3/1/2005

 Τo Δεκέμβριο του 2003 σε συνέντευξη του στην εφημερίδα New York Times , ο πρόεδρος της Συρίας Bashar al-Assad είπε ότι ήταν διατεθειμένος να ξεκινήσει ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ισραήλ “άνευ όρων”. Την επιθυμία του αυτή επανέλαβε ο Σύριος Πρόεδρος μέσω πολιτικών που επισκέφτηκαν τη Δαμασκό τον Ιανουάριο, δύο φορές τον Σεπτέμβριο και τον Νοέμβριο του 2004.

Να πούμε εδώ ότι το Σεπτέμβριο του 2004 το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ψήφισε την απόφαση 1559 με τον οποίο ζητείται από την Συρία να αποσύρει τους 14.000 στρατιώτες της από το Λίβανο, να αφοπλίσει την οργάνωση Χεζμπολάχ και τις άλλες Παλαιστινιακές οργανώσεις που δρουν στο Λίβανο, καθώς και να πάψει να αναμειγνύετε στα εσωτερικά του Λιβάνου.

Όμως η Συρία προχώρησε και σε άλλες, ας τις πούμε χειρονομίες καλής θέλησης, που δείχνουν πως μάλλον αυτά που λέει τα εννοεί. Π.χ. Η επίσκεψη του Mahmoud Abbas (θεωρείται ο βέβαιος νικητής στις εκλογές της 9ης Ιανουαρίου για την προεδρία της Παλαιστινιακής Αρχής) στην Συρία στης αρχές Δεκεμβρίου ήταν μία τέτοια ένδειξη . Η Συρία και οι παλαιστίνιοι βρίσκονται στα μαχαίρια εδώ και 30 χρόνια αφού η Συρία ήθελε να ελέγχει πάντα τον Παλαιστινιακό αγώνα. Η επίσκεψη του Abbas ξεκαθάρισε ότι η Συρία μένει μακριά από τους παλαιστίνιους.

Άλλο παράδειγμα. Η αποδοχή της Συρίας, τον Δεκέμβριο, να αγοράσει τα μήλα των Δρούζων που ζουν στα κατεχόμενα από το Ισραήλ υψώματα του Γκολάν θεωρήθηκε από πολλούς διπλωματικούς παρατηρητές ως η πρώτη εμπορική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών.

Και εδώ γεννούνται δύο ερωτήματα. Πρώτον τι την έπιασε ξαφνικά τη Συρία, την πιο αδιάλλακτη Αραβική χώρα, και θέλει σώνει και καλά να τα “βρει” με το Ισραήλ; Δεύτερο αφού η Συρία θέλει γιατί το Ισραήλ (και μαζί του και η Αμερική) κάνει τον κουφό;

Γιατί θέλει η Συρία
Αυτήν την στιγμή η Συρία Διπλωματικά βρίσκεται σε κακά χάλια. Φανταστείτε ότι ακόμα και αυτή η Γαλλία, ο ποιο καλός της σύμμαχος, ήταν μαζί με την Αμερική οι χώρες που ξεκίνησαν την απόφαση 1559.

Η πίεση που ασκεί η Αμερική και η Ε.Ε. είναι τεράστια. Η Συρία κατηγορείται από την Αμερική και την Ε.Ε. ότι όχι μόνο δεν βοηθάει στην σταθεροποίηση του Ιράκ αλλά επιτρέπει να μπαίνουν από τα σύνορα της στο Ιράκ κάθε λογής μαχητές. Κατηγορείτε ότι εφοδιάζει και υποστηρίζει διάφορες αντί-ισραηλινές οργανώσεις στο Νότιο Λίβανο, και ότι προσπαθεί να φτιάξει όπλα μαζικής καταστροφής. Και αυτά είναι μόνο τα βασικά.

Από την άλλη η κάκιστη οικονομική και κοινωνική κατάσταση της Συρίας την κάνει να ελπίζει πως μία ειρήνη με το Ισραήλ θα της επιτρέψει όχι μόνο να σταματήσει την πίεση που δέχεται από την Αμερική και την Ε.Ε. αλλά να βελτιώσει και την οικονομία της παίρνοντας δάνεια από την διεθνή τράπεζα αλά και την Ε.Ε.

Τέλος, αυτό που φοβάται περισσότερο ο Al-Assad είναι τα περί δημοκρατίας στην Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις που θα έχει στο καθεστώς του. Ήδη οι περισσότερες αραβικές χώρες, κάτω από την πίεση της Αμερικής και τα συμβαίνοντα στο Ιράκ άρχισαν, άλλες λίγο άλλες περισσότερο, να δίνουν πολιτικές ελευθερίες στους λαούς τους σε μια προσπάθεια να κρατηθούν τα καθεστώτα τους. Η Συρία πιστεύει πως κάνοντας ειρήνη με το Ισραήλ δεν θα χρειαστεί να παραχωρήσει τέτοιου είδους ελευθερίες.

Και ναι μεν η Συρία θέλει, το Ισραήλ θέλει;

Συμφέρει ή όχι στο Ισραήλ;
Κατ΄αρχήν να πούμε πως το Ισραήλ εμφανίζεται πολύ σκεπτικό με τις πρωτοβουλίες της Συρίας και συγκεκριμένα με εκείνο το “άνευ όρων” διαπργαματεύσεις που λέει ο al-Assad. Και ίσως όχι άδικα αφού ο υπουργός Πληροφοριών Mehdi Dakhlallah είπε πρόσφατα “ Η Συρία δεν θεωρεί όρο το να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις από εκεί που σταμάτησαν, αυτό είναι απλή λογική” εννοώντας να συνεχιστούν οι συνομιλίες από εκεί που σταμάτησαν τον Μάρτιο του 2000 επί Barak και al-Assad πατήρ.

Ένας άλλος λόγος που το Ισραήλ δεν βιάζετε να συζητήσει με την Συρία είναι ότι αν λυθεί το Παλαιστινιακό η Συρία δεν θα είναι παρά μία μύγα που θα ενοχλεί αραιά και που και τίποτα παραπάνω αφού τα Ισραηλινά στρατεύματα αυτήν τη στιγμή βρίσκονται μόλις 60 χιλιόμετρα από την Δαμασκό και κάθε πόλεμος εκ μέρους της Συρίας είναι παρακινδυνευμένος όχι μόνο για την ακεραιότητα της Συρίας αλλά βασικά για το δικτατορικό καθεστώς του al-Assad.

Από την άλλη το Ισραήλ δεν θέλει να στεναχωρέσει, για χάρη της Συρίας, τον μοναδικό και καλύτερο του σύμμαχο την Αμερική. Η Αμερική καταλαβαίνει πως η Συρία προσπαθεί να αποφύγει την Αμερικανική πίεση για εφαρμογή της απόφασης του συμβουλίου ασφαλείας 1559 (πράγμα φυσικά που η Αμερική ούτε να ακούσει δεν θέλει) με το να τα βρει με το αγαπημένο της παιδί το Ισραήλ.

Όσων αφορά τον Σαρών το μόνο που δεν θέλει αυτήν τη στιγμή είναι διαπραγματεύσεις με την Συρία. Έχει μπροστά του (2005) την αποχώρηση από την Γάζα και το βόριο τμήμα της Δυτικής Όχθης που θα οδηγήσει σε εσωτερικές ταραχές. Πρέπει (αν θέλει να λύσει το Παλαιστινιακό) να αποχωρήσει και από άλλα εδάφη της Δυτικής Όχθης και να αποσύρει εποίκους και οικισμούς. Το μόνο που δεν χρειάζεται αυτήν την στιγμή είναι να αποχωρήσει και από τα υψώματα του Γκολάν.

Τέλος, λένε οι υποστηρικτές των μη διαπραγματεύσεων, όπως ο Efraιm Inbar καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Bar-Ilan στο Τελ-Αβίβ και διευθυντής του Κέντρου Στρατηγικών Μελετώ Begin-Sadat, το Ισραήλ πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα των σχέσεων Τουρκίας-Συρίας. Το 1938 η Συριακή επαρχία Χατάϊ δόθηκε από τους Γάλλους, που κυβερνούσαν την Συρία, στην Τουρκία και παρόλο που μέχρι σήμερα αυτό το πρόβλημα υπάρχει μεταξύ των δύο χωρών έχουν πλήρης διπλωματικές σχέσεις. “Ως εκ τούτου - λέει ο Efraim Imbar –η εδαφική διαφορά μεταξύ Ισραήλ και Συρία δεν πρέπει να αποτελεί δικαιολογία για να μην αναγνωρίσει η Συρία το Ισραήλ και να έχει διπλωματικές σχέσεις με το Εβραϊκό κράτος.”

Λάθος μέγα απαντούν σε όλα τα παραπάνω αυτοί που πιστεύουν πως μία ειρήνη με την Συρία αυτήν την στιγμή είναι προς όφελος του Ισραήλ.

Μία ειρήνη με την Συρία μετά την Αίγυπτο και την Ιορδανία, και το Ιράκ να κοντεύει, δίνει στο Ισραήλ πλήρεις διπλωματικές σχέσεις με όλα τα όμορα, και μέχρι προ τινός εχθρικά κράτη.

Άλλο πλεονέκτημα είναι ότι η ειρήνη μεταξύ Ισραήλ και Συρίας όχι μόνο αναγκάζει Λίβανο να κάνει το ίδιο αλλά (και το πιο σημαντικό) αφοπλίζετε η Χεζμπολάχ και μετατρέπετε σε πολιτικό κόμμα.

Όσον αφορά το θέμα ότι τα υψώματα του Γκολάν είναι θέμα εθνικής ασφάλειας για το Ισραήλ, οι υποστηρικτές των συνομιλιών, όπως ο υπουργός εξωτερικών του Ισραήλ Silvan Shalom, προστρέχουν στη δήλωση του Αρχηγού του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας του Ισραήλ, Moshe Yaalon, τον περασμένο Αύγουστο που είπε: “Η στρατιωτική υπεροχή του Ισραήλ είναι τέτοια που μπορεί υπερασπιστεί την εδαφική του ακεραιότητα και χωρίς τα υψώματα του Γκολάν.”

Προσωπικά πιστεύω πως το Ισραήλ δεν πρέπει να ξεκινήσει ειρηνευτικές συνομιλίες με την Συρία αν πρώτα δεν λύσει το φλέγον και δίκαιο αίτημα του Παλαιστινιακού λαού. Σε τελική ανάλυση η Σύριοι αν υποφέρουν, και υποφέρουν, δεν είναι από τους Ισραηλινούς αλλά από το δικό τους καθεστώς σε αντίθεση με τους Παλαιστινίους.