Σημείωση Ζαν Κοέν: Τα επόμενα τρία άρθρα έχουν να κάνουν με τις εκλογές και τη δημοκρατία στο Ισραήλ.

Honest Reporting.com Πέμπτη 7.11.2019
BY Paul Shindmanm

Πόσο σταθερή είναι η Ισραηλινή δημοκρατία; Όλες οι ελεύθερες χώρες αντιμετωπίζουν πολιτικές κρίσεις σε διαφορετικά χρονικά σημεία. Και όταν προκύπτουν αυτές οι κρίσεις, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης θα πάρουν συνέντευξη από πολιτικούς ειδικούς για τη δική τους «γνώμη ως εμπειρογνώμονες», οι οποίοι μερικές φορές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η χώρα και ή/η δημοκρατία της είναι «ασταθείς». Ωστόσο, το να απεικονίζεις  οποιαδήποτε χώρα με μία τόσο καταδικαστική ετικέτα υποκρύπτει την παρανόηση των διαφορών μεταξύ της πολιτικής και της δημοκρατίας.

Όπως άλλες Δυτικές χώρες, η Ισραηλινή δημοκρατία δεν είναι άγνωστη σε πολιτικά σκαμπανεβάσματα. Με τόσα πολλά Μέσα Ενημέρωσης να προσπαθούν να πάρουν τη σωστή ανάλυση για τους αναγνώστες τους, η αναζήτηση για κορυφαίους για να περιγράψουν την κατάσταση μπορεί να τους προκαλέσει σύγχυση μεταξύ των ηγετών και του καθεστώτος.

Η λανθασμένη αντίληψη της «δημοκρατικής αστάθειας» προκύπτει όταν συμβαίνει κάτι ασυνήθιστο που αφορά τόσο στο πολιτικό επίπεδο όσο και στους δημοκρατικούς θεσμούς μίας χώρας. Όταν τα γεγονότα αφορούν και στα δύο, ακόμη και οι ειδικοί μπερδεύονται και ξεχνούν ότι υπάρχει μία τεράστια διαφορά μεταξύ της πολιτικής και της δημοκρατικής σταθερότητας μίας χώρας.

Το Ισραήλ πέρασε περισσότερες από μία εθνικές εκλογές το 2019 και οι ισχυρισμοί περί διαφθοράς ήταν στα πρωτοσέλιδα όλο το χρόνο.

Αλλά αυτό σημαίνει ότι η Ισραηλινή δημοκρατία είναι σταθερή ή όχι;

Ας ελέγξουμε και βλέπουμε

Δημοκρατική Σταθερότητα: Τι είναι και τι δεν είναι

Τι ακριβώς συνιστά δημοκρατική αστάθεια; Ένας Οργανισμός Αμερικανικών Πολιτειών που αναφέρεται στη δημοκρατική σταθερότητα περιγράφει μία ασταθή δημοκρατία ως μία «κρίση διακυβέρνησης και σταθερότητας στους θεσμούς του... πολιτικού συστήματος». Για παράδειγμα, ο ηγέτης της κυβέρνησης απορρίπτει το ανώτατο δικαστήριο και συλλαμβάνει ηγέτες της αντιπολίτευσης.

Η αποσταθεροποίηση μίας δημοκρατίας παρατηρείται όταν μία κρίση καθεστώτος οδηγεί σε επίθεση στη φύση της ανεξαρτησίας της χώρας και των ανεξάρτητων συνταγματικών της δομών. Μία ασταθής δημοκρατία θα αποκάλυπτε σοβαρά γεγονότα, όπως μία κατάρρευση όχι μόνο στο δικαστικό σύστημα, αλλά στην επιβολή του νόμου και της τάξης, τη συλλογή των φόρων και τη διανομή και εκταμίευση των ομοσπονδιακών κεφαλαίων. Η αστάθεια θα επηρέαζε την επισιτιστική ασφάλεια, την υγεία, την εκπαίδευση, την ευημερία, το εμπόριο, τη μεταφορά και την παροχή βασικών υπηρεσιών, όπως η ηλεκτρική ενέργεια, το νερό και τα καύσιμα.

Και σε μία ασταθή δημοκρατία, συχνά δεν υπάρχει ειρηνική μετάβαση της εξουσίας. Ένας βασικός σταθεροποιητικός παράγοντας της δημοκρατίας είναι όταν η αντιπολίτευση γίνεται κυβέρνηση και ενώ όσοι βρίσκονται στην εξουσία παραιτηθούν από τα κεκτημένα τους και μετακινηθούν ειρηνικά στα έδρανα της αντιπολίτευσης.

Έτσι, εξετάζοντας όλα αυτά τα συμπτώματα μίας ασταθούς δημοκρατίας, είναι ασφαλές να πούμε ότι το Ισραήλ είναι ένα συμπαγές, σταθερό δημοκρατικό κράτος.

Παρανόηση της Καταιγίδας

Το λάθος προκύπτει, όταν οι ειδικοί παρασύρονται κατά τη διάρκεια μίας περιόδου πολιτικής αστάθειας και μπερδεύονται προσπαθώντας να εξηγήσουν τι συμβαίνει. Κρίνοντας το αν η Ισραηλινή δημοκρατία είναι σταθερή εξαρτάται από τα στοιχεία που περιγράφηκαν παραπάνω, αλλά αντιθέτως ανακύπτει λανθασμένα μία σύγχυση προσπαθώντας να συνδέσουν τις καταιγίδες γύρω από τους πολιτικούς με μία δυσμενή επίπτωση στα θεμέλια της χώρας, στην οποία συμβαίνουν αυτές οι καταιγίδες.

Η ασφαλής πλοήγηση στην πολιτική αναταραχή αποτελεί ένα κεντρικό χαρακτηριστικό των ισχυρών δημοκρατιών.

Η πολιτική αστάθεια συναντάται συχνά σε μερικές από αυτές που θεωρούμε ότι είναι οι πιο ακλόνητες δημοκρατίες στον πλανήτη. Η Αμερική τραυματίστηκε άσχημα από τη δολοφονία του Κένεντι και την κρίση Watergate. Το Κοινοβούλιο της Βρετανίας πέρασε πρόσφατα μία σειρά πολιτικών καταιγίδων γύρω από το Brexit, οδηγώντας σε αβεβαιότητα, παραιτήσεις και σε ξαφνικές γενικές εκλογές. Ακόμη και ο Καναδάς, που συχνά θεωρείται ήσυχος και ανιαρός, είχε μία έξαρση μεγάλης αστάθειας, όταν κηρύχθηκε στρατιωτικός νόμος τη δεκαετία του ’70 και ανεστάλησαν τα πολιτικά δικαιώματα.

Αυτές οι τρεις πιστές χώρες της δημοκρατίας βυθίστηκαν από κάποια βραχυπρόθεσμη πολιτική αστάθεια, αλλά οι δημοκρατικοί τους θεσμοί παρέμειναν ανέπαφοι, λειτουργούσαν πλήρως και ξεπέρασαν τις πολιτικές καταιγίδες.

Το Ισραήλ είναι γνωστό για τις πολιτικές του αναταραχές με την πάροδο των ετών, αλλά καμία από αυτές τις κρίσεις – συμπεριλαμβανομένων των επαναλαμβανόμενων εθνικών εκλογών το 2019 εξαιτίας της αδυναμίας σχηματισμού συνασπισμού – δεν έχει επηρεάσει τους δημοκρατικούς θεσμούς που στηρίζουν τη χώρα. Όπως και άλλες δημοκρατίες, οι πολιτικές του Ισραήλ είναι θυελλώδεις, αλλά η δημοκρατική του δομή παραμένει ένα γερό σκαρί.

Εκείνοι που δεν είναι εξοικειωμένοι με το πολιτικό σύστημα του Ισραήλ, παρερμηνεύουν την εμφάνιση του πολιτικού χάους ως «αστάθεια» σε σχέση με αυτό που γνωρίζουν, αλλά στην πραγματικότητα το Ισραήλ είναι μία από τις πιο σταθερές χώρες στη δυτική κοινωνία.

Η Ιταλία χρησιμοποιείται συχνά ως πρωταρχικό παράδειγμα πολιτικών αναταραχών σε συνδυασμό με δημοκρατική σταθερότητα. Οι Ιταλοί έχουν περάσει από 44 Πρωθυπουργούς που ηγήθηκαν 62 διαφορετικές Κυβερνήσεις από το 1948. Ωστόσο, παρά τη σύγχρονη ιστορία της σχεδόν μόνιμης πολιτικής αναταραχής, οι τουρίστες συρρέουν στην Ιταλία γιατί είναι εντυπωσιακή, για το στυλ, την ιστορία, την τέχνη και φυσικά, για το φαγητό της. Η Κυβέρνηση της Ιταλίας αλλάζει σχεδόν κάθε χρόνο, αλλά η λέξη που κατ’ ελάχιστο έρχεται στο μυαλό είναι «ασταθής», παρ’ όλο που το Ισραήλ κατά την ίδια χρονική περίοδο είχε μόνο 12 πρωθυπουργούς και 34 κυβερνήσεις. 

 

Μεταξύ 1948-2019, η Ιταλία είχε 44 Πρωθυπουργούς που ηγήθηκαν 62 διαφορετικές Κυβερνήσεις (φωτογραφία)

 

Σε αντίθεση με άλλες δημοκρατίες που έχουν γνωρίσει την ειρήνη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το Ισραήλ έχει επανειλημμένα έρθει αντιμέτωπο με πόλεμο και αντιξοότητες, αλλά επέδειξε πάντα ισχυρή ανθεκτικότητα. Έχει διεξαγάγει 22 εθνικές εκλογές, οι οποίες είναι ισόνομες με άλλες χώρες και όταν το κυβερνών κόμμα καταψηφιζόταν, υπήρχε πάντα μία ειρηνική μετάβαση της εξουσίας – ένας κεντρικός πυλώνας της δημοκρατικής σταθερότητας.

Συγκρίνοντας την πολιτική σταθερότητα, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνήθως κατατάσσονται στην κορυφή διότι σύμφωνα με το σύνταγμά τους εθνικές προεδρικές εκλογές διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια και η Κυβέρνηση παραμένει στην εξουσία καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της περιόδου, παρ’ όλο που οι εκλογές για τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία κλιμακώνονται και λαμβάνουν χώρα κάθε δύο χρόνια.

Το Ισραήλ συγκρινόμενο με τη Δύση

Η σταθερότητα οποιουδήποτε συστήματος είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να αξιολογηθεί μεμονωμένα. Η σύγκριση με τα Δυτικά κράτη αποκαλύπτει ότι η Ισραηλινή δημοκρατία έχει σταθερή δομή, με το κοινοβουλευτικό σύστημα του Ισραήλ να είναι παρόμοιο με άλλες δυτικές δημοκρατίες, ανεξάρτητα αν χρησιμοποιούν σύστημα αναλογικής αντιπροσώπευσης, όπως το Ισραήλ (π.χ. Ολλανδία και Ελβετία) ή ένα σύστημα Βρετανικού τύπου άμεσης εκλογής τοπικών αντιπροσώπων σε ένα εθνικό Κοινοβούλιο (όπως ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία).

Οι Κοινοβουλευτικές εκλογές διεξάγονται γενικά κάθε τέσσερα χρόνια, αλλά πρέπει να πραγματοποιούνται όταν η κυβέρνηση χάσει μία σημαντική ψηφοφορία (όπως ένας προϋπολογισμός) ή ψηφίσει για να διαλυθεί. Αυτό σημαίνει ότι σε αντίθεση με την καθορισμένη ημερομηνία στις ΗΠΑ, οι Κοινοβουλευτικές δημοκρατίες μπορούν να έχουν εκλογές ανά πάσα στιγμή. Και αν δεν καταφέρει να σχηματιστεί μία Κυβέρνηση μετά τις εκλογές, ο λαός αναγκάζεται να επιστρέψει στις κάλπες και να ψηφίσει ξανά – κάτι που έκαναν οι Ισραηλινοί το  2019.

Κατά μέσο όρο, το Ισραήλ πραγματοποιεί εθνικές εκλογές κάθε 3,2 χρόνια, το οποίο είναι το ίδιο με τον Καναδά και τη Σουηδία, αλλά υψηλότερο από την Αυστραλία, όπου οι εκλογές γίνονται κάθε 2,6 χρόνια. Αντίθετα, η Βρετανία διεξάγει εκλογές κατά μέσο όρο κάθε 3,5 χρόνια, η Ελβετία και η Γερμανία κάθε 3,7 χρόνια, και οι ΗΠΑ κάθε 4 χρόνια.

Οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι λαμβάνουν υπόψη τους σοβαρά τη δημοκρατία και στρέφονται στην ψήφο, με το 70% να επιλέγει τις κάλπες στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2019. Μία έκθεση του 2016 του Διεθνούς Ινστιτούτου για τη Δημοκρατία και την Εκλογική Αρωγή σχετικά με τη συμμετοχή των ψηφοφόρων έδειξε ότι το Ισραήλ κατατάσσεται υψηλότερα από τον Καναδά, τη Γερμανία, ακόμα και την Ελλάδα – τη μητέρα της δημοκρατίας, όπου η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική από το νόμο. Σε σύγκριση, μόνο το 61,4% των Αμερικανών που έχουν δικαίωμα ψήφου, ψήφισε στις προεδρικές εκλογές του 2016.

Το Σχέδιο Εκλογικής Ακεραιότητας, ένα ανεξάρτητο ακαδημαϊκό σχέδιο που έχει ως βάση του το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, δίνει στο Ισραήλ 74 βαθμούς για την ακεραιότητα της εκλογικής του διαδικασίας, σε σχέση με δυτικές Ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία (75), η Ιρλανδία (73) και το Βέλγιο (71).

Όπως όλες οι άλλες δημοκρατικές κατατάξεις από πανεπιστήμια και Ινστιτούτα δεξαμενών σκέψης, το Ισραήλ βρίσκεται στην κορυφή της λίστας για δημοκρατία στη Μέση Ανατολή, αλλά η ανάλυση των Χάρβαρντ / Σίδνεϊ βαθμολογεί επίσης το Ισραήλ υψηλότερα από την Ιαπωνία (68), την Αυστραλία (70), την Ιταλία (68), την Ισπανία (69) και την Ελλάδα (66).

Και για να ολοκληρώσουμε, ο Δείκτης Δημοκρατίας που δημοσιεύεται από το περιοδικό «The Economist», κατατάσσει το Ισραήλ στην 30η θέση παγκοσμίως για τα ουσιώδη ζητήματα της εκλογικής διαδικασίας και του πλουραλισμού, της λειτουργίας της κυβέρνησης, της πολιτικής συμμετοχής, του πολιτικού πολιτισμού, των πολιτικών ελευθεριών και του τύπου του καθεστώτος. Αξίζει να σημειωθεί ότι στον ίδιο αυτό δείκτη, το Βέλγιο, η έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατατάσσεται χαμηλότερα από το Ισραήλ – όμως, κανείς δε θεωρεί το Βέλγιο ως μία «ασταθή δημοκρατία».

* * *

Συνοψίζοντας, οι επικριτές του Ισραήλ πολύ συχνά θα εστιάσουν εσφαλμένα στην πολιτική αστάθεια ως μία αντανάκλαση στη δημοκρατία του. Μπερδεύουν τα δύο και ξεχνούν ότι η πολιτική αστάθεια είναι μέρος της φύσης πολλών σταθερών δημοκρατιών. Στον πυρήνα της, η Ισραηλινή δημοκρατία είναι σταθερή και ανθεκτική ενώπιον της πολιτικής αναταραχής.

Το Ισραήλ έχει όλους τους κεντρικούς βασικούς παράγοντες που συχνά αναφέρονται ως υπέρ της σταθερής δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένου του γρήγορου εκδημοκρατισμού από την ίδρυσής του, ενός πολιτικού πολιτισμού με ένα ισχυρό (αν και μερικές φορές μοιάζει χαοτικό) κομματικό σύστημα και μία σταθερή βάση δημοκρατικών θεσμών. Ενώπιον του πολέμου και των αντιξοοτήτων, η Ισραηλινή δημοκρατία συνεχίζει να αποδεικνύει τη σταθερότητά της. ♦

https://honestreporting.com/israeli-democracy-stable/