Cohen.gr Πέμπτη 12.9.2021
Του Σάκη Θεοδωρόπουλου

Σαν σήμερα, Τετάρτη 15 Σεπτεμβρίου, στο Λευκό Οίκο, υπό την αιγίδα του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, υπογράφτηκαν οι Συμφωνίες του Αβραάμ, δηλαδή η αποκατάσταση και εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και των αραβικών χωρών.

Το Ισραήλ, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, ξεκίνησε να καλλιεργεί διπλωματικές σχέσεις με τους Άραβες, ώστε να ισχυροποιήσει τη διπλωματία του και να αναγνωριστεί. Μετά τον πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967 και του Γιομ Κιπούρ το 1973, το Ισραήλ, είχε προσαρτήσει την χερσόνησο του Σινά, που ανήκει στην Αίγυπτο και τα Υψίπεδα του Γκολάν, που ανήκουν στη Συρία. Όμως, το Ισραήλ αποφάσισε να υποχωρήσει και να επιστρέψει αυτά που κατέκτησε στους ιδιοκτήτες του, δηλαδή να επιστρέψει το Σινά στην Αίγυπτο και το Γκολάν στη Συρία, και σαν αντάλλαγμα να αναγνωριστεί από τους γείτονες του, οι οποίοι δεν έβλεπαν με καλό μάτι το Κράτος του Ισραήλ και είχαν ορκιστεί να το σβήσουν από το χάρτη όσο πιο γρήγορα γίνεται. Το Ισραήλ, επέστρεψε το Σινά στην Αίγυπτο το 1973, και ως αντάλλαγμα ζήτησε να αποκατασταθούν οι ισραηλινο-αιγυπτιακές σχέσεις. Η Αίγυπτος δέχθηκε τους όρους που έθεσε το Ισραήλ και το 1979, προχώρησε στην αναγνώριση του Εβραϊκού Κράτους.

Η κίνηση της Αιγύπτου, να προχωρήσει σε επίσημες σχέσεις με το Ισραήλ, θεωρήθηκε προδοσία από τους ακραίους Αιγύπτιους εθνικιστές, και το 1981, ο Αιγύπτιος πρόεδρος, Ανουάρ Σαντάτ δολοφονήθηκε από ακραίο εθνικιστή και η Αίγυπτος αποβλήθηκε από τον Αραβικό Σύνδεσμο.

 
Ο Τζίμι Κάρτερ υποδέχεται τους Ανουάρ Σαντάτ και Μεναχέμ Μπεγκίν στο Λευκό Οίκο, όπου υπογράφτηκε συμφωνία Ισραήλ και Αιγύπτου

Στη συνέχεια ο 1994, το Ισραήλ, υπέγραψε τη συνθήκη του Χαρτούμ και αποκατέστησε τις σχέσεις του με τη γειτονική Ιορδανία, για να μπορέσει να έχει τη στήριξη των γειτόνων του, και να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις, που θα λυθεί ο πιο δύσκολος γρίφος στη Μέση Ανατολή, το παλαιστινιακό ζήτημα.

 
Ο Μπιλ Κλίντον υποδέχεται τους Γιτζάκ Ράμπιν και βασιλιά Χουσεΐν στο Λευκό Οίκο, όπου υπογράφτηκε η συμφωνία Ισραήλ και Ιορδανίας.

Ο Γιάσερ Αραφάτ, έθεσε ως όρο, για να αναγνωρίσει η Παλαιστινιακή Αρχή το Ισραήλ, θα πρέπει το Εβραϊκό Κράτος να απομακρύνει το στρατό του από τη Λωρίδα της Γάζας. Ο Ράμπιν, πείστηκε με τους όρους και απομάκρυνε το στρατό από τη Γάζα, και ξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις με τους Παλαιστίνιους. Έτσι το Ισραήλ, υπέγραψε τη Συνθήκη του Όσλο. Γιτζάκ Ράμπιν, Σιμόν Πέρες και Γιάσερ Αραφάτ, τιμήθηκαν με το βραβείο του Νόμπελ Ειρήνης, για τις διαπραγματεύσεις τους, που θα οδηγούσαν στη λύση του παλαιστινιακού. Οι ειρηνικές διαπραγματεύσεις, δεν άρεσαν καθόλου στους ακραίους εθνικιστές, καθώς θεωρούσαν ότι το Ισραήλ, θα υποτασσόταν στους Άραβες και η κίνηση Ράμπιν να κάτσει στο τραπέζι του διαλόγου με τον Αραφάτ, θεωρείται προδοσία. Το 1995, ο Γιγκάλ Αμίρ, ακροδεξιός, και βαθύτατα θρησκευόμενος, δολοφόνησε τον Γιτζάκ Ράμπιν με 3 σφαίρες.

Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, το Ισραήλ προσέγγιζε κι άλλες αραβικές χώρες, ώστε να αναγνωριστεί σαν κράτος και να αποκατασταθούν τις σχέσεις τους, και παράλληλα να συμβάλλουν για τη λύση του παλαιστινιακού. Το Μαρόκο και η Τυνησία, προχώρησαν σε μία εκ των πραγμάτων αναγνώριση του Ισραήλ, το Κατάρ ξεκίνησε εμπορικές σχέσεις με το Ισραήλ, ενώ η Αλγερία, δεν δέχθηκε καν να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, και να τα βρει με το Ισραήλ. Εξαιτίας των γεγονότων της πρώτης και δεύτερης ιντιφάντα, και έτσι το Μαρόκο και η Τυνησία έκοψαν κάθε πολιτική επαφή με το Ισραήλ, όμως επέτρεπαν σε Ισραηλινούς τουρίστες, να τις επισκέπτονται.

 
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Γιτζάκ Ράμπιν και ο βασιλιάς του Μαρόκου, Χασάν Β’ σε συνάντηση, στη Ραμπάτ το 1994.

Το 1999, η Μαυριτανία, έγινε η τρίτη αραβική χώρα που θα αναγνωρίσει το Ισραήλ, αλλά η κρίση στη Γάζα μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων, αρχικά οδήγησαν την αφρικανική χώρα να απελάσει τον Ισραηλινό πρέσβη το 2009 και το 2010, να διακόψει οριστικά τις σχέσεις της με το Ισραήλ, κατηγορώντας το για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα. Την περίοδο εκείνη, κι άλλες χώρες διέκοψαν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ, όπως το Κατάρ, η Βολιβία, το Εκουαδόρ, η Βενεζουέλα κλπ.

Φτάσαμε στο 2019, στην Περίοδο της Κρίσης του Κόλπου, και στην έντονη στρατιωτική ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Στις αρχές Μαΐου, οι ΗΠΑ άρχισαν να ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή για να αποτρέψουν μια υποτιθέμενη προγραμματισμένη εκστρατεία του Ιράν και των μη κρατικών συμμάχων του για να επιτεθούν στις αμερικανικές δυνάμεις και συμφέροντα στον Περσικό Κόλπο και το Ιράκ και προχώρησαν σε επιβολή νέων κυρώσεων κατά του Ιράν, καθώς και όρισαν την Φρουρά της Ισλαμικής Επανάστασης Corps (IRGC) ως τρομοκρατική οργάνωση. Επίσης, το Ιράν, μαζί με το Κατάρ, βοηθούσε τους σιίτες αντάρτες Χούθι στην Υεμένη και συνέχιζε να μολύνει τον Κόλπο του Ομάν, βυθίζοντας τάνκερ των συμμάχων των ΗΠΑ, ως αντίποινα. Τότε, οι Άραβες, άρχισαν να καταλαβαίνουν ότι το Ιράν με αυτές τις κινήσεις, είναι πολύ εχθρικό απέναντι στις χώρες του Κόλπου και άρχισαν να σκέφτονται την προοπτική αποκατάστασης των σχέσεων με το Ισραήλ. Το Ισραήλ και τα ΗΑΕ, είχαν μια πρώτη προσέγγιση, όταν το 2018, σε τουρνουά τζούντο, συμμετείχε ο Ισραηλινός αθλητής, Σάγκι Μούκι, παρουσία της πρώην Υπουργού Αθλητισμού της κυβέρνησης Νετανιάχου, Μίρι Ρέγκεβ. Επίσης, εκείνη τη χρονιά ακούστηκε πρώτη φορά, ο εθνικός ύμνος του Ισραήλ, σε αραβικό έδαφος.

Το 2020, λόγω της πανδημίας του κορονοϊού, η Μοσάντ έστειλε μάσκες και ιατρικό εξοπλισμό στα ΗΑΕ και άρχισε να γεννιέται, μια φιλία Αράβων και Ισραήλ. Η πρώτη επίσημη συνάντηση Ισραήλ και Χώρας της Κόλπου, έγινε στις 13 Αυγούστου με τα ΗΑΕ και μετά ακολούθησε το Μπαχρέιν. Στις 15 Σεπτεμβρίου 2020, ο Πρόεδρος Τραμπ κάλεσε τον Βενιαμίν Νετανιάχου και τους Άραβες ΥΠ.ΕΞ. να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ, και έτσι άρχισε να αλλάζει το σκηνικό στη Μέση Ανατολή. Το Ιράν, η Παλαιστινιακή Αρχή, η αντιπολίτευση του Ισραήλ και κάποιες άλλες αραβικές χώρες, εξέφρασαν τη δυσαρέσκεια τους για αυτή την κίνηση, την ώρα που η Αίγυπτος, η Ελλάδα και άλλες χώρες, συνεχάρησαν την κίνηση φιλίας Ισραήλ και Κόλπου.

Πλέον, το Ισραήλ, έχει αναγνωριστεί από 6 αραβικές χώρες (Αίγυπτος, Ιορδανία, ΗΑΕ, Μπαχρέιν, Σουδάν και Μαρόκο) και έχει δημιουργήσει μια ισχυρή συμμαχία κατά του Ιράν. Το 2021, ΗΑΕ και Μπαχρέιν, άνοιξαν πρεσβείες στο Τελ Αβίβ και αντίστοιχα το Ισραήλ σε Αμπού Ντάμπι και Μαναμά. Εύχομαι, τα επόμενα χρόνια να δω και άλλες αραβικές χώρες, να αναγνωρίσουν το Ισραήλ, στο εγγύς μέλλον, για να επιτευχθεί ειρήνη στη Μέση Ανατολή.֍