Haaretz  Τρίτη 02.03.2021
Yossi Melman

Οι Ισραηλινές εργασίες κατασκευής στο χώρο του πυρηνικού αντιδραστήρα άρχισαν στα τέλη του 2018. Πιθανόν να πρόκειται για ταφή ραδιενεργών κατάλοιπων ή απλά για πρoσπάθεια  αντίστασης  στον χρόνο.

 

Ισραηλινός αντιδραστήρας στην Ντιμόνα κάτω από εργασίες κατασκευής, εμφανίζεται σε δορυφορική φωτογραφία του Planet Labs Inc., τον Ιανουάριο του 2020. (Credit AP)

Η μόνη έκπληξη για τις δορυφορικές φωτογραφίες, που απεικονίζουν εκτεταμένες κατασκευές στον Ισραηλινό πυρηνικό αντιδραστήρα της Ντιμόνα, είναι ότι δημοσιεύτηκαν τώρα. Η ιστορία ξεκινάει με φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στις αρχές Ιανουαρίου από κινεζικό εμπορικό δορυφόρο, τον superview-1, ο οποίος αργότερα εμφανίστηκε από ανεξάρτητους ερευνητές του Πρίνσετον, γνωστούς ως Διεθνές Πάνελ

Διασπώμενων Υλικών.Την προηγούμενη εβδομάδα, η Αμερικανική Εταιρία δορυφόρων Planet Labs προσέφερε πολύ υψηλότερες εικόνες ανάλυσης  των κατασκευαστικών εργασιών. Αυτές οι φωτογραφίες είχαν μεγάλο αντίκτυπο σε όλη την υδρόγειο και δημοσιεύτηκαν από το AP την  Πέμπτη. Το κόμμα που παρήγγειλε αυτές τις φωτογραφίες είναι το ίδιο που ζήτησε από την εταιρία να φωτογραφίσει ένα χώρο δυτικά του Μπετ-Σέμες που εμφανίζεται σε χάρτες της πολιτικής αεροπορίας ως κλειστή περιοχή.

Σύμφωνα με αναφορές ξένων μέσων ενημέρωσης, πρόκειται για την περιοχή Φτερό 2 (Kanaf 2) όπου εδράζει  αεροπορική βάση και  φυλάσσονται οι πύραυλοι εδάφους-εδάφους, που μπορούν να εξοπλιστούν με πυρηνικές κεφαλές.

Δεκάδες αστικοί πύραυλοι αιωρούνται στο διάστημα περιλαμβανομένων πυραύλων κατασκευασμένων από την Ισραηλινή εταιρίας ImageSat. Επιπλέον εκεί βρίσκονται όλοι οι στρατιωτικοί πύραυλοι που περιπλανώνται γύρω από την υδρόγειο  κυρίως για λόγους κατασκοπίας, συλλογής πληροφοριών και λαθροακρόασης.

Το Ισραήλ  σ΄αυτό το εγχείρημα,  έχει έντονη παρουσία με τους πυραύλους OFEK που χρησιμοποιούνται για περισσότερο από 30 χρόνια. Κατά πάσα πιθανότητα, πύραυλοι και των δύο τύπων έχουν φωτογραφήσει τις κατασκευαστικές εργασίες στην Ντιμόνα για κάποιο διάστημα. Για κάποιο λόγο, αυτές οι εικόνες κέρδισαν μόνο την προσοχή των διεθνών μέσων ενημέρωσης, αναβιώνοντας  φήμες.

Οι εικόνες δείχνουν ανασκαφές σε μέγεθος γηπέδου ποδοσφαίρου και 20 μέτρα ή 4 με 5 επίπεδα βάθους κάτω από την επιφάνεια. Το 1986, ο πυρηνικός τεχνολόγος Μορντεχάϊ Βανούνου διέρρευσε στους Βρετανικούς Sunday Times, ότι  κατά μήκος του κυρίως κτιρίου που καλύπτεται με θόλο πάνω από τον πυρήνα και κατά μήκος της καμινάδας για την εκπομπή αερίων, υπάρχει σειρά κτιρίων γνωστά ως maon-Ινστιτούτα. Ένα από αυτά, το Ινστιτούτο 2, εκτείνεται σε 6 επίπεδα κάτω από την επιφάνεια της γης και περιέχει αίθουσες παραγωγής διασπώμενων υλικών, περιλαμβανομένων υπηρεσιών εξόρυξης πλουτωνίου.

Μετά  την  διαρροή στον τύπο, στις 30 Σεπτεμβρίου 1986, ο Βενούνου απήχθη στην Ρώμη από πράκτορες της Μοσσάντ, που τον μετέφεραν με πλοίο στο Ισραήλ, όπου δικάστηκε και καταδικάστηκε σε 18 χρόνια φυλάκιση. Μετά την αποφυλάκισή του 2004 του απαγορεύτηκε η έξοδος από την χώρα. 

ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Με βάση τις ιστορίες του AP, προέκυψαν υποθέσεις ότι η επέκταση στην Ντιμόνα γίνεται για να δημιουργηθεί καινούργια και μοντέρνα εγκατάσταση για την επεξεργασία  των ραδιενεργών απόβλητων. «Είναι λογική υπόθεση» δήλωσε ο Καθηγητής Ούζι Ίβεν, ειδικός στο Ισραηλινό Ατομικό Πρόγραμμα, που εργάστηκε στον αντιδραστήρα.

Ο αντιδραστήρας, γνωστός και σαν Πυρηνικό Ερευνητικό Κέντρο Σιμόν     Πέρεζ στο Νέγκεβ, διέθετε ήδη μια μεγάλη χωματερή για πυρηνικά απόβλητα, που έφτανε στα υψηλότερα επίπεδα. Επιπλέον εκτός από τον πυρηνικό αντιδραστήρα, η χωματερή χρησίμευε για αποθήκευση ραδιενεργών αποβλήτων  από  όλη την χώρα, περιλαμβανομένων των ισότοπων  από πυρηνικά-φαρμακευτικά τμήματα νοσοκομείων.

Για χρόνια, τα ραδιενεργά απόβλητα  θάβονταν σε μεταλλικά βαρέλια βαθειά κάτω από ερευνητικό κέντρο. Στα χρόνια του ’90, εντάθηκαν οι ανησυχίες ότι τα βαρέλια μπορεί να είχαν διαβρωθεί και τα απόβλητα θα εισχωρούσαν στο έδαφος και θα προκαλούσαν μόλυνση. Αυτός ο φόβος υποστηρίχθηκε από αναφορές για σημάδια μόλυνσης στο γειτονικό Ισραηλινό χωριό Small Carter.

Αυτό το ενδεχόμενο ώθησε τον τότε Υπουργό Περιβάλλοντος Γιόσι Σαρίντ και πολλές επιτροπές της Κνέσσετ (Βουλής) να διατάξουν έρευνα, της οποίας τα ευρήματα δεν ήταν ξεκάθαρα. Παρ΄όλα αυτά οι διευθυντές της Ισραηλινής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας υποσχέθηκαν και ακόμη και σήμερα ομιλούν για την ασφάλεια του αντιδραστήρα, περιλαμβανομένων των διαρροών μόλυνσης, που είναι υψηλής προτεραιότητας. Καθώς με κάθε κίνηση απόσυρσης αποβλήτων, η ανάγκη να αποσυρθούν και να ταφούν ραδιενεργά απόβλητα συνεχίζει να μεγαλώνει και να απαιτεί και άλλο χώρο. Ο καθηγητής Ίβεν πιστεύει ότι πρέπει το στοιχείο να συνυπολογιστεί στην κατασκευή του αντιδραστήρα. 

Προσπάθησα να επικοινωνήσω με τον Ζεέβ Σνιρ, διευθυντή της αντιπροσωπείας από 2014, μέσω του γραφείου του Πρωθυπουργού, αλλά ο Σνίρ δεν ανταποκρίθηκε.

Το 2005, ο Ζβι Καμίλ, ιδρυτής του αντιδραστήρα της Ντιμόνα, μου είπε ότι χρόνια νωρίτερα τα μεταλλικά βαρέλια είχαν αντικατασταθεί με γυάλινα που μείωναν σημαντικά τον κίνδυνο διείσδυσης και μόλυνσης. Για 16 χρόνια ο Καμίλ, που πέθανε το 2010, ηγείτο της Επιτροπής πυρηνικής Ασφάλειας (που αποτελείται από αντιπρόσωπους  της Ισραηλινής Ατομικής Ενέργειας, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και άλλους αξιωματούχους)

Και οι δύο επιτροπές επιτηρούν την ασφάλεια  της περιοχής της Ντιμόνα    και του μικρότερου Πυρηνικού Ερευνητικού Κέντρου στο Σορέκ κοντά στην παραλία νότια του Τελ-Αβίβ. Αν και η επιτροπή ασφάλειας ιδρύθηκε ανεξάρτητα από την Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας του Ισραήλ «για να μην βάλουν την γάτα να προσέχει το γάλα» οι δεσμοί μεταξύ των δύο είναι προφανείς και η επιτροπή ατομικής ενέργειας   έχει πάντα μεγαλύτερη επιρροή.

Η κατασκευή του αντιδραστήρα στην Ντιμόνα άρχισε το 1958 ολοκληρώθηκε το 1963 με συμφωνία να κρατηθεί μυστικό (που έχει ήδη αποκαλυφθεί) από την Γαλλική Κυβέρνηση ότι  Γαλλικές εταιρίες πραγματοποίησαν τα κατασκευαστικά έργα, όμοια με των άλλων αντιδραστήρων γύρω από τον κόσμο.

Αν και το Ισραήλ υποστήριζε ότι ο αντιδραστήρας προοριζόταν    αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς και «ειρηνικούς δημόσιους σκοπούς» ο διεθνής τύπος μετέδωσε ότι ο σκοπός είναι στρατιωτικός – η  παραγωγή ατομικών όπλων.

Σύμφωνα με διάφορες αναφορές, γι’ αυτό το λόγο το Ισραήλ αύξησε την δηλωμένη δυνατότητα του αντιδραστήρα από 24 megawatt  σε 50 megawatt (αν και μερικές ξένες αναφορές ισχυρίζονται ότι η δυνατότητα είναι 75 megawatt).

ΖΩΤΙΚΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ. Σύμφωνα με ξένες αναφορές, για να διαμορφώσει την βόμβα πιο δυνατή από αυτές που έριξαν οι ΗΠΑ στην Χιροσίμα και Ναγκασάκι το 1945, στην δεκαετία των ΄70 το Ισραήλ απέκτησε τριτώνιο (υδρογονικό ισότοπο) από την Νότιο Αφρική. Αυτό έγινε στο απώγειο της επιστημονικής, και ατομικής συνεργασίας με το καθεστώς του απαρχάϊντ.

Το τριτώνιο έχει μέση ζωή 24 χρόνια και απαιτεί διατήρηση μέχρι το τέλος του σκηνιού. Με βάση όλες αυτές τις πληροφορίες, οι ατομικοί ειδικοί, οι υπηρεσίες πληροφοριών, τα διεθνή ερευνητικά ινστιτούτα και ο Βανούνου εκτίμησαν ότι το Ισραήλ διαθέτει 90 ως 200 ατομικές βόμβες, και αποτελεί το 6ο μεγαλύτερο οπλοστάσιο του κόσμου μετά τις ΗΠΑ, την Ρωσία, την Κίνα, την Βρετανία και την Γαλλία και μπροστά από την Ινδία, το Πακιστάν και την Νότια Κορέα. 

Είναι δύσκολο να φανταστείς ότι οι κατασκευές στο ερευνητικό κέντρο γίνονται για να αυξήσουν την παραγωγή. Αυτό δεν βγάζει νόημα. Εάν το Ισραήλ διαθέτει ένα από τα πιο προηγμένα και μοντέρνα ατομικά οπλοστάσια, όπως ισχυρίζονται ότι έχει, μία παραπάνω ή μία λιγότερη βόμβα δεν θα επηρέαζε τις δυνατότητές του με οποιοδήποτε τρόπο. Το Ισραήλ θα μπορούσε να κλείσει τον αντιδραστήρα χωρίς να πλήξει την στρατηγική και αποτρεπτική του δύναμη.

Ο Καθηγητή Ίβεν πιστεύει ότι είναι ακριβώς αυτό που έπρεπε να κάνει. Αλλά δεν είναι αυτό που θα συμβεί. Ο Αντιδραστήρας στην Ντιμόνα είναι ένα σύμβολο της δύναμης του Ισραήλ και της αποτρεπτικής του ικανότητας. Το κλείσιμο του αντιδραστήρα θα εκλαμβανόταν σαν προσπάθεια να κόψουν τα μαλλιά του Σαμσών. Επιπλέον, δεδομένου ότι το Ισραήλ δεν έχει υπογράψει το Σύμφωνα μη διάδοσης Ατομικών όπλων, καμία χώρα δεν θα επέτρεπε να χτίσει νέο αντιδραστήρα. Το Ισραήλ δεν έχει την δυνατότητα να χτίσει νέο αντιδραστήρα, κατά συνέπεια είναι ζωτική ανάγκη για την Ισραηλινή Κυβέρνηση και διατηρήσει και να εξασφαλίσει την ασφάλεια του αντιδραστήρα της Ντιμόνα.

Η μέση ζωή  “shelf life” του αντιδραστήρα με βαρύ ύδωρ στην Ντιμόνα είναι από 40 ως 50 χρόνια το πολύ. Παρόμοιοι αντιδραστήρες στις ΗΠΑ και Γαλλία έχουν ήδη κλείσει.

Η Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας του Ισραήλ, η οποία προβληματίζεται σοβαρά για το ζήτημα της γήρανσης του αντιδραστήρα, βρήκε λύση στις διεθνείς προσπάθειες αντιγήρανσης. Με την βοήθεια Γάλλων ειδικών, η ζωή του αντιδραστήρα επιμηκύνθηκε με χρήση υλικών που δυναμώνουν τον πυρήνα με περίβλημα μπετόν, το λεπτό σημείο του αντιδραστήρα.

Σε σεμινάριο του 2004, αξιωματούχοι της επιτροπής δήλωσαν ότι αυτή η λύση θα παρατείνει την διάρκεια της ζωής του αντιδραστήρα κατά 20 χρόνια τουλάχιστον. Με αυτό τον τρόπο η νέα ημερομηνία λήξης θα συμπέσει με το τέλος του αιώνα, εκτός αν βρεθεί νέα τεχνολογική λύση ή να φυλάει ο Θεός, αν ο αντιδραστήρας κλείσει από μείζονα αναποδιά.

Οσον αφορά το χρονικό σημείο της δημοσίευσης των φωτογραφιών, υπάρχουν δύο αντιμαχόμενες βασικές εξηγήσεις. Η μία πηγή είναι διαρροή  πληροφορίας προερχόμενη από το περιβάλλον του Μπάϊντεν, που στέλνει μήνυμα στον Πρωθυπουργό Μπένζαμιν Νετανιάου να μην ανακατευτεί στις προθέσεις του Λευκού Οίκου να ασχοληθεί με την  υπόθεση του Ιρανικού αντιδραστήρα  και να άρει τις κυρώσεις.  Η άλλη εκδοχή, που θεωρείται και η πιο πιθανή, είναι ότι η επιλογή του χρονικού σημείου ήταν τυχαία.

Ότι και αν συμβαίνει, η δημοσίευση αυτών των εικόνων δεν εξυπηρετεί τα Ισραηλινά συμφέροντα. Το Ισραήλ, τρεις εβδομάδες πριν την τρίτη εκλογική αναμέτρηση σε διάρκεια δύο ετών, προτιμάει να κατεβάσει τους τόνους για την ατομική του δύναμη, ενώ οι ΗΠΑ προσπαθούν να λήξουν τις Ιρανικές παραβιάσεις στο ατομικό σχέδιο.  Αυτές οι αναφορές παρέχουν στο Ιράν ασυλία για επαναλαμβανόμενα παράπονα: Γιατί η υδρόγειος επιτίθεται σε εμάς? Δεν διαθέτουμε ατομικά όπλα, όταν ο καθένας γνωρίζει ότι το Ισραήλ διαθέτει.֍

https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-what-s-israel-digging-up-under-dimona-s-nuclear-reactor-1.9580056?utm_source=mailchimp&utm_medium=content&utm_campaign=daily-brief&utm_content=6ac1c5fda7

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τι σκάβει Τo Ισραήλ κάτω από τον πυρηνικό αντιδραστήρα της Ντιμόνα

 

Haaretz  Τρίτη 02.03.2021
Γιόσι Μελμαν

Οι Ισραηλινές εργασίες κατασκευής στο χώρο του πυρηνικού αντιδραστήρα άρχισαν στα τέλη του 2018. Πιθανόν να πρόκειται για ταφή ραδιενεργών κατάλοιπων ή απλά για πρoσπάθεια  αντίστασης  στον χρόνο.

 

ΦΩΤΟ

 

Ισραηλινός αντιδραστήρας στην Ντιμόνα κάτω από εργασίες κατασκευής, εμφανίζεται σε δορυφορική φωτογραφία του Planet Labs Inc., τον Ιανουάριο του 2020. Credit AP

Η μόνη έκπληξη για τις δορυφορικές φωτογραφίες, που απεικονίζουν εκτεταμένες κατασκευές στον Ισραηλινό πυρηνικό αντιδραστήρα της Ντιμόνα, είναι ότι δημοσιεύτηκαν τώρα. Η ιστορία ξεκινάει με φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στις αρχές Ιανουαρίου από κινεζικό εμπορικό δορυφόρο, τον superview-1, ο οποίος αργότερα εμφανίστηκε από ανεξάρτητους ερευνητές του Πρίνσετον, γνωστούς ως Διεθνές Πάνελ

Διασπώμενων Υλικών.Την προηγούμενη εβδομάδα, η Αμερικανική Εταιρία δορυφόρων Planet Labs προσέφερε πολύ υψηλότερες εικόνες ανάλυσης  των κατασκευαστικών εργασιών. Αυτές οι φωτογραφίες είχαν μεγάλο αντίκτυπο σε όλη την υδρόγειο και δημοσιεύτηκαν από το AP την  Πέμπτη. Το κόμμα που παρήγγειλε αυτές τις φωτογραφίες είναι το ίδιο που ζήτησε από την εταιρία να φωτογραφίσει ένα χώρο δυτικά του Μπετ-Σέμες που εμφανίζεται σε χάρτες της πολιτικής αεροπορίας ως κλειστή περιοχή.

Σύμφωνα με αναφορές ξένων μέσων ενημέρωσης, πρόκειται για την περιοχή Φτερό 2 (Kanaf 2) όπου εδράζει  αεροπορική βάση και  φυλάσσονται οι πύραυλοι εδάφους-εδάφους, που μπορούν να εξοπλιστούν με πυρηνικές κεφαλές.

Δεκάδες αστικοί πύραυλοι αιωρούνται στο διάστημα περιλαμβανομένων πυραύλων κατασκευασμένων από την Ισραηλινή εταιρίας ImageSat. Επιπλέον εκεί βρίσκονται όλοι οι στρατιωτικοί πύραυλοι που περιπλανώνται γύρω από την υδρόγειο  κυρίως για λόγους κατασκοπίας, συλλογής πληροφοριών και λαθροακρόασης.

Το Ισραήλ  σ΄αυτό το εγχείρημα,  έχει έντονη παρουσία με τους πυραύλους OFEK που χρησιμοποιούνται για περισσότερο από 30 χρόνια. Κατά πάσα πιθανότητα, πύραυλοι και των δύο τύπων έχουν φωτογραφήσει τις κατασκευαστικές εργασίες στην Ντιμόνα για κάποιο διάστημα. Για κάποιο λόγο, αυτές οι εικόνες κέρδισαν μόνο την προσοχή των διεθνών μέσων ενημέρωσης, αναβιώνοντας  φήμες.

Οι εικόνες δείχνουν ανασκαφές σε μέγεθος γηπέδου ποδοσφαίρου και 20 μέτρα ή 4 με 5 επίπεδα βάθους κάτω από την επιφάνεια. Το 1986, ο πυρηνικός τεχνολόγος Μορντεχάϊ Βανούνου διέρρευσε στους Βρετανικούς Sunday Times, ότι  κατά μήκος του κυρίως κτιρίου που καλύπτεται με θόλο πάνω από τον πυρήνα και κατά μήκος της καμινάδας για την εκπομπή αερίων, υπάρχει σειρά κτιρίων γνωστά ως maon-Ινστιτούτα. Ένα από αυτά, το Ινστιτούτο 2, εκτείνεται σε 6 επίπεδα κάτω από την επιφάνεια της γης και περιέχει αίθουσες παραγωγής διασπώμενων υλικών, περιλαμβανομένων υπηρεσιών εξόρυξης πλουτωνίου.

Μετά  την  διαρροή στον τύπο, στις 30 Σεπτεμβρίου 1986, ο Βενούνου απήχθη στην Ρώμη από πράκτορες της Μοσσάντ, που τον μετέφεραν με πλοίο στο Ισραήλ, όπου δικάστηκε και καταδικάστηκε σε 18 χρόνια φυλάκιση. Μετά την αποφυλάκισή του 2004 του απαγορεύτηκε η έξοδος από την χώρα.

 

ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Με βάση τις ιστορίες του AP, προέκυψαν υποθέσεις ότι η επέκταση στην Ντιμόνα γίνεται για να δημιουργηθεί καινούργια και μοντέρνα εγκατάσταση για την επεξεργασία  των ραδιενεργών απόβλητων. «Είναι λογική υπόθεση» δήλωσε ο Καθηγητής Ούζι Ίβεν, ειδικός στο Ισραηλινό Ατομικό Πρόγραμμα, που εργάστηκε στον αντιδραστήρα.

Ο αντιδραστήρας, γνωστός και σαν Πυρηνικό Ερευνητικό Κέντρο Σιμόν     Πέρεζ στο Νέγκεβ, διέθετε ήδη μια μεγάλη χωματερή για πυρηνικά απόβλητα, που έφτανε στα υψηλότερα επίπεδα. Επιπλέον εκτός από τον πυρηνικό αντιδραστήρα, η χωματερή χρησίμευε για αποθήκευση ραδιενεργών αποβλήτων  από  όλη την χώρα, περιλαμβανομένων των ισότοπων  από πυρηνικά-φαρμακευτικά τμήματα νοσοκομείων.

Για χρόνια, τα ραδιενεργά απόβλητα  θάβονταν σε μεταλλικά βαρέλια βαθειά κάτω από ερευνητικό κέντρο. Στα χρόνια του ’90, εντάθηκαν οι ανησυχίες ότι τα βαρέλια μπορεί να είχαν διαβρωθεί και τα απόβλητα θα εισχωρούσαν στο έδαφος και θα προκαλούσαν μόλυνση. Αυτός ο φόβος υποστηρίχθηκε από αναφορές για σημάδια μόλυνσης στο γειτονικό Ισραηλινό χωριό Small Carter.

Αυτό το ενδεχόμενο ώθησε τον τότε Υπουργό Περιβάλλοντος Γιόσι Σαρίντ και πολλές επιτροπές της Κνέσσετ (Βουλής) να διατάξουν έρευνα, της οποίας τα ευρήματα δεν ήταν ξεκάθαρα. Παρ΄όλα αυτά οι διευθυντές της Ισραηλινής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας υποσχέθηκαν και ακόμη και σήμερα ομιλούν για την ασφάλεια του αντιδραστήρα, περιλαμβανομένων των διαρροών μόλυνσης, που είναι υψηλής προτεραιότητας. Καθώς με κάθε κίνηση απόσυρσης αποβλήτων, η ανάγκη να αποσυρθούν και να ταφούν ραδιενεργά απόβλητα συνεχίζει να μεγαλώνει και να απαιτεί και άλλο χώρο. Ο καθηγητής Ίβεν πιστεύει ότι πρέπει το στοιχείο να συνυπολογιστεί στην κατασκευή του αντιδραστήρα. 

Προσπάθησα να επικοινωνήσω με τον Ζεέβ Σνιρ, διευθυντή της αντιπροσωπείας από 2014, μέσω του γραφείου του Πρωθυπουργού, αλλά ο Σνίρ δεν ανταποκρίθηκε.

Το 2005, ο Ζβι Καμίλ, ιδρυτής του αντιδραστήρα της Ντιμόνα, μου είπε ότι χρόνια νωρίτερα τα μεταλλικά βαρέλια είχαν αντικατασταθεί με γυάλινα που μείωναν σημαντικά τον κίνδυνο διείσδυσης και μόλυνσης. Για 16 χρόνια ο Καμίλ, που πέθανε το 2010, ηγείτο της Επιτροπής πυρηνικής Ασφάλειας (που αποτελείται από αντιπρόσωπους  της Ισραηλινής Ατομικής Ενέργειας, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και άλλους αξιωματούχους)

Και οι δύο επιτροπές επιτηρούν την ασφάλεια  της περιοχής της Ντιμόνα    και του μικρότερου Πυρηνικού Ερευνητικού Κέντρου στο Σορέκ κοντά στην παραλία νότια του Τελ-Αβίβ. Αν και η επιτροπή ασφάλειας ιδρύθηκε ανεξάρτητα από την Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας του Ισραήλ «για να μην βάλουν την γάτα να προσέχει το γάλα» οι δεσμοί μεταξύ των δύο είναι προφανείς και η επιτροπή ατομικής ενέργειας   έχει πάντα μεγαλύτερη επιρροή.

Η κατασκευή του αντιδραστήρα στην Ντιμόνα άρχισε το 1958 ολοκληρώθηκε το 1963 με συμφωνία να κρατηθεί μυστικό (που έχει ήδη αποκαλυφθεί) από την Γαλλική Κυβέρνηση ότι  Γαλλικές εταιρίες πραγματοποίησαν τα κατασκευαστικά έργα, όμοια με των άλλων αντιδραστήρων γύρω από τον κόσμο.

Αν και το Ισραήλ υποστήριζε ότι ο αντιδραστήρας προοριζόταν    αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς και «ειρηνικούς δημόσιους σκοπούς» ο διεθνής τύπος μετέδωσε ότι ο σκοπός είναι στρατιωτικός – η  παραγωγή ατομικών όπλων.

Σύμφωνα με διάφορες αναφορές, γι’ αυτό το λόγο το Ισραήλ αύξησε την δηλωμένη δυνατότητα του αντιδραστήρα από 24 megawatt  σε 50 megawatt (αν και μερικές ξένες αναφορές ισχυρίζονται ότι η δυνατότητα είναι 75 megawatt).

ΖΩΤΙΚΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ. Σύμφωνα με ξένες αναφορές, για να διαμορφώσει την βόμβα πιο δυνατή από αυτές που έριξαν οι ΗΠΑ στην Χιροσίμα και Ναγκασάκι το 1945, στην δεκαετία των ΄70 το Ισραήλ απέκτησε τριτώνιο (υδρογονικό ισότοπο) από την Νότιο Αφρική. Αυτό έγινε στο απώγειο της επιστημονικής, και ατομικής συνεργασίας με το καθεστώς του απαρχάϊντ.

Το τριτώνιο έχει μέση ζωή 24 χρόνια και απαιτεί διατήρηση μέχρι το τέλος του σκηνιού. Με βάση όλες αυτές τις πληροφορίες, οι ατομικοί ειδικοί, οι υπηρεσίες πληροφοριών, τα διεθνή ερευνητικά ινστιτούτα και ο Βανούνου εκτίμησαν ότι το Ισραήλ διαθέτει 90 ως 200 ατομικές βόμβες, και αποτελεί το 6ο μεγαλύτερο οπλοστάσιο του κόσμου μετά τις ΗΠΑ, την Ρωσία, την Κίνα, την Βρετανία και την Γαλλία και μπροστά από την Ινδία, το Πακιστάν και την Νότια Κορέα.

 

Είναι δύσκολο να φανταστείς ότι οι κατασκευές στο ερευνητικό κέντρο γίνονται για να αυξήσουν την παραγωγή. Αυτό δεν βγάζει νόημα. Εάν το Ισραήλ διαθέτει ένα από τα πιο προηγμένα και μοντέρνα ατομικά οπλοστάσια, όπως ισχυρίζονται ότι έχει, μία παραπάνω ή μία λιγότερη βόμβα δεν θα επηρέαζε τις δυνατότητές του με οποιοδήποτε τρόπο. Το Ισραήλ θα μπορούσε να κλείσει τον αντιδραστήρα χωρίς να πλήξει την στρατηγική και αποτρεπτική του δύναμη.

Ο Καθηγητή Ίβεν πιστεύει ότι είναι ακριβώς αυτό που έπρεπε να κάνει. Αλλά δεν είναι αυτό που θα συμβεί. Ο Αντιδραστήρας στην Ντιμόνα είναι ένα σύμβολο της δύναμης του Ισραήλ και της αποτρεπτικής του ικανότητας. Το κλείσιμο του αντιδραστήρα θα εκλαμβανόταν σαν προσπάθεια να κόψουν τα μαλλιά του Σαμσών. Επιπλέον, δεδομένου ότι το Ισραήλ δεν έχει υπογράψει το Σύμφωνα μη διάδοσης Ατομικών όπλων, καμία χώρα δεν θα επέτρεπε να χτίσει νέο αντιδραστήρα. Το Ισραήλ δεν έχει την δυνατότητα να χτίσει νέο αντιδραστήρα, κατά συνέπεια είναι ζωτική ανάγκη για την Ισραηλινή Κυβέρνηση και διατηρήσει και να εξασφαλίσει την ασφάλεια του αντιδραστήρα της Ντιμόνα.

Η μέση ζωή  “shelf life” του αντιδραστήρα με βαρύ ύδωρ στην Ντιμόνα είναι από 40 ως 50 χρόνια το πολύ. Παρόμοιοι αντιδραστήρες στις ΗΠΑ και Γαλλία έχουν ήδη κλείσει.

Η Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας του Ισραήλ, η οποία προβληματίζεται σοβαρά για το ζήτημα της γήρανσης του αντιδραστήρα, βρήκε λύση στις διεθνείς προσπάθειες αντιγήρανσης. Με την βοήθεια Γάλλων ειδικών, η ζωή του αντιδραστήρα επιμηκύνθηκε με χρήση υλικών που δυναμώνουν τον πυρήνα με περίβλημα μπετόν, το λεπτό σημείο του αντιδραστήρα.

Σε σεμινάριο του 2004, αξιωματούχοι της επιτροπής δήλωσαν ότι αυτή η λύση θα παρατείνει την διάρκεια της ζωής του αντιδραστήρα κατά 20 χρόνια τουλάχιστον. Με αυτό τον τρόπο η νέα ημερομηνία λήξης θα συμπέσει με το τέλος του αιώνα, εκτός αν βρεθεί νέα τεχνολογική λύση ή να φυλάει ο Θεός, αν ο αντιδραστήρας κλείσει από μείζονα αναποδιά.

Οσον αφορά το χρονικό σημείο της δημοσίευσης των φωτογραφιών, υπάρχουν δύο αντιμαχόμενες βασικές εξηγήσεις. Η μία πηγή είναι διαρροή  πληροφορίας προερχόμενη από το περιβάλλον του Μπάϊντεν, που στέλνει μήνυμα στον Πρωθυπουργό Μπένζαμιν Νετανιάου να μην ανακατευτεί στις προθέσεις του Λευκού Οίκου να ασχοληθεί με την  υπόθεση του Ιρανικού αντιδραστήρα  και να άρει τις κυρώσεις.  Η άλλη εκδοχή, που θεωρείται και η πιο πιθανή, είναι ότι η επιλογή του χρονικού σημείου ήταν τυχαία.

Ότι και αν συμβαίνει, η δημοσίευση αυτών των εικόνων δεν εξυπηρετεί τα Ισραηλινά συμφέροντα. Το Ισραήλ, τρεις εβδομάδες πριν την τρίτη εκλογική αναμέτρηση σε διάρκεια δύο ετών, προτιμάει να κατεβάσει τους τόνους για την ατομική του δύναμη, ενώ οι ΗΠΑ προσπαθούν να λήξουν τις Ιρανικές παραβιάσεις στο ατομικό σχέδιο.  Αυτές οι αναφορές παρέχουν στο Ιράν ασυλία για επαναλαμβανόμενα παράπονα: Γιατί η υδρόγειος επιτίθεται σε εμάς? Δεν διαθέτουμε ατομικά όπλα, όταν ο καθένας γνωρίζει ότι το Ισραήλ διαθέτει.

https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-what-s-israel-digging-up-under-dimona-s-nuclear-reactor-1.9580056?utm_source=mailchimp&utm_medium=content&utm_campaign=daily-brief&utm_content=6ac1c5fda7