Όλα τα συστατικά για ένα εύφλεκτο κοκτέιλ μίσους είναι παρόντα: Θεωρίες συνωμοσίας, επιθέσεις σε δημόσια πρόσωπα, φυλετικά προφίλ, κυνήγια μαγισσών κι επιθέσεις, αυξανόμενος διαχωρισμός…
Τα λαϊκιστικά συναισθήματα βρίσκονται σε έξαρση στην Ελλάδα. Στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις γνώμης το ακροαριστερό κόμμα ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε να προηγείται της Νέας Δημοκρατίας, του σημερινού κόμματος πλειοψηφίας της χώρας. Λίγο πιο πίσω, βρίσκεται το νεοναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής. Ορισμένοι κορυφαίοι πολιτικοί του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας προέρχονται από το ακροδεξιό κόμμα ΛΑΟΣ.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα βιώνει έναν ιδιαίτερα προβεβλημένο από τα ΜΜΕ πολιτικό παροξυσμό γύρω από τη “λίστα της HSBC” που υποτίθεται ότι προσδιορίζει Έλληνες μεγαλοκαταθέτες σε υποκατάστημα της HSBC Γενεύης.
Πιο πρόσφατα, διάφορα Ελληνικά ΜΜΕ συνεχίζουν να διαδίδουν θεωρίες συνωμοσίας γύρω από τη φοροδιαφυγή και τη λεγόμενη “λίστα Lagarde” ενώ, από τις αρχές Φεβρουαρίου, μια κοινοβουλευτική προανακριτική επιτροπή επιδίδεται σε μια σειρά δικών παρωδιών ως τμήμα της έρευνάς της. Οι ακροαματικές διαδικασίες όμως έχουν πάρει μια περίεργη τροπή βγάζοντας στο προσκήνιο τραπεζικούς υπαλλήλους που προσδιορίζονται στη λίστα ως “internet users” με λογαριασμούς στην HSBC και καλούνται να καταθέσουν στη μονάδα διερεύνησης οικονομικού εγκλήματος της Ελληνικής κυβέρνησης.
Για ν’ απομακρύνει προφανώς την προσοχή από το γεγονός ότι η ‘λίστα Lagarde’ θέτει υπό αμφισβήτηση την οικονομική ηθική πρώην ή νυν Ελλήνων πολιτικών ηγετών, ένας πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και Υπουργός Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ δήλωσε τον Οκτώβριο ότι, με μια πρόχειρη ματιά που έριξε στη λίστα, είχε τη “δυσάρεστη εντύπωση… ότι τα πρώτα τρία ονόματα ανήκαν σε Έλληνες Εβραϊκής καταγωγής”. Η δήλωση αυτή ακολουθήθηκε από σειρά επιθέσεων που εξαπέλυσαν τα ΜΜΕ κατά του Έλληνα φιλάνθρωπου Sabby Mionis που βρίσκεται τώρα στο Ισραήλ. Δημοσιογραφικοί κύκλοι του περιβάλλοντος του Μάκη Βορίδη, όπως η σκανδαλοθηρική εφημερίδα Δημοκρατία, δημοσίευσαν “νέες αποκαλύψεις” γύρω από τη λίστα Lagarde με τίτλους όπως “Ο Έλληνας Εβραίος με τα χίλια πρόσωπα” (9 Δεκεμβρίου 2012). Αυτές οι επιθέσεις αναπαράχθηκαν σε διάφορα blogs.
Ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ ζήτησε συγγνώμη από τον Πρόεδρο του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου και ο εκπρόσωπός του έστειλε σχετική επιστολή στον δημοσιογράφο Jean Cohen.
Ο Κώστας Βαξεβάνης, αρχισυντάκτης του περιοδικού Hot Doc, αντιτάχθηκε στις δημοσιογραφικές αυτές επιθέσεις με αντισημιτικά υπονοούμενα στον Έλληνα φιλάνθρωπο και τις απέδωσε στον Μάκη Βορίδη, πρώην ηγέτη του Ελληνικού Μετώπου, ο οποίος ωφελείται από τους στενούς δεσμούς του με τους Bruno Gollnisch και Carl Lang. Ο Μάκης Βορίδης διατέλεσε Υπουργός Μεταφορών στην κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου από τον Νοέμβριο του 2011 μέχρι τον Μάιο του 2012 κι έχει τώρα εκλεγεί Βουλευτής με το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας.
Αυτό το συναίσθημα είναι κοινό σ’ έναν μεγάλο αριθμό Ελλήνων. Στις 19 Ιανουαρίου, αρκετές εκατοντάδες Έλληνες και ξένοι συγκεντρώθηκαν στην Αθήνα για μια ειρηνική διαδήλωση κατά του ρατσισμού και της αναδυόμενης ακροδεξιάς αλλά και των πρόσφατων ξενοφοβικών επιθέσεων που πολλαπλασιάζονται σ’ όλη την Ελλάδα.
Τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους. Ένας 29χρονος πυροσβέστης κι άλλος ένας 24χρονος συλλήφθηκαν για τη δολοφονία του Shehzad Luqman, ενός Πακιστανού μετανάστη που βρέθηκε μαχαιρωμένος μέχρι θανάτου στις 17 Ιανουαρίου στην περιοχή των Πετραλώνων στην Αθήνα. Οι δύο ύποπτοι κατηγορήθηκαν ότι είχαν ρατσιστικά κίνητρα για την επίθεσή τους στον μετανάστη.
Στο σπίτι ενός εκ των δύο υπόπτων βρέθηκαν προπαγανδιστικά φυλλάδια του νεοναζιστικού κόμματος της Χρυσής Αυγής, γνωστής για την επίδειξη αντιγράφων του Mein Kampf στο αρχηγείο της.
Μια παρόμοια επίθεση πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Αύγουστο στο κέντρο της Αθήνας όταν ομάδα πέντε μοτοσυκλετιστών που επιδίδονταν σε ‘κυνήγι μεταναστών’ κυνήγησαν και μαχαίρωσαν έναν Ιρακινό μετανάστη.
Από τον περασμένο Νοέμβριο, η Αμερικανική πρεσβεία στην Ελλάδα έχει προειδοποιήσει τους Αμερικανούς υπηκόους για τον κίνδυνο φυλετικής επιθετικότητας στην Ελλάδα.
Οι ΜΚΟ αποδίδουν αυτά τα ρατσιστικά εγκλήματα στο Ελληνικό νεοναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής το οποίο μπήκε για πρώτη φορά στο Κοινοβούλιο τον Ιούνιο έχοντας συγκεντρώσει ποσοστό 7% κι εκλέγοντας 18 Βουλευτές. Μια πρόσφατη δημοσκόπηση υπολόγισε τη δημοτικότητα του ακροδεξιού κόμματος μεταξύ του 10.7% και του 12%, γεγονός που το φέρνει στην τρίτη θέση της Ελληνικής πολιτικής σκηνής. Αυτά τα εξτρεμιστικά αισθήματα δεν αποδίδονται μόνο στη Χρυσή Αυγή. Οι σκληρές οικονομικές συγκυρίες έχουν ευνοήσει την άνοδο λαϊκιστικών συναισθημάτων και στις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος.
Είναι πια καιρός ν’ αντισταθούμε σ’ αυτήν την άνοδο του εξτρεμισμού και ν’ απαιτήσουμε την απόρριψη κάθε ρατσιστικής, ξενόφοβης ή υποκινητικής ρητορικής, ειδικά στο πλαίσιο των κοινοβουλευτικών συζητήσεων ή της πολιτικής διαβούλευσης. Είναι πια καιρός ν’ απαιτήσουμε να δοθεί ένα τέλος στις εκστρατείες δυσφήμησης εναντίον ατόμων και ιδίως στο πλαίσιο των ερευνών για τη λίστα Lagarde. Είναι πια καιρός ν’ απαιτήσουμε εκπαιδευτικές εκστρατείες κατά του ρατσισμού και της αδιαλλαξίας, ν’ απαιτήσουμε την υιοθέτηση της Ευρωπαϊκής οδηγίας κατά του ρατσισμού και της ξενοφοβίας που καθορίστηκε στη Συνθήκη της Λισσαβόνας και που μέχρι σήμερα, μόνο η Ελλάδα και η Εσθονία δεν έχουν υιοθετήσει. Είναι πια καιρός ν’ απαιτήσουμε την υιοθέτηση του μη-δεσμευτικού ψηφίσματος ενάντια στο μίσος που προτείνεται από την Hate Prevention Initiative (πρωτοβουλία για την πρόληψη του μίσους).
Είναι πια καιρός - και πέρα από τα σύνορα της Ελλάδας - να εκτιμήσουμε τον κίνδυνο κλονισμού των ηθικών και ανθρώπινων δεσμών που δημιούργησαν την Ευρώπη και ν’ αντιδράσουμε ενάντια στον αυξανόμενο εθνικιστικό ή ατομικό εγωισμό προς όφελος των Ευρωπαϊκών πληθυσμών. Η Ελλάδα πάσχει από αχαλίνωτη ξενοφοβία. Η ψυχή της Ευρώπης επηρεάζεται. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελληνική κυβέρνηση και οι τοπικές κυβερνήσεις μας έχουν τη δυνατότητα να ενεργήσουν από κοινού και να καλέσουν τους διαμορφωτές της Ελληνικής κοινής γνώμης (συμπεριλαμβανομένης της ισχυρής Ορθόδοξης Εκκλησίας) να επαγρυπνούν. Υπάρχουν μάχες που πρέπει να δοθούν προτού να είναι πολύ αργά.
*Ο Philippe Coen είναι ο ιδρυτής της Hate Prevention Initiative.
**Ο Eric Diamantis είναι δικηγόρος και αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών Προβλέψεων του Μεσογειακού Κόσμου (Ipemed).
http://www.lemonde.fr/idees/article/2013/03/04/alerte-a-la-haine-en-grece_1842547_3232.html