BESA center Παρασκευή 10.10.2017
By
Professor Hillel Frisch* 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ: Πολλοί Αμερικανοί δυσφημιστές του Ισραήλ ξεκινούν αναφέροντας ότι το Ισραήλ λαμβάνει τη μερίδα του λέοντος της Αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας. Η ίδια η πρόταση προκάλεσε τον δαίμονα ενός ισχυρού Ισραηλινού λόμπι που μετέτρεψε το Αμερικανικό Κογκρέσο σε πιόνι του. Αλλά αυτά τα στατιστικά, αν και αντικατοπτρίζουν την επίσημη άμεση Αμερικανική στρατιωτική βοήθεια, είναι σχεδόν ανούσια σε σύγκριση με τα πραγματικά κόστη και οφέλη της Αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας –τα οποία περιλαμβάνουν πάνω απ’ όλα, Αμερικανικά στρατεύματα στο έδαφος. Στην πραγματικότητα, το Ισραήλ λαμβάνει μόνο ένα μικρό μέρος της Αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας, η περισσότερη από την οποία δαπανήθηκε στις ΗΠΑ προς όφελος της Αμερικανικής οικονομίας.

Αμέτρητα άρθρα που δυσφημούν το Ισραήλ (καθώς και πολλά άλλα άρθρα καλύτερων προθέσεων) ρωτούν πως γίνεται μία χώρα τόσο μικρή όσο το Ισραήλ να λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της Αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας. Το Ισραήλ λαμβάνει το 55% ή 3,1 δισ. δολάρια ετησίως, ακολουθούμενο από την Αίγυπτο, η οποία λαμβάνει το 23%. Αυτή η γενναιοδωρία έρχεται σε βάρος, έτσι ακούγεται, άλλων ίσων ή πιο σημαντικών συμμάχων, όπως η Γερμανία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα. Η καταγγελία προκαλεί το φάντασμα ενός ισχυρού Ισραηλινού λόμπι που έχει μετατρέψει το Αμερικανικό Κογκρέσο σε πιόνι του.

Η απάντηση στην κατηγορία είναι απλή: το Ισραήλ δεν είναι καν ο μείζων ευεργετούμενος της Αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας. Τα αριθμητικά στατιστικά αντικατοπτρίζουν την επίσημη άμεση Αμερικανική στρατιωτική βοήθεια, αλλά είναι σχεδόν ανούσια σε σύγκριση με τα πραγματικά κόστη και οφέλη της Αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας - τα οποία περιλαμβάνουν πάνω απ’ όλα, Αμερικανικά στρατεύματα στις χώρες υποδοχής.

Υπάρχουν 150.500 Αμερικανοί στρατιώτες που σταθμεύουν σε εβδομήντα χώρες ανά τον κόσμο. Αυτό κοστίζει στον Αμερικανό φορολογούμενο ετησίως 85-100 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τον David Vine, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Αμερικής και συγγραφέα βιβλίου για το θέμα. Με άλλα λόγια, 800-1.000 Αμερικανοί στρατιώτες που σταθμεύουν στο εξωτερικό αντιπροσωπεύουν βοήθεια ύψους 565-665 εκατομμυρίων δολαρίων στη χώρα στην οποία βρίσκονται.

Μόλις υπολογιστούν τα πραγματικά κόστη, ο μεγαλύτερος αποδέκτης της βοήθειας αποκαλύπτεται ότι είναι η Ιαπωνία, όπου το Αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό που βρίσκεται σταθμευμένο εκεί είναι 48.828. Αυτό μεταφράζεται σε ένα Αμερικανικό πακέτο στρατιωτικής βοήθειας ύψους άνω των 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων (υπολογίζεται σύμφωνα με την κατώτερη εκτίμηση του Vine). Η Γερμανία, με 37.704 Αμερικανικά στρατεύματα στο έδαφός της, λαμβάνει ενίσχυση ίση με περίπου 21 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Νότια Κορέα, με 27.553 Αμερικανικά στρατεύματα, λαμβάνει πάνω από 15 δισεκατομμύρια δολάρια και η Ιταλία λαμβάνει τουλάχιστον 6 δισ. δολάρια. 

Αν ο υπολογισμός του Vine είναι σωστός, η Αμερικανική στρατιωτική βοήθεια της Ιαπωνίας είναι 9 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ισραήλ. Της Γερμανίας είναι 7 φορές μεγαλύτερη και της Ιταλίας είναι δύο φορές μεγαλύτερη. Οι πολλαπλασιαστές είναι ακόμη μεγαλύτεροι για την Αίγυπτο. Ακόμη και οι Λιλιπούτειες χώρες του Κόλπου, Κουβέιτ και Μπαχρέιν, των οποίων οι Αμερικανικές βάσεις φιλοξενούν περισσότερους από 5.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς, λαμβάνουν στρατιωτική βοήθεια σχεδόν ίση με εκείνη που λαμβάνει το Ισραήλ.

Ωστόσο, ακόμη και αυτοί οι αριθμοί υποτιμούν σε μεγάλο βαθμό το συνολικό κόστος της Αμερικανικής βοήθειας προς τους συμμάχους της. Το κόστος παραμονής των στρατευμάτων στο εξωτερικό δεν αντικατοπτρίζει την σημαντική δαπάνη, που είναι βαθιά θαμμένη σε απόρρητες Αμερικανικές στρατιωτικές πληροφορίες, από πολυάριθμες Αμερικανικές αεροπορικές και θαλάσσιες περιπολίες. Επίσης, δεν αντικατοπτρίζει το υψηλό κόστος των κοινών επίγειων, εναέριων και θαλάσσιων ασκήσεων με τις χώρες υποδοχής (γεγονότα που αναγνωρίστηκαν διστακτικά στην επίσημη ιστοσελίδα του ΝΑΤΟ).

Οι Αμερικανικές αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις περιπολούν συνεχώς τη Βόρεια, Βαλτική και Κινεζική Θάλασσα για να προστατεύσουν τους Αμερικανούς συμμάχους στην Ευρώπη και τον Ειρηνικό - με Αμερικανική δαπάνη. Μία γρήγορη ματιά στην κλίμακα αυτών των επιχειρήσεων παρέχει περιστατικά όπως η σκίαση ενός Ρωσικού πλοίου στις χώρες της Βαλτικής, καταδίωξη μεταξύ πλοίων της Κινεζικής Ακτοφυλακής και πλοίων του Αμερικανικού Ναυτικού που αποστέλλονται για να αμφισβητήσουν τις Κινεζικές απαιτήσεις στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και εναέριες συγκρούσεις μεταξύ της Αμερικανικής Αεροπορικής Δύναμης και των Κινέζων ομολόγων τους στην ίδια περιοχή.

Σε εκπληκτική αντίθεση, κανένα αεροσκάφος των ΗΠΑ δεν έχει πετάξει ποτέ για να προστατεύσει τον εναέριο χώρο του Ισραήλ. Δεν υπάρχουν περιπολίες του Αμερικανικού Ναυτικού για την προστασία των ακτών του Ισραήλ. Και το σημαντικότερο, κανένα Αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό δεν κινδυνεύει για να εγγυηθεί την ασφάλεια του Ισραήλ.

Στην Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τη Γερμανία, το Κουβέιτ, το Κατάρ, τις χώρες της Βαλτικής, την Πολωνία και αλλού, τα Αμερικανικά στρατεύματα είναι μία ευάλωτη πρώτη γραμμή άμυνας. Ελπίδα όλων είναι ότι η παρουσία τους θα αποτρέψει την επίθεση, αλλά δεν υπάρχει ποτέ καμία εγγύηση ότι δε θα πραγματοποιηθεί μία επίθεση. Η περίπτωση τέτοιας επίθεσης, αναμφίβολα θα κοστίσει Αμερικανικές ζωές.

Αυτό δεν μπορεί να συμβεί στο Ισραήλ, το οποίο υπερασπίζεται το δικό του «χλοοτάπητα» με τα δικά του στρατεύματα. Δεν υπάρχει κίνδυνος ότι στο Ισραήλ οι ΗΠΑ θα βρεθούν μπλεγμένες σε πολέμους όπως αυτές που διεξήγαγε στο Ιράκ και το Αφγανιστάν με κόστος 4 τρισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με την Linda J. Bilmes, καθηγήτρια δημόσιας πολιτικής και ερευνήτρια του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ.

Η παρουσία της Ιαπωνίας στην κορυφή της λίστας των αποδεκτών Αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας είναι ταυτόχρονα κατανοητή όσο και αμφισβητήσιμη. Είναι κατανοητή επειδή η Ιαπωνία είναι κρίσιμη για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ όσον αφορά στη διατήρηση της ελευθερίας των θαλασσών και στον περιορισμό μίας αυξανόμενης Κίνας. Είναι αμφισβητήσιμη επειδή η Ιαπωνία είναι μία πλούσια χώρα που πρέπει να πληρώσει για τα Αμερικανικά στρατεύματα που βρίσκονται μέσα σε αυτήν - ή, αντί αυτού, να ενισχύσει σημαντικά τον στρατό της. Επί του παρόντος, ο Ιαπωνικός στρατός υπολογίζεται κοντά στις 250.000, αλλά αντιμετωπίζει την ταχέως αναπτυσσόμενη στρατιωτική δύναμη του βασικού αντιπάλου του, της Κίνας. Μια παρόμοια περίπτωση μπορεί να γίνει όσον αφορά στη Γερμανία, τόσο από την άποψη του πλούτου της όσο και της συμβολής της στην αντιμετώπιση της Ρωσικής απειλής.

Αυτό που είναι ακατανόητο δεν είναι γιατί το Ισραήλ λαμβάνει τόση πολλή στρατιωτική βοήθεια από τις ΗΠΑ, αλλά γιατί η Ιαπωνία έλαβε εννέα φορές περισσότερη βοήθεια απ’ ότι το Ισραήλ. Πρόκειται για μία περίεργη αναλογία, δεδομένης της σχετικής εξουσίας που διαθέτει το Ισραήλ στη Μέση Ανατολή και της δυνατότητάς του να προωθήσει ζωτικά συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ σε περιόδους κρίσης, σε σύγκριση με τη δύναμη που διατηρεί η Ιαπωνία σε σχέση με την Κίνα.

Από τότε που η απόφαση του Τουρκικού Κοινοβουλίου, τον Μάρτιο του 2003, να μην συμμετάσχει στο συνασπισμό υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και η άρνηση της Τουρκικής κυβέρνησης να επιτρέψει την κίνηση Αμερικανικών στρατευμάτων πέρα από τα σύνορά της, το Ισραήλ έχει γίνει ο μοναδικός σύμμαχος της Αμερικής μεταξύ Κύπρου και Ινδίας με στρατηγική αεροπορική δύναμη (αν και μικρή) και δυνατότητες γρήγορης ανάπτυξης δυνάμεων για την αντιμετώπιση μεγάλων απειλών κατά των ζωτικών συμφερόντων των ΗΠΑ.

Δε χρειάζεται πολλή φαντασία για να οραματιστούμε αυτές τις πιθανές απειλές. Το Ιράν ίσως αποφασίσει να καταλάβει το Μπαχρέιν, το οποίο έχει μία Σιιτική πλειοψηφία, σε αντίθεση με την κυρίαρχη Σουνιτική μοναρχία. Μπορεί να καταλάβει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αεροπορική επίθεση κατά των Χούτις, των πληρεξουσίων του Ιράν στον πόλεμο στην Υεμένη. Μπορεί να υπάρξει μία συνδυασμένη Συριακή και Ιρακινή προσπάθεια να αποσταθεροποιηθεί η Σουνιτική Ιορδανία, σε περίπτωση που και τα δύο κράτη υποτάξουν τους Σουνίτες αντάρτες. Οποιαδήποτε από αυτές τις κινήσεις θα έθετε σε κίνδυνο τις ζωτικές ενεργειακές προμήθειες στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Μόνο το Ισραήλ μπορεί να εξαρτάται πλήρως από την παροχή βάσεων και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας για την ανταπόκριση των ΗΠΑ και να συμμετέχει στην προσπάθεια αν χρειαστεί.

Οι πολιτικοί, οι ειδήμονες και οι καθηγητές Διεθνών Σχέσεων που επιτίθενται στο Ισραήλ και στο Ισραηλινό λόμπι για να εξαγάγουν τη μερίδα του λέοντος της Αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας από ένα αφελές Κονγκρέσσο, γνωρίζουν καλά ότι αυτό δεν είναι αλήθεια. Το Ισραήλ λαμβάνει ένα μικρό μέρος των πραγματικών δαπανών στρατιωτικής βοήθειας που παρέχουν οι ΗΠΑ έμμεσα στους συμμάχους τους και σε άλλες χώρες. Αυτοί οι ειδικοί γνωρίζουν επίσης, ότι το 74% της στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ δαπανήθηκε για Αμερικανικά όπλα, εξοπλισμό και υπηρεσίες. Σύμφωνα με το πρόσφατα υπογεγραμμένο Μνημόνιο Κατανόησης, το ποσοστό αυτό θα αλλάξει σε 100%. Οι εμπειρογνώμονες απλώς αναφέρουν τα λάθος στοιχεία.

Οι ΗΠΑ είναι τώρα υπό την ηγεσία ενός επιχειρηματία Προέδρου που γνωρίζει τα δολάρια και τα σεντς του. Είναι αμετάπειστος σχετικά με την ανάγκη να περιορίσει τα αχαλίνωτα οφέλη των μεγάλων αποδεκτών της πραγματικής Αμερικανικής βοήθειας. Κάποιοι ελπίζουν, ότι θα εκτιμήσει την συμφωνία ασφάλειας που έχουν οι ΗΠΑ με το Ισραήλ - μία χώρα που όχι μόνο μοιράζεται πολλές κοινές αξίες με τις ΗΠΑ, αλλά που μπορεί να συμβάλει σημαντικά στα Αμερικανικά ζωτικά συμφέροντα χωρίς να προσαρτηθούν στρατεύματα πρώτης γραμμής. 

*Ο Hillel Frisch είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών και Σπουδών Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Bar Ilan και ανώτερος συνεργάτης ερευνητής στο Begin – Sadat Center Στρατηγικών Σπουδών.

https://besacenter.org/perspectives-papers/dispelling-myth-israel-largest-beneficiary-us-military-aid/