Μικρή αναδρομή.

 

16.12.2005

 

  Η ιστορία του πολιτικού Κέντρου στο Ισραήλ είναι μία πονεμένη ιστορία από ιδρύσεως του κράτους. Μία ιστορία όπου κανένα κόμμα δεν κατόρθωσε να επιβιώσει πάνω από μία εκλογική αναμέτρηση και δεν ήταν λίγες οι φορές που ούτε αυτήν την διάρκεια κατόρθωσαν επιζήσουν.

Όλα τα κόμματα που ιδρύθηκαν λέγοντας πως είναι κεντρώα ιδρύθηκαν από γνωστές και δυνατές προσωπικότητες της Ισραηλινής ζωής , αλλά παρά τις καλές τους προθέσεις τους έφαγε η μαρμάγκα.

Μέχρι τώρα οι ισραηλινοί ήταν διαιρεμένοι σε τρεις βασικές πολιτικές τάσεις και ποιο εύκολα έπειθες τον Αραφάτ να δεχθεί να μην γυρίσουν πίσω οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στο Ισραήλ από ότι τους Ισραηλινούς να αλλάξουν πολιτική τάση.

Οι τρεις βασικές τάσεις ήταν το αριστερό Εργατικό, το δεξιό Λικούντ και το θρησκευτικό Shas. Δίπλα στα μεγάλα αυτά κόμματα υπήρχαν και κάτι μικρότερα είτε αριστερότερα του Εργατικού είτε δεξιότερα του Λικούντ είτε θρησκευτικότερα του Shas.

Πριν μπούμε στην μικρή αναδρομή των κατά καιρούς “κεντρώων” κομμάτων να θυμίσω ότι η Knesset (βουλή) έχει 120 βουλευτές, το εκλογικό σύστημα είναι η απόλυτη απλή αναλογική ή αν θέλετε η απόλυτη παραλυσία (μόλις τώρα έκαναν πλαφόν 2%), η διάρκεια ζωής της βουλής είναι 4 χρόνια (μόνο δύο κυβερνήσεις την εξάντλησαν στα 58 χρόνια του Ισραήλ) ο λαός ψηφίζει μία λίστα χωρίς σταυρούς και τέλος τις θέσεις στο ψηφοδέλτιο παλαιά τις καθόριζε μια επιτροπή τα τελευταία 10 περίπου χρόνια γίνονται προκριματικές εκλογές.

1965
Η πρώτη προσπάθεια κεντρώου κόμματος έγινε το 1965 όταν ο David Ben-Gurion αποχώρησε από την τότε Mapai (τον προκάτοχο του σημερινού εργατικού κόμματος) και ίδρυσε το RAFI (Λίστα Εργαζομένων Ισραήλ) παίρνοντας μαζί του τα νεαρά τότε πουλέν και προστατευόμενους του Shimon Peres και Moshe Dayan. Στις εκλογές του 1965 κέρδισε μόλις 10 έδρες και το 1968 συγχωνεύθηκε με το κόμμα από το οποίο αποσχίσθηκε, το Mapai, και ιδρύθηκε το σημερινό εργατικό κόμμα.

1977
Την χρονιά αυτή ο παγκοσμίως γνωστός αρχαιολόγος και πρώτος αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Yigael Yadin, ιδρύει το κόμμα Dash (Δημοκρατικό Κίνημα Αλλαγής) με πρόταση οικονομικές αλλαγές και καθαρή κυβέρνηση ως αντίβαρο στο διεφθαρμένο και καταρρέων Εργατικό κόμμα. Το Dash κερδίζει 15 έδρες και συνεργάζεται με το Likud του Menahem Begin ο οποίος και φτιάχνει κυβέρνηση. Μέσα στα επόμενα 4 χρόνια το Dash χωρίσθηκε τόσες φορές που τελικά εξαφανίσθηκε.

1981
Ο Moshe Dayan, (ο οποίος έφυγε το 1977 από το Εργατικό κόμμα για να γίνει ο Υπουργός Εξωτερικών του Begin και να βοηθήσει στην υπογραφή ειρήνης με την Αίγυπτο, και μετά παραιτήθηκε και από το Likud), ίδρυσε το Telem ( Κίνημα Εθνικής Ανανέωσης). Η πλατφόρμα του είναι να δοθεί αυτονομία στους Παλαιστίνιους της Δυτικής Όχθης. Το Telem κερδίζει μόλις 2 έδρες. Λίγους μήνες μετά ο Dayan αφήνει τον μάταιο τούτο κόσμο και μαζί του και το κόμμα.

1984
Ο πρώην στρατηγός, αρχηγός της πολεμικής αεροπορίας του Ισραήλ και αρχιτέκτονας της νίκης του Likud το 1977, Ezer Weizman, αποχωρεί από το κόμμα του και ιδρύει το Yahad (Μαζί) μετά την μεταμόρφωση του από σκληροπυρηνικό γεράκι σε σούπερ περιστερά. Κερδίζει τρεις έδρες και σε λιγότερο από 6 μήνες το κόμμα του προσχωρεί στο εργατικό και διαλύεται.

1999
Τρεις πρώην υπουργοί του Likud, και ένας πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού ιδρύουν το Κόμμα του Κέντρου. Μετά από τον αρχικό ενθουσιασμό του κοινού κερδίζει μόλις 6 έδρες και σύντομα διαλύεται.

2005
Μετά την αποχώρηση από την Γάζα ο αρχηγός και ένας από τους ιδρυτές του Likud, Ariel Sharon, φεύγει μαζί με μεγάλο αριθμό βουλευτών υπουργών και στελεχών του Likud και ιδρύει το Kadima (Μπροστά) στην προσπάθεια του να απαγκιστρωθεί από την δεξιά πτέρυγα του Likud που όχι μόνο ήταν εναντίον της αποχώρησης από την Γάζα αλλά δεν θέλει άλλες παραχωρήσεις προς τους Παλαιστίνιους. Μέχρι στιγμής στις δημοσκοπήσεις το κόμμα του κερδίζει μεταξύ 39 και 42 έδρες. Οι εκλογές της 28ης Μαρτίου και το μέλλον θα δείξει αν η παράδοση θα συνεχιστεί ή όχι.

Τέλος, πρόσφατη έρευνα έδειξε πως το 50% των ισραηλινών θεωρούν τους εαυτούς του κεντρώους και αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά στο Ισραήλ.