίες του: Οξφόρδη, έπειτα θέσεις στη Morgan Stanley, στην Charlesbank Capital Partners και στη Boston Consulting Group, όπου εργαζόταν μεταξύ Βοστώνης και Τελ Αβίβ. Όμως αυτό που τον ενέπνευσε περισσότερο ήταν ο εθελοντισμός του σε έναν ισραηλινό μη κερδοσκοπικό επιταχυντή νεοφυών επιχειρήσεων, στον οποίο συνιδρυτές ήταν τόσο Άραβες όσο και Εβραίοι.
«Όταν οι άνθρωποι δουλεύουν μαζί, είναι δύσκολο να μισούν ο ένας τον άλλον. Και όταν έχουν οικονομικό συμφέρον σε έναν τόπο, είναι δύσκολο να τον τινάξουν στον αέρα», είπε. Στο Harvard Business School, ο Σεγκέβ ήλπιζε να αξιοποιήσει τις Συμφωνίες του Αβραάμ ώστε να προωθήσει αυτού του είδους τις κοινές επενδύσεις σε μεγάλη κλίμακα.
Η Χαμάς επιτέθηκε στο Ισραήλ μόλις δύο μήνες αφότου ο Σεγκέβ έφτασε στο Χάρβαρντ. Το γεγονός ότι 33 φοιτητικές οργανώσεις του Χάρβαρντ υπέγραψαν γρήγορα μια κοινή δήλωση που απέδιδε «όλη τη βία που εκτυλίσσεται» στο «ισραηλινό καθεστώς» βάθυνε την οδύνη του, αλλά εκείνος αποφάσισε γρήγορα να δράσει. «Το πανεπιστήμιο αποτύγχανε δραματικά», είπε. «Προσπαθούσα να είμαι ηγέτης, γιατί υπήρχε κενό». Έτσι μίλησε στο τμήμα του στη σχολή διοίκησης επιχειρήσεων για το προσωπικό του υπόβαθρο και τους παρότρυνε να αναλάβουν θετική δράση.
«Ενώ η οικογένειά μου πολεμά και κρύβεται, εγώ περπατώ σε μια περιποιημένη πανεπιστημιούπολη όπου ακόμη και οι σκίουροι είναι λουσμένοι», είπε στους συμφοιτητές του. «Αλλά αν είμαι εδώ, θα πολεμήσω με τον τρόπο που ξέρω. Θα εκπαιδεύσω. Θα μοιραστώ την ιστορία μου».
«Έχετε ισχυρή φωνή», πρόσθεσε. «Μπορείτε να σταθείτε απέναντι στον αντισημιτισμό ή να ενισχύσετε το μίσος. Η επιλογή είναι δική σας».
Ο Σεγκέβ έκανε παρόμοια ομιλία άλλες δύο φορές — στη σχολή διοίκησης επιχειρήσεων και στη Σχολή Διακυβέρνησης John F. Kennedy — μέσα στην επόμενη εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένης της ημέρας πριν από την αντιπαράθεση.
Ο Μπαρμάλ έφτασε στη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ το 2021 και ο Τετέι-Ταμάκλο στη Θεολογική Σχολή το 2022. Ο Μπαρμάλ μεγάλωσε στην κομητεία Όραντζ της Καλιφόρνιας, γιος Πακιστανών μεταναστών. Μετά την αποφοίτησή του από το Στάνφορντ, δίδαξε αγγλικά σε αραβόφωνους σε καταυλισμό προσφύγων και εργάστηκε ως βοηθός σε θέματα μεταναστευτικού δικαίου στο Συμβούλιο Αμερικανοϊσλαμικών Σχέσεων (CAIR), μια αντιισραηλινή οργάνωση.
Αργότερα είπε στο δικαστήριο ότι στόχος του ήταν να γίνει «δικηγόρος βάσης για τη μετανάστευση και τα πολιτικά δικαιώματα στην Καλιφόρνια και τελικά να εισέλθει στην τοπική αυτοδιοίκηση».
Ο Τετέι-Ταμάκλο γεννήθηκε στην Ατλάντα και μεγάλωσε στη Γκάνα. Μετά την αποφοίτησή του από το Haverford College, εργάστηκε ως ασκούμενος στην υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες (UNRWA) στο Αμμάν, ως βοηθός έρευνας σε ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ, ως σύμβουλος μαθητών στο Ramallah Friends School στη Δυτική Όχθη και ως εκπαιδευτής διαχείρισης συγκρούσεων στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Ειρήνης.
«Κάθε συζήτηση με τον Έλομ είναι ένας ασφαλής χώρος», έγραψε ένας επιτηρητής του Χάρβαρντ σε επιστολή υποστήριξης που κατατέθηκε στο δικαστήριο.
Το 2023, ο Τετέι-Ταμάκλο έγραψε ανάρτηση σε ιστολόγιο για το Ινστιτούτο Παλαιστινιακών Σπουδών, με έδρα τη Βηρυτό, επαινώντας τη Φατίμα Μπερνάουι, Παλαιστίνια που το 1967 τοποθέτησε βόμβα σε κινηματογράφο της Ιερουσαλήμ. Η βόμβα δεν εξερράγη. Ο Τετέι-Ταμάκλο έγραψε ότι η Μπερνάουι «παραλίγο να πραγματοποιήσει επίθεση σε ισραηλινό χώρο που σύχναζαν δυνάμεις κατοχής».
«Η αληθινή εκτίμηση και ο εορτασμός υποεκπροσωπούμενων ιστοριών Παλαιστινίων γυναικών όπως η Μπερνάουι δεν μπορούν να περιορίζονται στα σκονισμένα ράφια της ιστορίας», έγραψε. «Πρέπει να τιμώνται».
Ο Μπαρμάλ, εν τω μεταξύ, προκαλούσε εντάσεις στην πανεπιστημιούπολη. Το φθινόπωρο του 2021, κάλεσε όλους τους συμφοιτητές του πρώτου έτους σε πάρτι στο διαμέρισμά του. Όταν όμως εμφανίστηκε ένας συμφοιτητής μέλος της Federalist Society, ο Μπαρμάλ τον έδιωξε, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το περιστατικό.
Τρεις ημέρες μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, ο Μπαρμάλ έστειλε email σε όλους τους 160 φοιτητές του μαθήματος πολιτικής δικονομίας στο οποίο ήταν διδακτικός υπότροφος, που ξεκινούσε με τη φράση: «Ελπίζω να απολαμβάνετε το τριήμερο». Το email περιλάμβανε φυλλάδιο που προωθούσε μια «αγρυπνία για όλες τις ζωές αμάχων που χάθηκαν και σε αλληλεγγύη με την Παλαιστίνη».
Ένας Εβραίος φοιτητής που έλαβε το email διαμαρτυρήθηκε στον καθηγητή του μαθήματος, Τζέιμς Γκράινερ, ο οποίος απάντησε μέσα σε λίγα λεπτά: «Η πρόσκληση εστάλη χωρίς την έγκρισή μου. Δεν υποστηρίζω την εκδήλωση αυτή, ούτε αρνούμαι να την υποστηρίξω». Σε μια πανεπιστημιούπολη όπου η δυνατή και περήφανη συμμόρφωση στις προοδευτικές αξίες ήταν συχνά ο κανόνας, η δήλωση του Γκράινερ ήταν μια σπάνια δημόσια διακήρυξη πολιτικής ουδετερότητας.
Ούτε ο Μπαρμάλ ούτε ο Τετέι-Ταμάκλο απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.
Οι ζωές του Γιοάβ Σεγκέβ, του Ιμπραχίμ Μπαρμάλ και του Ελόμ Τετέι-Ταμάκλο συγκρούστηκαν κατά τη διάρκεια του «die-in» της 18ης Οκτωβρίου μπροστά από το Klarman Hall στο Harvard Business School. Ο πρώην πρόεδρος Ομπάμα επρόκειτο να είναι ο κεντρικός ομιλητής σε συνέδριο για το «Μέλλον του Διαδικτύου» εκείνο το απόγευμα, και διαδηλωτές κατευθύνονταν προς τα εκεί από το Harvard Yard, ενώ ένα ελικόπτερο ειδήσεων αιωρούνταν από πάνω. «Μπάρι, Μπάρι, δεν μπορείς να κρυφτείς — σε κατηγορούμε για γενοκτονία», φώναζαν. Φώναζαν επίσης: «Γ… το Harvard Business School». (Ο Ομπάμα ακύρωσε την τελευταία στιγμή, επικαλούμενος συμπτώματα τύπου Covid.)
Μπροστά από το Klarman, περίπου 100 φοιτητές ήταν ξαπλωμένοι στο γρασίδι, κρατώντας πλακάτ με συνθήματα όπως «Η ΣΙΩΠΗ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΕΝΟΧΗ» και «ΑΦΗΣΤΕ ΤΗ ΓΑΖΑ ΝΑ ΖΗΣΕΙ», ενώ μια γυναίκα μιλούσε με ντουντούκα: «Μπορείτε να δείτε σώματα παιδιών στοιβαγμένα… Περιέθαλψα έναν άνδρα που του είχε αποκοπεί το πόδι».
Ο Σεγκέβ, που ζούσε σε κοντινό διαμέρισμα της πανεπιστημιούπολης, περπάτησε μέσα από τη διαμαρτυρία, καταγράφοντάς τη με το κινητό του. «Έχω δικαίωμα να είμαι εδώ», είπε όταν τον πλησίασε κάποιος με φωσφοριζέ πράσινο γιλέκο. «Εμείς έχουμε δικαίωμα να σας καλύψουμε», απάντησε ο φοιτητής.
Στις προηγούμενες ημέρες υπήρχε ένταση στο Χάρβαρντ σχετικά με τη στοχοποίηση (doxxing) φιλοπαλαιστινίων διαδηλωτών. Υπήρχε μάλιστα και φορτηγό στην πλατεία Harvard με οθόνη που πρόβαλλε, κάτω από τις λέξεις «Οι κορυφαίοι αντισημίτες του Χάρβαρντ», φωτογραφίες φοιτητών των οργανώσεων που είχαν υπογράψει την περιβόητη αντιισραηλινή δήλωση. Η ατμόσφαιρα ήταν τεταμένη.
Σύντομα, αρκετοί φοιτητές περικύκλωσαν τον Σεγκέβ, μπλοκάροντάς τον με τα σώματά τους και με κεφίγιες. Ο Μπαρμάλ ξεχώριζε με τα σκούρα μαλλιά βαμμένα πλατινέ στην κορυφή. Ο Τετέι-Ταμάκλο είχε ράστα.
«Σας παρακαλώ, μην με αγγίζετε», είπε ο Σεγκέβ. «Δεν αγγίζω κανέναν. Μην με αγγίζετε». Κάποιος είπε: «Αφήστε τον να φύγει. Αφήστε τον να φύγει».
Ακούστηκαν φωνές: «Έξοδος! Έξοδος! Δείξτε του την έξοδο!». Η ομάδα γύρω από τον Σεγκέβ μεγάλωνε.
«Εδώ μένω», είπε ο Σεγκέβ. Οι διαδηλωτές φώναζαν στο πρόσωπό του: «Ντροπή! Ντροπή! Ντροπή!».
«Αφήστε τον να περπατήσει! Είναι δημόσιος χώρος! Είναι φοιτητής!» φώναξε κάποιος. «Μην τον αγγίζετε! Μην τον αγγίζετε!».
Οι διαδηλωτές που ήταν ξαπλωμένοι στο έδαφος άρχισαν επίσης να συμμετέχουν στη χλεύη: «Ντροπή! Ντροπή! Ντροπή!».
Αστυνομικοί του Χάρβαρντ που βρίσκονταν κοντά πλησίασαν τον Σεγκέβ μόλις εκείνος μπήκε σε ακαδημαϊκό κτίριο. Το ίδιο έκανε και ένας διοικητικός υπάλληλος της σχολής, ο οποίος του είπε ότι λυπάται για ό,τι συνέβη και ότι ο Σεγκέβ μπορούσε να παραλείψει το ενδιάμεσο διαγώνισμα που επρόκειτο να δώσει.
Ο Σεγκέβ επέλεξε να δώσει το διαγώνισμα, αλλά κατευθύνθηκε εκεί μέσω υπόγειων σηράγγων κάτω από τη σχολή για να αποφύγει τους διαδηλωτές.
Μέχρι να τελειώσει το διαγώνισμα δύο ώρες αργότερα, το βίντεο του περιστατικού είχε ήδη ανέβει στο διαδίκτυο. Η καταιγίδα είχε ξεκινήσει.
Πέντε ημέρες μετά την αντιπαράθεση, ο γερουσιαστής Μιτ Ρόμνεϊ και αρκετοί απόφοιτοι του Harvard Business School έστειλαν ανοικτή επιστολή στο Χάρβαρντ. «Αυτό δεν είναι ηγεσία», έγραφε. «Οι ηγέτες πρέπει να δηλώσουν ότι η πανεπιστημιακή αστυνομία εξετάζει όλα τα βίντεο αυτών των μισαλλόδοξων και βίαιων περιστατικών και ότι οποιοσδήποτε φοιτητής, μέλος ΔΕΠ ή εργαζόμενος παραβίασε τον κώδικα συμπεριφοράς θα τεθεί σε αναστολή ή θα αποβληθεί».
Την επόμενη ημέρα, ο Τετέι-Ταμάκλο απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του ως επιτηρητής και μετακόμισε εκτός εστίας. Σε απάντηση, η ομάδα Faculty and Staff for Justice in Palestine δήλωσε ότι αισθανόταν «αυξανόμενη απογοήτευση για ένα κλίμα στο πανεπιστήμιο που έχει απομακρυνθεί από τη δεδηλωμένη δέσμευσή του να καλλιεργεί ένα περιβάλλον που “σέβεται την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου και επιτρέπει σε όλους να ευημερούν”».
Περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι υπέγραψαν ψήφισμα με τίτλο «Κάλεσμα στο Χάρβαρντ να επαναφέρει τον Έλομ ως επιτηρητή». Ανάρτηση στο Medium με τίτλο «Φέρτε πίσω τον επιτηρητή μας» ανέφερε ότι το Χάρβαρντ «έπρεπε να είχε θέσει στο επίκεντρο τις απόψεις όσων αλληλεπιδρούσαν περισσότερο μαζί του». Η αναστολή του Τετέι-Ταμάκλο «επαναβεβαιώνει την αλήθεια για τις αξίες του Χάρβαρντ», πρόσθετε. «Η προτεραιοποίηση του οικονομικού κεφαλαίου από το Χάρβαρντ αντικατοπτρίζει τη συνενοχή του στο ισραηλινό απαρτχάιντ».
Η ανάρτηση περιέγραφε τον Σεγκέβ ως «άτομο μη συνδεδεμένο με τη δράση» που «ξεκίνησε επιθετικά να πατά πάνω από φοιτητές και να μας καταγράφει». Ο Τετέι-Ταμάκλο, αντιθέτως, παρουσιαζόταν ως «ακούραστος υπερασπιστής της δικαιοσύνης».
Η αποφοίτηση του Χάρβαρντ απέχει πλέον λίγες ημέρες. Αντί να αποβληθούν ή έστω να τεθούν σε αναστολή, ο Μπαρμάλ και ο Τετέι-Ταμάκλο θα αποφοιτήσουν με τιμές και διακρίσεις. Ο Τετέι-Ταμάκλο εξελέγη σημαιοφόρος της τάξης του και θα ηγηθεί της πορείας των αποφοίτων στο Harvard Yard. Ο Μπαρμάλ κέρδισε πρόσφατα υποτροφία 65.000 δολαρίων για δημόσιο συμφέρον από το Harvard Law Review για να επιστρέψει στην εργασία του στο CAIR.
Ο Σεγκέβ, εν τω μεταξύ, ετοιμάζεται να λάβει το MBA του και να εργαστεί σε νέο επενδυτικό ταμείο. Παρά όσα συνέβησαν, εξακολουθεί να ελπίζει ότι το Χάρβαρντ θα αρχίσει να διορθώνει τον τρόπο με τον οποίο μεταχειρίζεται Εβραίους και Ισραηλινούς φοιτητές.
«Πιστεύω ότι ο κόσμος και η Αμερική είναι καλύτερα μέρη όταν το Χάρβαρντ είναι ισχυρό», είπε. «Αλλά το Χάρβαρντ είναι σήμερα ένα άρρωστο ίδρυμα, γεμάτο ιδεολόγους αντί για ερευνητές και κορυφαίους στοχαστές αφοσιωμένους στην αναζήτηση της αλήθειας. Ένα σύμπτωμα αυτής της ασθένειας είναι μια διάχυτη κουλτούρα αντισημιτισμού. Δεν προσπαθώ να το γκρεμίσω», κατέληξε. «Προσπαθώ να το διορθώσω».֍
*Η Johanna Berkman είναι βραβευμένη συγγραφέας (Writer at Large) του Air Mail και έχει γράψει εκτενώς για τη Χαμάς στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Attacking Jews at Harvard Doesn’t Just Go Unpunished. It Gets Rewarded.