2/4/2005

 Πριν μερικά χρόνια διάφοροι διανοούμενοι όπως ο Fouad Ajami, ο Bernard Lewis, ο Thomas Friedman και άλλοι, είχαν διατυπώσει την γνώμη πως το πρόβλημα της Μέσης Εντολής και της Μουσουλμανικής τρομοκρατίας δεν είναι ούτε η ΄Αραβο-Ισραηλινή διαμάχη, ούτε το Παλαιστινιακό ζήτημα, ούτε οι πολιτιστική διαφορά μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Το πρόβλημα είναι, λέγαν οι διανοούμενοι, η απόλυτη έλλειψη πολιτικών οικονομικών και κοινωνικών ελευθεριών και η επί δεκαετίες καταδυνάστευση των Αραβικών λαών από αυταρχικούς και αιμοδιψής δικτάτορες. Σύμφωνα με την θεωρία αυτών των ανθρώπων αν η Μέση Ανατολή είχε δημοκρατικά καθεστώτα τότε πολλά, αν όχι όλα, θα διορθώνονταν.    

 Πολλοί είδαν την θεωρία αυτή με πολύ σκεπτικισμό (εμού συμπεριλαμβανομένου) ενώ άλλοι το απέρριψαν ως όνειρο θερινής νυχτός. Και να που ξαφνικά ένας πολιτικός πίστεψε τόσο πολύ στην ιδέα που αποφάσισε να την υλοποιήσει. Ο Πρόεδρος Μπους. Ναι. Ο τελευταίος άνθρωπος που θα περίμενε κανείς να ασπασθεί αυτήν την ιδέα μια και έχει πλήρη άγνοια του τι συμβαίνει στην Μ.Α.  

 Πολλοί θα πουν πως το έκανε για δικούς του λόγους και όχι από ιδεολογία. Άλλοι θα πουν πως μετά το φιάσκο του Ιράκ έστριψε κατά εκεί για να δικαιολογήσει τα λάθη του. Όπως και να έχει το πράγμα το γεγονός είναι ότι άρχισε να πιέζει αφόρητα ιδιωτικά και δημοσίως τα Αραβικά κράτη να εκδημοκρατιστούν.  

 Το ερώτημα είναι πέτυχε τίποτα ή έμεινε και αυτήν την φορά στον άσσο; Μια ματιά στο τι συμβαίνει αυτήν την στιγμή στα Αραβικά κράτη μπορεί να μας βοηθήσει στην απάντηση. 

 

Ιράκ

Το Ιράκ είναι η πρώτη Αραβική χώρα όπου έγιναν ελεύθερες εκλογές όπως τις ξέρουμε τουλάχιστον εμείς στη Δύση. Είχαν προβλήματα; Τεράστια. Αλλά δεν έπαψε να είναι ελεύθερες εκλογές. Στη βουλή η πλειοψηφία, όπως και στην κυβέρνηση, είναι Σηϊτες. Η ποιο κατατρεγμένη θρησκευτική μειονότητα στο Ιράκ από καταβολής μουσουλμανισμού σε αυτήν την χώρα. Για πρώτη φορά στην ιστορία των Αραβικών κρατών ο πρόεδρος δεν είναι Άραβας αλλά Κούρδος, ο Jalal Talabani. Ήδη υπάρχουν νέες εφημερίδες και ανεξάρτητα ραδιόφωνα και τηλεοπτικοί σταθμοί. Όσο και στραβά να υπήρχαν στην εκλογική διαδικασία αυτό που έγινε και γίνεται στο Ιράκ είναι πρωτόγνωρο όχι μόvο για την χώρα την ίδια αλλά και για ολόκληρο τον Αραβικό κόσμο.  

Λίβανος

Για πρώτη φορά σε Αραβική χώρα ξεσπά μαζική διαδήλωση εναντίων κυβέρνησης. Μετά τον θάνατο του πρώην πρωθυπουργού Rafik al-Hariri, κάπου ένα εκατομμύριο πολίτες, σύμφωνα με τη αντιπολίτευση, πήραν τους δρόμους και διαμαρτυρήθηκαν εναντίων της Συριακής παρουσίας στον Λίβανο. Μία επίσημη παρουσία 15 ετών, και παρασκηνιακή 30 ετών, από την οποία παρουσία το μόνο που είδαν οι Λιβανέζοι ήταν διαφθορά, παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και καταστροφή της πρώην Ελβετίας της Μέσης Ανατολής, όπως ονομαζόταν ο Λίβανος. Η οργή του λαού ήταν τόσο μεγάλη που η Συρία, κάτω από την πίεση των Αμερικανών και πρωτίστως των Γάλλων αναγκάστηκε να τα μαζέψει και να την κάνει με ελαφρά πηδηματάκια. Αλλά το σημαντικότερο για την περιοχή είναι το γεγονός ότι οι Λιβανέζοι κατόρθωσαν χωρίς να ρίξουν ούτε έναν πυροβολισμό να αναγκάσουν την Λιβανέζικη κυβέρνηση, ανδρείκελο της Συρίας,  να παραιτηθεί πάραυτα (28 Φεβρουαρίου). Άλλη μια πρωτιά στον Αραβικό κόσμο.

Συρία

Ακόμα και στην ποιο σκληρή δικτατορία της περιοχής αυτή, την Συρία, ο Πρόεδρος Bashar al-Assad επέτρεψε πριν λίγο καιρό να κυκλοφορήσει ανοιχτά μία επιστολή 150 διανοουμένων που ζητούσαν την αποχώρηση της Συρίας από το Λίβανο. Αν το θεωρείται μικρό επίτευγμα σας θυμίζω πως ο πατέρας του, Hafez al-Assad, το Σεπτέμβριο του 1982 έσβησε από το χάρτη την πόλη Χαμά και έσφαξε 20.000 κόσμο διότι ζήτησαν περισσότερη θρησκευτική ελευθερία.

 Αίγυπτος

Κάτω από την Αμερικανική πίεση ο πρόεδρος Μουμπάρακ αναγκάστηκε να αλλάξει το σύνταγμα της χώρας του και να επιτρέψει να υπάρχουν και άλλα πολιτικά κόμματα όπως και άλλοι υποψήφιοι για την προεδρία. Αποτέλεσμα για πρώτη φορά εμφανίστηκαν στο Κάϊρο διαδηλωτές με πλακάτ που έλεγαν “όχι στον Μουμπάρακ”. Εμφανίσθηκε  γυναικείο κίνημα υπό την Dr. Nawal Saadawi για περισσότερα δικαιώματα για τις γυναίκες, ενώ σε ορισμένες περιοχές της Αιγύπτου οι Χριστιανοί Κόπτες βγήκαν στους δρόμους για διαμαρτυρηθούν για τις εναντίον τους διακρίσεις από τους Μουσουλμάνους. Όχι πως όλα πάνε καλά. Ογδόντα εννέα μέρες μετά που ίδρυσε το κόμμα “του Αύριο” ο Ayman Nour συνελήφθη από τις υπηρεσίες ασφαλείας στις 29 Ιανουαρίου μέσα στη βουλή και φυλακίσθηκε. Όπως και νάνε όμως είναι μία αρχή. Ένα τεράστιο βήμα προς την Δημοκρατία.

 Τα κράτη του Κόλπου 

Στη Σαουδική Αραβία έγιναν ελεύθερες δημοτικές εκλογές για πρώτη φορά έστω και αν ψήφισαν μόνο άνδρες. Στο Μπαχρέιν δόθηκαν πολλές πολιτικές ελευθερίες, ενώ στο Κατάρ ξεκίνησε η συζήτηση για πολιτικά δικαιώματα στις γυναίκες.

 Λέτε τελικά να δούμε την δημοκρατικοποίηση των Αραβικών κρατών;