Haaretz Κυριακή 15.3.2020
Amos Harel

Το Ισραήλ είναι καλύτερα εξοπλισμένο από τις περισσότερες χώρες για να αντιμετωπίσει στρατιωτική απειλή για τον άμαχο πληθυσμό. O κορωνοιός όμως θα μπορούσε να αλλάξει τις προτεραιότητες.

Οι αποφάσεις που ανακοινώθηκαν Σάββατο απόγευμα, μετά τις διαβουλεύσεις που πραγματοποίησε ο πρωθυπουργός Βενιαμήν Νετανιάχου, αντικατοπτρίζουν μία πολύ πιο σκληρή προσέγγιση στην προσπάθεια μετριασμού της εξάπλωσης του νέου κορωναιού.

Τα μέτρα αντικατοπτρίζουν ένα συμβιβασμό: το Υπουργείο Υγείας πιέζει για ένα πλήρες κλείσιμο, ενώ το Υπουργείο Οικονομικών προειδοποιεί γι την πρόκληση υπερβολικής οικονομικής ζημιάς, πολύ σύντομα.

Το αποτέλεσμα είναι οι περιορισμοί στον αριθμό των εργαζομένων που επιτρέπονται σε ένα χώρο εργασίας, το κλείσιμο χώρων διασκέδασης και περιορισμοί στις δημόσιες συγκοινωνίες, χωρίς να αποτραπεί πλήρως η κίνηση των ανθρώπων. Παρ ‘όλα αυτά, η κατεύθυνση φαίνεται σαφής: Υποθέτοντας οτι ο ιός συνεχίζει να εξαπλώνεται, το Ισραήλ θα υιοθετήσει- ίσως ίδη αυτή την εβδομάδα- πολύ πιο αυστηρά μέτρα, απο αυτά που έλαβε η Κίνα και, πρόσφατα και πολύ πιο αργά, η Ιταλία.

Πιθανώς, κάποια στιγμή όλοι οι χώροι εργασίας θα κλείσουν, εκτός από εκείνους που κρίνονται απαραίτητοι για τη λειτουργία της οικονομίας και της κοινωνίας, και τα ταξίδια έξω από γειτονιές και πόλεις θα σταματήσουν εντελώς- εκτός από την αγορά τροφίμων και φαρμάκων, μαζί με την κίνηση των βασικών εργαζομένων.

Φαίνεται πως αυτές οι αποφάσεις, σύμφωνα με τους περισσότερους ειδικούς δημόσιας υγείας, είναι αναγκαίες υπό το πρίσμα της σοβαρότητας της κατάστασης. Επειδή οι επιστήμονες λένε πως οι αριθμοί των ασθενών με COVID-19, αντικατοπτρίζουν μόνο όσους μολύνθηκαν πάνω από μία βδομάδα πριν, και το συμπέρασμα είναι ότι το φαινόμενο μιας μαζικής μόλυνσης έχει ήδη ξεκινήσει, είναι σημαντικό το να γίνουν πιο αυστηροί οι νόμοι περί κοινωνικής αποστασιοποίησης. Αυτός είναι ο λόγος για τον αριθμό που τονίστηκε το βράδυ του Σαββάτου, την ανάγκη να τηρείται μια απόσταση δύο μέτρων ανάμεσα στους ανθρώπους όταν βγαίνουν από το σπίτι.

Υπάρχουν και άλλα αδύναμα σημεία που απαιτούν ευρεία και άμεση προσοχή. Η αύξηση των αριθμών τεστ για κορωνοιό εντοπίστηκε ως κύριο εμπόδιο πριν από μία βδομάδα, και είναι ξεκάθαρο ότι οι ιατρικές ομάδες, κάποιες από τις οποίες έχουν ήδη τοποθετηθεί σε απομόνωση, χρειάζονται αρκετά μεγαλύτερη υποστήριξη – και φυσικά σωστό προστατευτικό εξοπλισμό. Εν τω μεταξύ, το ζήτημα αντιμετώπισης των ασθενών σε καλή κατάσταση, των οποίων οι αριθμοί σίγουρα θα αυξηθούν μέσα στις επόμενες βδομάδες, διότι το να κρατούνται και να φροντίζονται στο σπίτι, θα μπορούσε να μολύνει όλους τους υπόλοιπους μέσα σε αυτό.

Οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν ήδη αρχίσει να ετοιμάζουν τρία κέντρα για να νοσηλευτούν ασθενείς σε καλή κατάσταση, και πρόκειται να ανοίξουν μέσα σε μία βδομάδα. Θα μπορούν να δεχτούν περίπου 3.000 ανθρώπους, αν και υπάρχει ο φόβος ότι ακόμα και αυτός ο αριθμός θα είναι ανεπαρκής εάν η ασθένεια συνεχίσει να εξαπλώνεται. Αντίθετα, κάποιοι από τους ειδικούς πιστεύουν πως δεν υπάρχει λόγος να νοσηλευτούν αυτοί οι ασθενείς σε καλή κατάσταση εκτός σπιτιού και πως η λύση είναι να τοποθετηθούν σε οικογενειακή απομόνωση, διότι μέχρι να διαγνωστεί η ασθένεια, η υπόλοιπη οικογένεια έχει ήδη μολυνθεί- και σε αυτό το σημείο η μάχη έχει ήδη χαθεί.

Το κυριότερο όμως αδύναμο σημείο που ανακαλύφθηκε το Σάββατο, με όλη του την σοβαρότητα, αφορά τη δυσκολία των Ισραηλινών να αντιμετωπίσουν μια άγνωστη απειλή για την εθνική ασφάλεια. Το Ισραήλ ίσως να είναι καλύτερα προετοιμασμένο από τις περισσότερες χώρες για να αντιμετωπίσει μια στρατιωτική απειλή για το πολιτικό μέτωπο, αλλά η εξάπλωση του ιού είναι ένα εντελώς διαφορετικό είδος απειλής και το σύστημα δημόσιας υγείας που είναι στερημένο και παραμελημένο για χρόνια πρέπει να κάνει κάτι για αυτό, αφού οι εθνικές προτεραιότητες μετατοπίστηκαν προς όφελος άλλων αναγκών.

Ένα από τα κρίσιμα συστατικά στην αντιμετώπιση του κορωνοιού αφορά την εξήγηση των πραγμάτων στον κόσμο. Για πάνω από μια βδομάδα, η επαφή με το κοινό στηρίζεται σε δύο άτομα: τον Netanyahu και τον Moshe Bar Siman Tov, γενικό διευθυντή του Υπουργείου Υγείας. Ο δεύτερος έχει κερδίσει μεγάλη δημοτικότητα από τον κόσμο, για τώρα. Οι υπόλοιποι που εμημέρωναν το κοινό, συμπεριλαμβανομένων τον Υπουργό Υγείας Yaakov Litzman και τον Υπουργό Εκπαίδευσης Rafi Peretz, φαίνονταν σαν αναποτελεσματικοί στηρικτικοί ηθοποιοί  στις εμφανίσεις τους, συνορεύοντας με το κόμικ, που αφιέρωσαν μεγάλο μέρος του χρόνου τους στον αέρα κολακεύοντας τον Νετανιάχου.

Μαζί με τον Bar Siman Tov, το έργο του εκπροσώπου βρίσκεται στο μικρό γραφείο του στο Υπουργείο Υγείας. Η Διεύθυνση Δημόσιας Διπλωματίας στο γραφείο του Πρωθυπουργού είναι χωρίς διευθυντή για πάνω από ένα χρόνο, και το γραφείο του εκπροσώπου των Ι.Α.Δ. δεν κλήθηκε να βοηθήσει μέχρι στιγμής. Δεδομένων αυτών των συνθηκών, και όταν το δημόσιο σύστημα πληροφοριών παρέμεινε σιωπηλό το Σάββατο, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι ισραηλινοί ψήφισαν με τα πόδια τους και έσπευσαν στα σουπερ μαρκετ αδειάζοντας τα ράφια του χαρτιού τουαλέτας και άλλων προϊόντων πρώτης ανάγκης. Το Σάββατο βράδυ φάνηκε ότι η αστυνομία είχε ζητήσει πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην ενημέρωση του κόσμου για την κρίση. Ας περιμένουμε και να δούμε, αλλά είναι δύσκολο να είσαι αισιόδοξος για αυτό.

Η μεγάλη εμπειρία που έχει συσσωρεύσει ο Νετανιάχου κατά τη διάρκεια των ετών μπορεί να φανεί καθαρά στον χειρισμό της κρίσης και τις δημόσιες εμφανίσεις του. Αλλά είναι αδύνατο να αγνοηθεί το γεγονός ότι προσέγγισε την κρίση του κορωνοιού μετά την Τρίτη προεκλογική εκστρατεία χωρίς αποφασιστικό αποτέλεσμα, με τους μισούς περίπου ισραηλινούς ψηφοφόρους εναντίον του και να θέτουν αμφιβολίες για την καθαρότητα των προθέσεών του, υπό το πρίσμα της ποινικής του δίκης που υποτίθεται θα ξεκινούσε σε δύο ακόμη μέρες- και για τώρα είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι θα συμβεί.

Η ιδιαίτερη πολιτική κατάσταση έχει δημιουργήσει και άλλα προβλήματα: το Knesset δεν λειτουργεί και δεν υπάρχει εξωτερική επίβλεψη στις αποφάσεις του πρωθυπουργού. Ο Νετανιάχου επίσης δεν έχει νιαστεί να συγκαλέσει το υπουργικό συμβούλιο, και έχει να κάνει με τις διαβουλεύσεις με επαγγελματίες φόρουμ, για τα οποία περιστατικά συνήθως φέρνει μερικούς από τους αρμόδιους υπουργούς. 

Ο ρόλος του στρατού
Τις τελευταίες μέρες, φαίνεται ότι οι Ι.Α.Δ. επιτέλους κατάλαβαν τη σοβαρότητα της κατάστασης, και ότι πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Μέσα στο σαββατοκύριακο, το Γενικό Προσωπικό πραγματοποίησε εντατικές συζητήσεις σχετικά με δύο κεντρικά ζητήματα: τη διατήρηση των ικανοτήτων του στρατού για να αποτρέψει την ανάγκη να κλείσει ολόκληρες μονάδες, όπως αεροπορία, πλοία και ομάδες πληροφοριών- και ταυτόχρονα να βοηθηθεί το σύστημα υγείας και η αστυνομία.

Σε αντίθεση όμως με ορισμένες εκθέσεις στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, οι Ι.Α.Δ. δεν ενδιαφέρονται να πάρουν την πλήρη ευθύνη για την αντιμετώπιση της κρίσης. Σε τομείς όπως η οικονομία και η υγεία, οι Ι.Α.Δ. δεν έχουν σχετικό πλεονέκτημα από τις επαγγελματικές οργανώσεις και επίσης ούτε αληθινή κατανόηση για το πώς να χειριστούν μία πολιτική κρίση. Οι στρατηγοί δεν βιάζονται να πιέσουν να επιβληθεί μια στρατιωτική διοίκηση, και σίγουρα όχι με το ζήτημα εμπιστοσύνης στον πρωθυπουργό να αιωρείται στον ορίζοντα.

Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν μπορούν να παρέχουν την λύση στο ξέσπασμα του ιού, αυτό είναι πολιτικό περιστατικό, το οποίο πρέπει να χειριστούν οι πολιτικές αρχές της χώρας, με την ελπίδα ότι θα πετύχει το συντομότερο δυνατόν.

https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-netanyahu-s-measures-to-curb-coronavirus-may-be-just-a-prologue-to-total-shutdown-1.8675080?=&utm_source=smartfocus&utm_medium=email&utm_campaign=daily-brief&utm_content=https%3A%2F%2Fwww.haaretz.com%2Fisrael-news%2F.premium-netanyahu-s-measures-to-curb-coronavirus-may-be-just-a-prologue-to-total-shutdown-1.8675080&ts=_1584272086520