Από τον Βίκτωρ Ισαάκ Ελιέζερ

12/11/2004

 Ένας Σαουδάραβας ποιητής έγραψε για τον Γιασέρ Αραφάτ:
« Αυτός ο γέρος είναι ένας παίκτης χωρίς γη και χωρίς γήπεδο/ παίζει με όλες τις μπάλες και σε όλα τα γήπεδα / το πρόβλημα είναι ότι ποδόσφαιρο παίζει με τα χέρια / στο μπάσκετ σουτάρει με τα πόδια / χειρόσφαιρο παίζει με το κεφάλι / όταν τον εντοπίζουν οι διαιτητές, απαιτεί την τιμωρία του συμπαίκτη του / δεν τον αποβάλλουν γιατί το παιχνίδι του είναι διασκεδαστικό / δεν τον αντικαθιστούν γιατί δεν έχει αναπληρωματικό / δεν υπάρχει άλλος στον κόσμο που κάνει τόσα φάουλ / είναι ο μοναδικός που όταν χάνει το παιχνίδι, κερδίζει τα ενθουσιώδη χειροκροτήματα του κόσμου».
Αυτή ήταν η διπλωματία Αραφάτ. Αντί όμως να συζητούμε για τον θάνατο του Παλαιστίνιου ηγέτη, πρέπει τώρα να επικεντρωθούμε στην ζωή μετά τον Αραφάτ.
Για την ζωή και όχι τον θάνατο.
Εάν η Μέση Ανατολή θεωρηθεί ως ένα μπουκάλι του οποίου το πώμα κρατούσε ο Αραφάτ κλειστό, πρέπει τώρα να δούμε εάν το μπουκάλι αυτό περιέχει μια βόμβα μολότοφ η σαμπάνια.
Ο θάνατος του Αραφάτ, η απόφαση της Ισραηλινής Βουλής για την αποχώρηση από την Γάζα και η επανεκλογή του Προέδρου Μπούς στις Η.Π.Α δημιουργούν νέες πολιτικές συνθήκες στην Μέση Ανατολή. Δημιουργείται ίσως χώρος για την εκδήλωση νέων πρωτοβουλιών, εάν και εφόσον η νέα Παλαιστινιακή ηγεσία μπορέσει να ελέγξει αποτελεσματικά τις διάφορες τρομοκρατικές οργανώσεις.
Υπάρχει όμως και το ενδεχόμενο του πολέμου της διαδοχής. Εάν δηλαδή η παραδοσιακή ηγεσία, των Αμπού Μάζεν και Αχμέντ Κουρέι, δεν κατορθώσει σύντομα, και με την βοήθεια των Ισραηλινών, να εδραιώσει και να αποκαταστήσει έναν έντιμο διοικητικό μηχανισμό, τότε θα δημιουργηθεί κενό εξουσίας. Και τότε αναλαμβάνει δράση η Χαμάς. Οι Ισραηλινοί κηρύσσουν προληπτικό πόλεμο ή πόλεμο αντιποίνων. Και τότε το χάος. Δεν θα γίνεται λόγος για προοπτική ζωής, αλλά για προοπτική θανάτου.
Εάν λοιπόν πράγματι σήμανε το τέλος της εποχής Αραφάτ, το Ισραήλ θα πιεσθεί, αρχικά από την Ευρώπη και μετά από τις Η.Π.Α, να ανοίξει νέο κύκλο διαπραγματεύσεων με την νέα Παλαιστινιακή ηγεσία. Και πρώτα απ’ όλα θα επανατεθεί το σχέδιο της μονομερούς αποχώρησης από την Γάζα. Για τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό το επιχείρημα ότι ο Αραφάτ αποτελεί εμπόδιο για την ειρήνη, δεν υφίσταται πλέον.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπούς είναι βέβαιο ότι θα πιέσει για την επανέναρξη των συνομιλιών ιδιαίτερα εάν στην Παλαιστινιακή ηγεσία αναδειχθούν πρόσωπα που δεν είχαν ανάμειξη στην τρομοκρατία όπως ο Αμπού Μάζεν και ο Μοχάμεντ Νταχλάν. Εάν αυτοί θα είναι οι διάδοχοι του Αραφάτ, θα ζητήσουν διαπραγματεύσεις για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας και θα είναι δύσκολο να αρκεσθούν στις ενδιάμεσες λύσεις που προτείνει η Ισραηλινή. Πιθανολογείται ότι οι νέοι ηγέτες θα είναι διατεθειμένοι να κηρύξουν το τέλος του πολέμου εναντίον του Ισραήλ με αντάλλαγμα την δημιουργία ανεξάρτητου Παλαιστινιακού κράτους ανατολικά των συνόρων το 1967.
Σε αυτήν την περίπτωση το Ισραήλ θα κληθεί ως πρώτο βήμα, που θα διευκολύνει και την αποδοχή της νέας ηγεσίας από τον Παλαιστινιακό λαό, να άρει τους περιορισμούς κίνησης στα Παλαιστινιακά εδάφη, να ανοίξει τους κλειστούς δρόμους, να απελευθερώσει διοικητικούς κρατουμένους και να παγώσει την επέκταση των οικισμών.
Από την άλλη πλευρά ο Αριέλ Σαρόν θα ζητήσει την εφαρμογή του «οδικού χάρτη», που αποτελεί άλλωστε κοινό σχέδιο των Η.Π.Α – Ο.Η.Ε – Ρωσίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή την απόλυτη παύση της τρομοκρατίας και άσκησης βίας εναντίον του Ισραήλ. Ταυτόχρονα θα επιδιώξει η αποχώρηση από την Γάζα να επιτευχθεί στα πλαίσια διμερούς συμφωνίας (ήδη ο Υπουργός Εξωτερικών Σιλβάν Σαλόμ έκανε ανάλογη πρόταση).
Το Ισραήλ λοιπόν περιμένει από την νέα μετά Αραφάτ ηγεσία να καταπολεμήσει αποτελεσματικά την άσκηση τρομοκρατίας από την Χαμάς και την Τζιχάντ που δεν επιθυμούν μέχρι σήμερα την οποιαδήποτε συμφωνία με το εβραϊκό κράτος. Σ’ αυτό το σημείο η Αίγυπτος μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο ώστε να αποτραπεί όχι μόνο ο επικίνδυνος για όλους εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των Παλαιστινίων αλλά και ο πλήρης έλεγχος όλων των εξτρεμιστικών οργανώσεων.
Η βήμα προς βήμα προσέγγιση και εφαρμογή του «οδικού χάρτη» που και οι δύο πλευρές έχουν αποδεχθεί φαίνεται να είναι ένας εφικτός δρόμος προς την επανέναρξη των συνομιλιών, παράλληλα με άλλες κοινά αποδεκτές πρωτοβουλίες που υπάρχουν στα αρχεία Ισραηλινών και Παλαιστινίων όπως αυτή της Γενεύης ή των Νουσέιμπα-Αγιαλόν.
Με την αποδημία του ο Γιασέρ Αραφάτ αφαίρεσε το πώμα του μπουκαλιού. Περιέχει βενζίνη ή σαμπάνια;;; Μπορεί να μην περιέχει τίποτε. Και να πρέπει να το γεμίσουν. Αν θα το γεμίσουν με βενζίνη ή με σαμπάνια εξαρτάται μόνο από τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους. Μολότοφ σημαίνει θάνατος. Σαμπάνια σημαίνει ζωή.