Jpost Σάββατο 24.11.2018
BY AMOTZ ASA-EL 

Ο Aviv Kochavi, προϊόν και διαμορφωτής του μεταμοντέρνου πολέμου, θα είναι ο πρώτος αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ΙΑΔ που δεν συμμετείχε ποτέ σε έναν συμβατικό πόλεμο.


 Aviv Kochavi αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ΙΑΔ 

Περιέργως πως, και οι 21 αρχηγοί του Γενικού Επιτελείου των ΙΑΔ, συμπεριλαμβανομένων των έξι γεννημένων μετά την ίδρυση του Ισραήλ, είχαν βιβλικά ονόματα, όπως Μωυσής, Γιτζάκ ή Δαβίδ και κανένας δεν είχε σύγχρονο Εβραϊκό όνομα, όπως αυτά τα εκατομμύρια ονόματα που έχουν οι Ισραηλινοί. 

Ο 22ος Υποστράτηγος Aviv («Άνοιξη») Kochavi θα σπάσει αυτό το μοτίβο τον Ιανουάριο, όταν θα γίνει Αντιστράτηγος και διαδεχθεί τον Gadi Eisenkot, και θα αντιπροσωπεύσει το πέρασμα του στρατού όχι στη σύγχρονη αλλά στην μεταμοντέρνα  εποχή του.

Ο διορισμός του 54χρονου Υπαρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων ακολούθησε μία τρίμηνη διαδικασία που περιβαλλόταν από στρατιωτική σιγή και ομιχλώδης πολιτική στάση. 

Κανένας από τους τέσσερις διαγωνιζόμενους δεν είπε τίποτα σχετικά με τη διαδικασία, είτε στην πορεία της είτε μετά από αυτήν.

Αυτό ισχύει και για τον Υποστράτηγο Yair Golan, ο οποίος ήταν πρωτοσέλιδο πριν από δύο χρόνια, όταν προειδοποίησε για «διαδικασίες» στο Ισραήλ που θυμίζουν τις «τρομακτικές» τάσεις στη μεσοπολεμική Γερμανία. Ο 56χρονος Golan πιστεύεται ότι προσπεράστηκε εξαιτίας αυτού του ευφυολογήματος, που έγινε σε δημόσια συζήτηση για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος.

Σύμφωνα με την Ισραηλινή παράδοση ο αρχηγός του επιτελείου διορίζεται από κοινού από τον Υπουργό Άμυνας και τον Πρωθυπουργό πριν εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο. Στη σημερινή σύνθεση, ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Άμυνας δεν ανέχονται για αρχηγό των ΙΑΔ κάποιον που θα μιλούσε τόσο πολύ, γενικά, και ως πολιτικός ηθικοπλάστης ειδικότερα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάου και ο Υπουργός Άμυνας Άβιγκντορ Λίμπερμαν επέδειξαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας το είδος της αρμονίας που απαιτεί η περίσταση. 

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νετανιάχου προτιμούσε τον 52χρονο Eyal Zamir, ο οποίος μέχρι τον περασμένο Ιούνιο ήταν επικεφαλής της Νότιας Διοίκησης.

Όποια και αν ήταν η αρχική προτίμηση του Νετανιάχου, η διαδικασία υποψηφιότητας που ξεκίνησε στις 7 Αυγούστου καθυστέρησε, πέρα από την κανονική διάρκεια κατά πολλές βδομάδες. Το ανακοινωθέν του Λίμπερμαν φάνηκε να αντικατοπτρίζει την απογοήτευσή του με αυτή την εσκεμμένη καθυστέρηση, σε δύο σημεία. 

Πρώτον, η ανακοίνωση αφορούσε στην επιλογή του Υπουργού Άμυνας και στην «ενημέρωσή» του στον Νετανιάχου γι’ αυτό, μία φράση που δεν είχε δει ποτέ κανείς σε προηγούμενους διορισμούς αρχηγών των ΙΑΔ.

Δεύτερον, ο Λίμπερμαν έκανε την ανακοίνωσή του, ενώ ο Νετανιάχου επισκεπτόταν κρυφά το Σουλτανάτο του Ομάν μη μπορώντας έτσι ο Μπίμπι να απαντήσει. Όταν το εγκριθέν τελικό ανακοινωθέν δόθηκε στη δημοσιότητα, περίπου πέντε ώρες αργότερα, ανώνυμες πηγές από τον κύκλο του Υπουργού Αμύνης ανέφεραν ότι η πρώτη επιλογή του Λίμπερμαν ήταν ο τέταρτος υποψήφιος, ο 53χρονος Υποστράτηγος Nitzan Alon, πριν ο Νετανιάχου τον πείσει να προτιμήσει τον Kochavi. 

Η ακρίβεια αυτής της αναφοράς ελέγχεται, αλλά η σχέση μεταξύ του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Άμυνας είναι σαφώς δύσκολη.[1]

Ο Kochavi θα πρέπει να ελιχτεί απέναντι σε αυτό το περίεργο ζευγάρι, έχοντας στο μυαλό του ότι εκπροσωπούν ανταγωνιστικά κόμματα και επίσης διαφωνούν σε συγκεκριμένα θέματα, κυρίως για τη Γάζα και τη Χαμάς.

Ανεξαρτήτως των στρατηγικών του επιλογών, ο Kochavi θα είναι ο πρώτος αρχηγός των ΙΑΔ, που δεν πολέμησε σε έναν συμβατικό πόλεμο. Είναι μία διαφορά που είναι πολύ περισσότερο από τεχνική.

Έχοντας καταταγεί το 1982, ο Kochavi ήταν πολύ νέος για να συμμετάσχει στις μάχες Σύριων – Ισραηλινών στο Λίβανο, η τελευταία σύγκρουση των ΙΑΔ σε συμβατικό πόλεμο. Ο Eisenkot, αντίθετα πολέμησε σε αυτόν το πόλεμο ως 22χρονος διοικητής λόχου  και σε μία από τις μάχες αυτές έχασε δύο στενούς φίλους.

Σήμερα είναι σαφές ότι ο Kochavi κατετάγη όταν η στρατιωτική ιστορία του Ισραήλ αποχαιρετούσε τις μαζικές συγκρούσεις μεταξύ ταξιαρχιών πεζικού, των τεράστιων στρατιών  των τεθωρακισμένων μεραρχιών, των  αεροπορικών αερομαχιών και τις ναυτικές δυνάμεις που μάχονταν ο ένας εναντίον του άλλου σε συμβατικούς πολέμους, τα προηγούμενα 34 χρόνια. Μέχρι τη δεκαετία του 1990 οι στρατιωτικοί ιστορικοί ισχυρίζονταν ότι ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ της προηγούμενης δεκαετίας, ίσως να ήταν ο τελευταίος μεγάλης κλίμακας συμβατικός πόλεμος.

Η πρώτη στρατηγική απάντηση των ΙΑΔ σε αυτή την εξέλιξη ήταν η συρρίκνωση του τεθωρακισμένου σώματος και η αποκατάσταση της κεντρικής σημασίας του πεζικού στη στρατηγική τους σκέψη καθώς και η αύξηση της κατανομής των πόρων για πρώτη φορά μετά την Κρίση του Σουέζ το 1956.

Η τοποθέτηση των τεθωρακισμένων στην περιφέρεια του πεδίου των μαχών ήταν ίσως και ένας από τους λόγους για τον οποίο προτιμήθηκε ο αλεξιπτωτιστής Kochavi  έναντι του Zamir, που είναι «παιδί» του Τεθωρακισμένου Σώματος και πρώην διοικητής της θρυλικής του 7ης Μεραρχίας .

O Kochavi δεν είναι μόνο προϊόν του πεζικού, αλλά και βετεράνος αμέτρητων συγκρούσεων, με τις δίδυμες μηχανές του μεταμοντέρνου πολέμου: τον αντάρτη και τον τρομοκράτη.

Το δεύτερο από τα τρία παιδιά του ιδιοκτήτη καταστήματος Shaul και της δασκάλας γυμναστικής Riva, ο Kochavi μεγάλωσε ως παιδί της μεσαίας τάξης στη Kiryat Bialik έξω από τη Χάιφα πριν καταταγεί στους αλεξιπτωτιστές στα 18, πριν γίνει διοικητής τάγματος στα 29 και  διοικητής της Ταξιαρχίας Αλεξιπτωτιστών στα 38.

Στις δύο αυτές δεκαετίες, ο Kochavi βρέθηκε συχνά στο νότιο Λίβανο, όπου ριχνόταν στη μάχη με τη Χεζμπολάχ, της οποίας οι καθημερινές ενέδρες και παγίδες στις περιπολίες των ΙΑΔ αποτελούσαν κλασικό ανταρτοπόλεμο. Σε μία από αυτές τις ενέδρες ο Kochavi έχασε το διοικητή και φίλο του, Ταξίαρχο Erez Gerstein. 

Όταν ο 39χρονος Kochavi προήχθη το 2003 σε Ταξίαρχο, αυτός και το πεδίο της μάχης είχαν μεταλλαχθεί από το αντάρτικο στην τρομοκρατία και από τους Λιβανέζους στους Παλαιστινίους.

Ήταν σε αυτό το πλαίσιο που ο Kochavi, συνταγματάρχης ακόμα , έδειξε όχι μόνο τις ηγετικές του ικανότητες αλλά και τον δρόμο σε άλλους στρατούς του πως να αντιδράς στις προκλήσεις του μεταμοντέρνου πεδίου μάχης.

Αντιμέτωπος το 2002 με την Παλαιστινιακή μαζική έφοδο βομβιστών αυτοκτονίας, ο Kochavi υποστήριξε ότι μία αποτελεσματική αντεπίθεση απαιτούσε την ανάληψη του ελέγχου από τις ΙΑΔ των προπυργίων, των πυκνοκατοικημένων πόλεων της Δυτικής Όχθης και των βαρέως εξοπλισμένων προσφυγικών πόλεων. 

Αντιμέτωπος με αμφιβολίες στο Γενικό Επιτελείο, σχετικά με το βαρύ αντίτιμο σε ανθρώπινες ζωές στρατευμάτων και παλαιστινίων πολιτών, ο Kochavi πέρασε τα στρατεύματα του όχι με τον κλασσικό ελικοειδές τρόπο μέσα από τα σοκάκια των Παλαιστινιακών πόλεων, αλλά μέσα από τα σπίτια σπάζοντας τα τείχη από σπίτι σε σπίτι.

Η επακόλουθη ανάληψη του ελέγχου από τον Kochavi της γνωστής εχθρικής πόλης Balata, έξω από τη Nablus, απέδειξε ότι αυτή η μέθοδος είναι ιδιοφυής και θεωρείται μέχρι και σήμερα σημείο - καμπή στην ανάπτυξη μοναδικών μεθόδων των ΙΑΔ για την καταπολέμηση αυτού που σήμερα είναι γνωστός, ως πόλεμος χαμηλής έντασης.

Σε συνδυασμό με άλλες Ισραηλινές καινοτομίες την εποχή εκείνη – πιο αξιοσημείωτη η στοχοθετημένη δολοφονία, η οποία έφερε κοντά τον πιλότο μάχης και τον μυστικό πράκτορα - οι τακτικές που οι Ισραηλινοί διοικητές, όπως ο Kochavi ανέπτυξαν, μελετώνται τώρα από στρατούς και μυστικές υπηρεσίες παγκοσμίως.

Κατέχοντας πτυχίο φιλοσοφίας και διοίκησης από το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο και το Χάρβαρντ, αντιστοίχως, ο Kochavi θεωρείται ένας ανοιχτόμυαλος στρατιωτικός στοχαστής.

Ο γάμος του με τη δικηγόρο – Yael, με την οποία έχει τρεις κόρες - βοηθά περαιτέρω την κατανόησή του για το μεταμοντέρνο πεδίο μάχης, όπου τα νομικά ζητήματα αποτελούν κυρίαρχο παράγοντα που τώρα κάνει τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις να αναπτύξουν έναν ένστολο δικηγόρο σε κάθε πεδίο εντολής. 

Ο μεταμοντέρνος πόλεμος, παράλληλα με την ενεργοποίηση πολεμιστών μέσα από πυκνoκατοικημένες τοποθεσίες πολιτών, είναι επίσης μοναδικά στην ανάπτυξη του κυβερνοχώρου. Ο Kochavi ήταν επίσης στην πρώτη γραμμή αυτής της αρένας, ως επικεφαλής της Στρατιωτικής Μυστικής Υπηρεσίας το 2010-14, όταν πολλαπλασίασε τις επιθετικές μονάδες και πόρους του κυβερνοπολέμου των ΙΑΔ. 

Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι, ως αρχηγός του επιτελείου, η ατζέντα του Kochavi θα είναι αποκλειστικά μεταμοντέρνα, ούτε ότι οι ΙΑΔ υποθέτουν ότι ο συμβατικός πόλεμος είναι απόλυτα νεκρός.

Οι ΙΑΔ αγωνίζονται ταυτόχρονα σε πέντε αρένες, είπε ο Kochavi σε ομιλία του προς τους αποφοίτους της Σχολής Αξιωματικών των IDF το περασμένο καλοκαίρι, αναφερόμενος στη Γάζα, την Ιουδαία, την Σαμάρια, την Συρία και τον Λίβανο. «Πέντε αρένες», πρόσθεσε στη συνέχεια, «και άλλη μία κεντρική - το Ιράν». 

Η Ιρανική πρόκληση κυριάρχησε πράγματι στην τετραετή θητεία του απερχόμενου αρχηγού του Επιτελείου Eisenkot. 

Σε αυτό που προέκυψε ως δόγμα του Ισραήλ ενόψει των Αραβικών εμφυλίων πολέμων, οι ΙΑΔ ήταν ουδέτερες προς τους πολέμους, αλλά ταυτόχρονα ανέλαβαν δύο ενεργούς στόχους. Η τακτική ήταν να απαντούν με πυρά σε οτιδήποτε βάλλει κατά του Ισραήλ. Στρατηγικά, οι ΙΑΔ ξεκίνησαν να διώχνουν τα στρατεύματα και τους αντιπροσώπους του Ιράν μακριά από τα σύνορα του Ισραήλ, κυρίως, και από τη Συρία γενικά.

Επομένως, η περίοδος του Eisenkot κινήθηκε σε περισσότερες από 200 επιθέσεις της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας σε εργοστάσια όπλων, αποθήκες και φάλαγγες που χρηματοδοτήθηκαν από το Ιράν, με αποκορύφωμα μία νυχτερινή επιδρομή τον περασμένο Μάιο σε Ιρανικά ραντάρ, αποθήκες και στρατώνες σε 50 τοποθεσίες σε όλη τη Συρία.

Πριν από όλα αυτά, μία ομάδα Ιρανών και διοικητών της Χεζμπολάχ σκοτώθηκαν από ένα μη αναγνωρισμένο αεροσκάφος τον Ιανουάριο του 2015, καθώς εμφανίστηκαν ανατολικά του συνοριακού φράχτη στα Υψίπεδα του Γκολάν, όπου πιστεύεται ότι σκόπευαν να δημιουργήσουν ένα νέο μέτωπο της Χεζμπολάχ  εναντίον του Ισραήλ.

Αυτό εννοούσε ο Kochavi όταν είπε ότι η Ιρανική αρένα είναι στο «επίκεντρο» του μυαλού των ΙΑΔ. Αυτή η κεντρική θέση υπερβαίνει τη Συρία.

Στα δυτικά της Συρίας, ο Kochavi θα αντιμετωπίσει μία ενθαρρυμένη, υποστηριζόμενη από το Ιράν, Χεζμπολάχ, που έχει κερδίσει σημαντική εμπειρία στη μάχη κατά τη διάρκεια επτά ετών αγώνων για το καθεστώς του Μπασάρ Άσαντ στη Συρία. Από την ανατολή, ο Kochavi θα αντιμετωπίσει τον ίδιο το Ιράν, το οποίο οι ΙΑΔ πρέπει να αντιμετωπίσουν ως πιθανή αρένα, εφόσον καθοδηγούνται από τους κληρικούς, που λένε ότι θέλουν να εξαφανιστεί το Ισραήλ.

Ο στρατός του Ιράν είναι φτωχά εξοπλισμένος, αλλά σχεδιάζεται να εκσυγχρονιστεί από τη Ρωσία και έτσι να γίνει ένας ισχυρός συμβατικός στρατός.

Αντιθέτως, η Χεζμπολάχ, είναι στρατιωτικά μεταμοντέρνα, χωρίς αεριωθούμενα, τανκς, και μεγάλες μονάδες πεζικού. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΙΑΔ φάνηκαν στρατηγικά μπερδεμένες, όταν διεξήγαγαν τον Δεύτερο Πόλεμο του Λιβάνου το 2006.

Καθοδηγούμενες εκείνη την εποχή, από τον πιλότο μάχης, Αντιστράστηγο εν αποστρατεία, Dan Halutz, στις μάχες των ΙΑΔ κυριάρχησαν οι τεράστιοι αεροπορικοί βομβαρδισμοί.

Οι επιχειρήσεις εδάφους, την ίδια εποχή, ήταν διακεκομμένες, μη αποφασιστικές και σχετικά στατικές. Ο πόλεμος των πέντε εβδομάδων ακολουθήθηκε από μία διαρκή εκεχειρία, αλλά η Χεζμπολάχ, αφού εκτόξευσε χιλιάδες πυραύλους στις Ισραηλινές πόλεις, παρέμεινε άθικτη.

Ο Kochavi δεν συμμετείχε σε αυτόν τον πόλεμο, αλλά ως επικεφαλής της Επιχειρησιακής Μεραρχίας των ΙΑΔ αμέσως μετά από τέσσερα χρόνια  μέρος της προσπάθειάς του ήταν να αποκατασταθούν τα ιστορικά πλεονεκτήματα των ΙΑΔ στον ελιγμό εδάφους και την ταχεία ανάπτυξη.

Ως στρατιωτικός στοχαστής, ο Kochavi αναμένεται να προετοιμάσει καινοτόμες ιδέες για μία μελλοντική αντιπαράθεση με τη Χεζμπολάχ. Παράλληλα, θα σκεφτεί πολύ τις τρέχουσες επιχειρησιακές προετοιμασίες των ΙΑΔ για δράση μεγάλων αποστάσεων στον απόηχο της απειλής του Ιράν στο Ισραήλ.

Τα διλήμματα αυτού του μετώπου, θα σκεφθεί ο Kochavi με τον Υποστράτηγο Alon, ο οποίος από τον περασμένο Ιούλιο ηγείται των μακροπρόθεσμων επιχειρήσεων του άκρως απόρρητου Επιτελείου των IDF.  

Ο Alon μπορεί επίσης να γίνει αναπληρωτής του Kochavi, ενδεχομένως μετά από διετή περιορισμό από κάποιον άλλο, πιθανόν του Eyal Zamir.

Ενώ μπορεί να αναμένεται ότι το Ιρανικό-Συριακό-Λιβανέζικο συνεχές θα κυριαρχήσει στη βαθύτερη σκέψη και τις πιο μακροπρόθεσμες κατανομές του Kochavi, θα είναι προφανώς απασχολημένος και από το Παλαιστινιακό μέτωπο, του οποίου οι προκλήσεις είναι γενικά λιγότερο ισχυρές, αλλά πιο επείγουσες από αυτές του Ιράν.

Από την άποψη αυτή, η Γάζα είναι ένας πονοκέφαλος που έτσι κι αλλιώς θα πολλαπλασιαστεί για τον Kochavi, ο οποίος στο θέμα αυτό θα εγκλωβιστεί μεταξύ του Λίμπερμαν, που προφανώς επιθυμεί μία μεγάλη επιχείρηση που στοχεύει στην εξασθένιση της Χαμάς και του Νετανιάου, ο οποίος προφανώς αμφισβητεί τόσο τη σκοπιμότητα όσο και την επιθυμία για αφανισμό της Χαμάς.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του Eisenkot, ο στόχος στη Γάζα ήταν η αναχαίτηση της Χαμάς και όχι η εξάλειψή της. Το υπόγειο σύστημα ανίχνευσης σηράγγων που το Ισραήλ φυτεύει αυτές τις ημέρες γύρω από τη Γάζα θα είναι η κύρια κληρονομιά του Eisenkot σε αυτό το μέτωπο.

Ταυτόχρονα, κληροδότησε στον Kochavi μία φιλοπόλεμη Χαμάς, της οποίας οι προβοκάτσιες, αντιμετωπίζονται από το Γενικό Επιτελείο του, ως προκλητικές τακτικές παρά σαν στρατηγική απειλή σε σχέση με του Ιράν.

Και πάλι, αυτή ήταν επιλογή της κυβέρνησης, όχι του στρατού. Αν και αυτό δεν πρόκειται ποτέ να γίνει επίσημα παραδεκτό, υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι ο Νετανιάου προτιμά την παγκοσμίως καταδικασθείσα Χαμάς να κυβερνά στη Γάζα, παρά την αντικατάστασή της από τον διεθνώς νόμιμο, αλλά πολιτικά άσπλαχνο, Μαχμούντ Αμπάς.

Οι απόψεις του Kochavi για τη Γάζα είναι άγνωστες και πιθανόν να παραμείνουν έτσι για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, ενώ το Ιράν - αυτή η έκτη αρένα στη χαρτογράφησή του – κυριαρχεί στην ατζέντα του. Ωστόσο, η Γάζα, μία θυμωμένη παραγκούπολη με 15.000 ρουκέτες, 50.000 πολεμιστές και 2 εκατομμύρια ανθρώπινες ασπίδες, πιθανότατα θα τεστάρει τον Aviv Kochavi νωρίτερα από οποιαδήποτε άλλη αρένα, προκαλώντας τον να εφεύρει ακόμα περισσότερα απ’ ότι ο μεταμοντέρνος πολεμιστής μέσα του έχει ήδη εφεύρει.

https://www.jpost.com/In-Jerusalem/Unconventional-warrior-572594

[1] ΣτΜ: Το άρθρο γράφτηκε πριν παραιτηθεί ο Λίμπερμαν και οδηγηθεί το Ισραήλ σε εκλογές.