Blog.nl.org.il Τρίτη 3.3.2020
Χαντάρ Μπεν Γιεούντα

Πως ένας Ισραηλινός στρατιώτης διακινδύνεψε την ζωή του για να διασώσει τα σώματα των σκοτωμένων συναδέλφων του  πίσω από τις εχθρικές γραμμές και να τραβήξει απίστευτες φωτογραφίες σε απίθανο πεδίο.

ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΙ ΚΑΙ ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ ΣΕ ΟΜΑΔΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟ 1948
Ο  Γιαακώβ Γιανίβ στο κέντρο της φωτογραφίας, που τραβήχτηκε κατά την  διάρκεια των εχθροπραξιών μεταξύ Ισραηλινών και Αιγυπτίων στρατιωτών,  βρίσκεται στην Συλλογή Εθνικών Φωτογραφιών της οικογένειας Πρίτζκερ στην Εθνική Βιβλιοθήκη του Ισραήλ.

Η ιστορία της Επιχείρησης Γιέκεβ (νίκη στα Εβραϊκά) αρχίζει τον Οκτώβρη του 1948, κατά την διάρκεια του Πολέμου της Ανεξαρτησίας του Ισραήλ, όταν μια ολόκληρη Μεραρχία αφού διεκπεραίωσε τρεις μάχες – την μάχη στο Μπετ Χορόν, την μάχη στην Μορία και την  64η μάχη – έλαβε οδηγίες για αποστολή κατάκτησης της πόλης Μπετ Τζάλα, που βρίσκεται νότια της Ιερουσαλήμ και νοτιο-δυτικά της Βηθλεέμ. Διοικητής της επιχείρησης ήταν ο Μωσέ Νταγιάν

 Η μάχη στο Μπετ Χορόν κατάφερε να κερδίσει θέσεις στα σιδηροδρομικά περάσματα, δεδομένο που χρησιμοποιήθηκε σαν διαχωριστική γραμμή μεταξύ Ισραηλινών και Αιγυπτιακών θέσεων (κοντά στα σημερινά σημεία Εν Γιαέλ  και Βιβλικό Ζωολογικό κήπο), Η 64η Μάχη επιτέθηκε στο χωριό Αλ-Γουαλάτζα. Ο ήρωας της ιστορίας μας Γιακώβ Γιανίβ (Νόβακ), ήταν αξιωματικός ουλαμού σ’ αυτή τη μάχη. Ήταν 20 χρονών και είχε φτάσει στην Ιερουσαλήμ από το Τελ-Αβίβ για να υπηρετήσει στην Χαγκανά μόλις λίγους μήνες πριν. Η 64η Μάχη δεν διεξήγαγε μάχη σ’ αυτό το σημείο, αλλά η δύναμη εκτέθηκε σε φιλικά πυρά από μία ομάδα που πολεμούσε μέχρι θανάτου. Ευτυχώς κανένας από τους στρατιώτες της μάχης δεν τραυματίστηκε. Η Μάχη Μορία εξαπέλυσε την δική της επίθεση κατά την διάρκεια της vύχτας αλλά δεν κατάφερε να παραμερίσει τα σιδηροδρομικά φορτηγά και να προχωρήσει προς τους λόφους που κατείχαν οι Αιγύπτιοι. Ένα απλό αυτόματο Μπεν σκόπευε συνεχώς στην μονάδα προκάλυψης της Μορία, εμποδίζοντας την προέλασή της. Η επιχείρηση Γιέκεβ ήταν μια βασανιστική στρατιωτική αποτυχία.

Αργά την νύχτα, οι τρεις μεραρχίες μάχης πήραν εντολή να υποχωρήσουν. Εξι στρατιώτες της σκοτώθηκαν κατά την διάρκειά της μάχης Χορόν Οι στρατιώτες της ομάδας Χορόν κατάφεραν να τραβήξουν τα σώματα τεσσάρων στρατιωτών, δύο όμως παρέμειναν στο πεδίο.

ΤΑ ΣΩΜΑΤΑ
Ενάμιση μήνα αργότερα, 3 Δεκεμβρίου 1948 ο Γιαακώβ Γιανίβ και οι άντρες του κατείχαν μια θέση στο λόφο Μάλχα εξετάζοντας την σιδηροδρομική γραμμή κάτωθεν  και παρακολουθώντας τις  κοντινές Αιγυπτιακές δυνάμεις.

Ξαφνικά μια ομάδα Αιγύπτιων στρατιωτών διαχωρίστηκε από τις θέσεις της και φώναξε προς τον Γιανίβ και τους άντρες του. Εδώ έχουμε  δύο νεκρά σώματα. Αν θέλετε, ελάτε να τα παραλάβετε». Ο Γιαακώβ Γιανίβ ακούγοντας αυτά τα λόγια εξεπλάγη. Ο ίδιος και μερικοί άντρες του κατηφόρισαν το λόφο, έφθασαν στο σιδηρόδρομο της Βρετανικής Εντολής, που  συνέδεε το Τελ-Αβίβ με την Ιερουσαλήμ, όπου τους περίμεναν οι Αιγύπτιοι. Ο Γιανίβ και μερικοί από τους άντρες του συμφώνησαν να προωθηθούν στις Αιγυπτιακές θέσεις για να παραλάβουν τα σώματα των νεκρών, ενώ δύο Αιγύπτιοι στρατιώτες θα παρέμεναν στην βάση του λόφου, υπό την εποπτεία των άλλων Ισραηλινών που παρακολουθούν μέχρι ο Γιανίβ και οι άντρες του επιστρέψουν ασφαλείς.

Η ΑΝΑΚΤΗΣΗ 
Ο Γιαακώβ Γιανίβ πέρασε τις γραμμές του τραίνου πήρε τον δρόμο προς τις Αιγυπτιακές γραμμές στο βουνό μπροστά του, κουβαλώντας μόνο μια φωτογραφική μηχανή Κόντακ. Μια συστοιχία δένδρων κάλυπτε την πορεία μέχρι το βουνό. Ο Γιανίβ περπατούσε ανάμεσα στα δένδρα ακολουθούμενος στενά από έναν Αιγύπτιο στρατιώτη. Ήταν ψηλός και λιγνός Σουδανικής καταγωγής, οπλισμένος με όπλο Τόμμυ, Ο Γιανίβ έμαθε αργότερα ότι ήταν χειριστής πυροβόλου που απέκρουσε την επίθεση στην Μάχη της Μορία. Προωθήθηκαν στο Αιγυπτιακό σημείο γνωστό ως «Λευκή Τάφρος», ένα παλιό Τούρκικο οχύρωμα από τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο, που κτίστηκε για να αποκρούσει τις Βρετανικές επιθέσεις.

 Ποιοι ήταν αυτοί οι Αιγύπτιοι που οχυρώθηκαν εκεί το 1948? Ήταν ομάδες προσκείμενες στην οργάνωση Αδελφών Μουσουλμάνων. Ο Αιγυπτιακός στρατός είχε εισβάλει στο Ισραήλ νωρίτερα μέσα στο χρόνο κατευθυνόμενος προς Τελ-Αβίβ αλλά τους σταμάτησαν στο Ασντότ στην νότια ακτή. Από εκεί μερικές μονάδες κατευθύνθηκαν ανατολικά προς τα βουνά της Ιουδαίας, παίρνοντας ατάραχα τον  δρόμο για την Ιερουσαλήμ. Οι αδελφοί Μουσουλμάνοι ήταν ανάμεσά τους.                

Όταν ο Γιαακώβ Γιανίβ έφτασε το χαράκωμα, συνάντησε τον διοικητή των Αιγυπτιακών δυνάμεων και εξεπλάγη διαπιστώνοντας ότι στην πραγματικότητα ήταν τοπικός Παλαιστίνιος Άραβας από το κοντινό χωριό της Μπέτ Σαφάφα. Μίλησαν στα Αγγλικά και  ψύχραιμα ο Παλαιστίνιος διοικητής του είπε «μπορείς να παραλάβεις τα σώματα των νεκρών» χαιρετώντας προς την  μεριά των ανθρώπινων σωμάτων που βρίσκονταν στο χώμα λίγα  μέτρα από όπου που στέκονταν. Η θέα των αραδιασμένων σωρών  ήταν ενοχλητική, αλλά όταν ο Γιανίβ έριξε μια πιο κοντινή, ματιά διαπίστωσε ότι δεν ήταν κακοποιημένα αλλά βρίσκονταν σε φρικτή κατάσταση εξ αιτίας του χρόνου που είχε περάσει από την στιγμή που οι στρατιώτες σκοτώθηκαν.

Ο Γιανίβ έστειλε στην Ισραηλινή πλευρά να φέρουν κουβέρτες και φορεία για να μεταφέρουν τους σκοτωμένους στρατιώτες. Στο μεταξύ ο Παλαιστίνιος διοικητής του προσέφερε τσάϊ και κάθησαν να  πιούν μαζί. Ο διοικητής αφηγήθηκε στον Γιανίβ ότι οδήγησε τις δυνάμεις που επετέθησαν στο Μεκόρ Χαίμ, περιοχή κοντά στο Μπεϊτ Σαφάφα  λίγους μήνες νωρίτερα.  Έκπληκτος ο Γιανίβ είπε στον διοικητή ότι ο δικός του διοικητής, Ντανιέλι, μέλος της Παλμάχ, που είχε γεννηθεί στο Μεκόρ Χαίμ, οδήγησε τις δυνάμεις που προστάτευαν την περιοχή από τις επιθέσεις.

Ο Γιανίβ καθόταν σε Αιγυπτιακό σημείο χωρίς να φοβάται. Δήλωσε ότι είχε αξιοπρεπή αντιμετώπιση. Μέχρι και τσάϊ του προσέφεραν που απόλαυσε με την παρέα του διοικητή. Μερικοί το αποκάλεσαν θαύμα ή ίσως μιά στιγμή  παραλογισμού   εν μέσω άγριων μαχών κατά του διάρκεια του πολέμου της Ανεξαρτησίας.

Όσο κάθονταν και έπιναν οι στρατιώτες συγκεντρώθηκαν γύρω τους , όταν έφτασαν τα φορεία και οι κουβέρτες, ο Παλαιστίνιος διοικητής  σηκώθηκε και  είπε «θα σας βοηθήσω να μεταφέρετε τα φορεία». Προχώρησε και έπιασε μια άκρη του φορείου με τα δύο χέρια του. Ο Γιανίβ  έπιασε το άλλο και μαζί βάδισαν προς το σιδηρόδρομο. Το δεύτερο φορείο μεταφέρθηκε από άλλους στρατιώτες.

ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ
Όταν έφτασαν στο σημείο αναμονής με τα σώματα των νεκρών στρατιωτών, άνδρες της ομάδας του Γιανίβ είχαν ήδη φτάσει για να παραλάβουν τα πτώματα. Τότε ήταν που ο Γιανίβ έβγαλε την  φωτογραφική μηχανή Κόντακ, που είχε αγοράσει με τον  πρώτο του μισθό στο κεντρικό ταχυδρομείο του Τελ-Αβίβ στην λεωφόρο Άλλενμπι πριν τον πόλεμο. Η στιγμή καταγράφηκε για τους μεταγενέστερους, προκειμένου να δείξει μέσα από τον φωτογραφικό φακό, πως στρατιώτες δύο εχθρικών  στρατών έγιναν συνεργάτες στην επιχείρηση να μεταφέρουν τας πτώματα των στρατιωτών του Ισραηλινού στρατού ώστε να ταφούν στο Ισραήλ – μια επιχείρηση, στην οποία όλοι όσοι συμμετείχαν διακινδύνεψαν τις ζωές τους.                              

Μετά την  επιστροφή του ο Ντανιέλι, διοικητής του Γιαακώβ Γιανίβ, κατάσχεσε την φωτογραφική μηχανή και απείλησε τον Γιανίβ με στρατοδικείο. Ο Ντανιέλι θεώρησε την επιχείρηση που πήρε την πρωτοβουλία να διεξαγάγει ένας υποδεέστερος ιεραρχικά ως σοβαρή παραβίαση της πολεμικής διαδικασίας – παρά το γεγονός ότι ολοκληρώθηκε ειρηνικά. Η ζωή του Γιανίβ και ενδεχομένως των συναδέλφων του εκτέθηκαν σε κίνδυνο. Ο Γιανίβ μόνος του ανέλαβε να διεξαγάγει μια επιχείρηση, χωρίς να λάβει την άδεια κανενός. Αν βέβαια είχε ζητήσει την  άδεια, δεν θα του είχε επιτραπεί να διεξαγάγει μια τέτοια επιχείρηση στις Αιγυπτιακές γραμμές στην μέση του πολέμου. Προς μεγάλη έκπληξη του Γιανίβ η φωτογραφική μηχανή του επεστράφηκε σε λίγες ημέρες και το στρατοδικείο δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.

Η ΣΥΓΓΝΩΜΗ
Χρόνια αργότερα ο Γιανίβ ρώτησε τον Ντανιέλι γιατί δεν δικάστηκε εκείνες τις ημέρες και ο Ντανιέλι του απάντησε ότι την επομένη του επεισοδίου, ο Μωσέ Νταγιάν, περιφερειακός διοικητής  έφτασε στον τομέα. Ο Ντανιέλι ενημέρωσε τον Νταγιάν  για το επεισόδιο και ο Νταγιάν τον  απέπεμψε  με τυπική  χειρονομία απαλλαγής, συστήνοντας στον Ντανιέλι να μην ασχολείται με το θέμα. Φαίνεται ότι για τον Νταγιάν η ηρωϊκή πράξη του Γιαακώβ Γιανίν υπερίσχυσε της προσβολής. Όταν του επιστράφηκε το φιλμ, ο Γιανίβ το έκρυψε και εμφάνισε τις φωτογραφίες όσο πιο γρήγορα μπορούσε.  Από τότε τις κράτησε  μαζί του. Κάποια ημέρα έλαβε ένα τηλεφώνημα από τον στρατιωτικό ιστορικό Dr. Νιρ Μαν, που άκουσε για τον Γιανίβ, όταν διεξήγαγε έρευνα για την  επιχείρηση Γιέκεβ. Οταν συναντήθηκαν ο Μαν  είδε τις φωτογραφίες και πρότεινε στον Γιανίβ να τις δωρίσει στην Εθνική Βιβλιοθήκη του Ισραήλ, μια είχαν σπουδαία ιστορική αξία.

ΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ
Έχουν περάσει πολλά χρόνια, αλλά ο Γιαακώβ Γιανίβ δεν μπορεί να σταματήσει να σκέπτεται τους στρατιώτες, των οποίων τα άψυχα σώματα μετέφερε στο Ισραήλ για ταφή. Ήθελε να μάθει ποιοι ήταν. Άρχισε να ερευνά και να ψάχνει για απαντήσεις αλλά αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες, καθώς δεν ήταν από το ίδιο τάγμα με αυτό των νεκρών στρατιωτών και διέθετε πολύ λίγα στοιχεία γι’αυτούς. Επικοινώνησε με το τμήμα Οικογενειών και απονομής τιμής του Υπουργείου Άμυνας και τους διηγήθηκε την ιστορία του. Η πληροφορία που έλαβε περιελάμβανε τα ονόματα και κάποια στοιχεία αλλά ήταν μερικώς έγκυρα. Σύμφωνα με τα αρχεία του Υπουργείου, μόνο ένα σώμα είχε διασωθεί.

Τελικά ο Γιανίβ αποφάσισε να πάει ο ίδιος στο νεκροταφείο και να ψάξει για τους τάφους. Στο στρατιωτικό κοιμητήριο στο βουνό Έρτσελ οι τάφοι των πεσόντων στρατιωτών είναι τοποθετημένοι σύμφωνα με τον πόλεμο και την ημερομηνία. Έψαξε τους τάφους με τα ονόματα. Ανακάλυψε ένας από αυτούς είχε τοποθετηθεί στην κορυφή του βουνού και οι υπόλοιποι κοντά στη βάση. Και οι δύο τάφοι ανέφεραν την ίδια ημερομηνία. Ο Γιανίβ δεν μπορούσε να καταλάβει γιατί δύο στρατιώτες που σκοτώθηκαν στην ίδια μάχη, που υπηρέτησαν στην ίδια μονάδας και των οποίων τα σώματα μεταφέρθηκαν μαζί, από τον ίδιο, ήταν θαμμένοι σε διαφορετικά μέρη.  Ενημέρωσε το Υπουργείο γι΄αυτό και ζήτησε να ταφούν ο ένας δίπλα στον άλλο. Οι υπεύθυνοι του Υπουργείου υποσχέθηκαν πως θα το κάνουν.

Τελικά, ο Γιανίβ κατάφερε να ανακαλύψει την ταυτότητα των δύο πεσόντων στρατιωτών, για την σωστή ταφή των οποίων, ρισκάρισε την ζωή του: και οι δύο ήταν διασωθέντες του Ολοκαυτώματος που είχαν φτάσει στο Ισραήλ λίγο πριν σταλούν στην πρώτη γραμμή. Δεν είχαν κανένα συγγενή στον κόσμο. Ήταν οι τελευταία διασωθέντες από την οικογένειά τους.

Από τότε, κάθε χρόνο, την παραμονή της Ημέρας Μνήμης του Ισραήλ, ο Γιανίβ πηγαίνει στο Στρατιωτικό Νεκροταφείο στο βουνό Έρτσελ και τοποθετεί από ένα λουλουδένιο στεφάνι στον κάθε τάφο.

ΖΒΙ ΚΕΝΕΡ
Γεννήθηκε στην πόλη Λάσι της Ρουμανίας. Δούλευε ξυλουργός και περίμενε να μεταναστεύσει στο Ισραήλ όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Επέζησε του πολέμου, αντίθετα από την υπόλοιπη οικογένειά του. Το 1948 έφθασε στο Ισραήλ με ένα πλοίο που  πραγματοποιούσε παράνομη μετανάστευση και συνελήφθη. Κρατήθηκε  στην Κύπρο για μερικούς μήνες πριν εγγραφεί στον Ισραηλινό στρατό στις 8 Αυγούστου του 1948. Σκοτώθηκε στις 20 Οκτωβρίου 1948 σε ηλικία 21 ετών.         

ΣΑΜΟΥΕΛ ΖΙΜΑΝΣΚΙ
Γεννήθηκε στην Πολωνία, ήταν νεαρός ράφτης όταν στρατολογήθηκε στον Πολωνικό στρατό. Αργότερα πολέμησε με τους Ρώσους, φθάνοντας μέχρι το Βερολίνο, λαμβάνοντας  τιμές και μετάλλια για την υπηρεσίες και το κουράγιο του. Πριν  από τον  πόλεμο υπήρξε μέλος του νεανικού κινήματος Ασομέρ Ατσαϊρ και μετά τον πόλεμο όταν ανακάλυψε ότι κανένας από τους συγγενείς του δεν επέζησε, επικοινώνησε με το κίνημα, ενσωματώθηκε σε ένα Κιμπούτζ και μετανάστευσε  με ένα από τα τελευταία παράνομα καράβια. Έφθασε στο Ισραήλ το 1948, γράφτηκε στις΄Ενοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ και στάλθηκε στην Επιχείρηση Γιέκεβ, για να συμμετάσχει στην μάχη εναντίον των Αιγυπτίων, κατά την διάρκεια της οποίας. Σκοτώθηκε σε ηλικία 28 ετών. 

https://blog.nli.org.il/en/hoi_israel_egypt/?utm_source=activetrail&utm_medium=email&utm_campaign=%20English%20Newsletter%2005.03.2020&_atscid=3_2269_212441484_9925866_0_Txzxeezeadsdswwdwup

 

 

 

 

 

 

 

`