15.12.2013
τουΤεύκρου Σακελλαρόπουλου
Είναι διάχυτη η αντίληψη, πως η παρούσα κρίση στην Ελλάδα είναι οικονομική... Κάποιοι περισσότερο ανοιχτοί στις προσεγγίσεις τους θεωρούν πως είναι μάλλον κοινωνική... Οι δεύτεροι -αν και πολύ λιγότεροι- θεωρούν τις συνέπειες ως αιτία. Οικονομική με κοινωνικές συνέπειες θα ήταν το σωστό.
Ωστόσο η άποψη μου είναι διαφορετική. Θεωρώ πως στην πραγματικότητα η κρίση είναι ταξική. Ταξική στα πρότυπα μίας αντίστοιχης ταξικής κρίσης, η οποία το 1789 προκάλεσε την κατάρρευση της αριστοκρατίας στην Γαλλία (τότε η αστική τάξη ήταν η πηγή της επανάστασης).
Τα ακίνητα, τα οποία θεωρούνται ως τα αγαθά τα πλέον αντιπροσωπευτικά της επενδυτικής κατεύθυνσης πλήττονται εξ’ αιτίας αυτής της ταξικής πάλης (για να χρησιμοποιήσω και πιο σκληρούς όρους). Η φορολογία σε κάθε της μορφή αποτελεί τον μοχλό "ξηλώματος" της “αστικής” τάξης.
Είναι δίκαιο αυτό;
Βεβαίως! Πουθενά δεν ορίζεται ότι η θέση του οποιουδήποτε είναι ασφαλής. Δεν υπάρχει κληρονομικό δικαίωμα στα κεκτημένα, κάτι το οποίο "ξέχασε" η αστική τάξη, ενώ ήταν η ίδια, η οποία τότε το κατήργησε.
Η λεγόμενη αστική τάξη -κυρίως στην Ελλάδα- σήμερα τιμωρείται σκληρά και ενδεχομένως να συρρικνωθεί σε βαθμό εξαφάνισης. Ποιός είναι ο πραγματικός αντίπαλος; Η εργατική ή η πολύ πλούσια τάξη;
Καμία από αυτές.
Ο πραγματικός αντίπαλος είναι το τμήμα εκείνο της πολύ πλούσιας τάξης, η οποία όμως έχει τις ρίζες της στην εργατική τάξη. Η υποτιθέμενη αστική τάξη τιμωρείται σκληρά (και δικαίως κατά τη γνώμη μου), διότι επέλεξε μία στάση ζωής, η οποία ήταν η πλέον άνετη, η πλέον βολική χωρίς να εξετάζει τις βασικές προϋποθέσεις. Μία εξ’ αυτών είναι Η ΠΑΙΔΕΙΑ (η σοβαρότερη όλων) και κατόπιν η μόρφωση. Στην Ελλάδα δημιουργήθηκε από το 1981 και μετά (από την έλευση των σοσιαλιστικών ιδεών) ένα κίνημα από τις χαμηλότερες τάξεις προς την αστική χωρίς όμως τα παραπάνω (παιδεία και μόρφωση) προαπαιτούμενα. Μία ψευδής τάξη, μία τάξη "ευκολίας".
Αυτό καθίσταται ιδιαίτερο φανερό στις ασπρόμαυρες Ελληνικές ταινίες του 1950-1970. Τότε στις πόλεις υπήρχαν μόνο αστοί, οι χωρικοί ήταν στην επαρχία και υπήρχε και μία ανώτατη οικονομική μερίδα με κυρίαρχη και σχεδόν κληρονομική θέση.
Τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα ήταν απολύτως αποκλεισμένα και εγκλωβισμένα σε μία ζωή από την οποία δύσκολα έφευγες. Κάποια στιγμή όλα άλλαξαν. Εμφανίστηκαν πρωτόγνωρες δυνατότητες σε αυτούς τους χώρους. Το τόσο μακρινό ιδεώδες του σπιτιού, του αυτοκινήτου, των διακοπών της μετάβασης σε άλλες μορφές διασκέδασης, όλα αυτά έγιναν προσιτά. Μόνο που έγιναν χωρίς την παιδεία, την μόρφωση και σε έναν μεγάλο βαθμό το ήθος. Η νέα υποτιθέμενη αστική τάξη επέλεγε την άνετη και βολεμένη ζωή, τις εύκολες τοποθετήσεις, την ανεμελιά και την εσαεί σιγουριά του αμετάβλητου.
Κάποια στοιχεία όμως από τα κατώτερα στρώματα κατάφεραν και όχι μόνο έφτασαν την αστική κλίμακα αλλά την ξεπέρασαν κατά πολύ. Από την εργατική θέση ξαφνικά στον υπέρμετρο πλούτο. Τότε φάνηκε ότι ήρθε η ώρα της εκδίκησης...
Η αστική τάξη κυβέρνησε ουσιαστικά, αλλά με όλα τα προηγούμενα. Χωρίς παιδεία μπορούσες να φτάσεις πολύ ψηλά και τότε όμως εξέλειπε το ήθος.
Η αστική τάξη διολίσθησε σε "μεσαία" τάξη -υποβιβάστηκε δηλαδή- και έγινε κάτι άχρωμο, άοσμο, άγευστο...
Το τέλος έφθασε. Το τέλος είναι αμείλικτο... Μεσαία τάξη στην ουσία σημαίνει μέτρια τάξη, χωρίς κάποιο δυνατό και κυρίαρχο στοιχείο. Η εργατιά έχει την σωματική ρώμη και πολύ συχνά το φιλότιμο και την εντιμότητα. Ο αριστοκρατικός πλούτος έχει την ιστορία και την παράδοση. Η πρώην αστική τάξη είχε έναν πλούτο με μία μόρφωση και παιδεία, η οποία στα χέρια των ικανοτέρων δεν άφηνε περιθώρια ήττας. Αυτό όμως άρχισε να χάνεται. Το ιδανικό του μυαλού και της μόρφωσης της αστικής τάξης κατέληξε στην χειρονακτική προσέγγιση ίσως και με ένα πτυχίο και μία δουλειά με ίδιο όνομα όπως προηγουμένως χωρίς όμως το περιεχόμενό της.
Αγαπητοί μου, το τέλος είναι προδιαγεγραμμένο. Η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί από μία "μεσαία" τάξη. Θα πληρώσει και δικαίως τις μη επιλογές της. Μαζί της και ότι αυτό ακολουθούσε, είτε λέγεται ακίνητο, είτε υψηλοί μισθοί, είτε ακριβά αυτοκίνητα.
Η άνοδος φασιστικών ιδεολογιών δεν έχει τη βάση της στα χαμηλότερα στρώματα. Έχει την βάση της στην ψευδεπίγραφη αστική τάξη, η οποία χάνει τώρα τις δυνάμεις της και προσπαθεί με μεθόδους χαμηλότερων στρωμάτων να επιτύχει. Έχει κάποια μικρή πιθανότητα γιατί είναι πολυάριθμη, αλλά μέχρι εδώ…
Οι κομμουνιστές έχουν τα δικά τους ερείσματα και δεν μετακινούνται. έμειναν αυτό, το οποίο ήταν. Οι κληρονομικά πλούσιοι το ίδιο.
Οι υπόλοιποι;
Στην ζωή δεν υπάρχουν δεδομένα. Εάν δεν έχεις την δυνατότητα να ανταπεξέλθεις, χάνεις. Είναι σκληρό το παιγνίδι και γιατί όχι;
Εν κατακλείδι η πρώην αστική τάξη μετατράπηκε σε μέση τάξη (μέτρια τάξη) αγνοώντας επιδεικτικά τον χρυσού κανόνα του "παν μέτρον άριστον"...
Πουθενά αλλού δεν είναι αυτό πιο εμφανές, παρά στον χώρο της δημοσιογραφίας και κυρίως των εφημερίδων κα των μέσων μαζικής –πλέον και προσέξτε και το όνομα- μέσων ενημέρωσης. Προηγουμένως ήταν ειδησεογραφικών καναλιών.
Η κατάρρευση γνωστών εκδοτικών οίκων με συγκεκριμένα περιοδικά life style αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Από τις παλαιές εφημερίδες με την σοβαρότητα στο σημερινό άθλιο επίπεδο. Από τον δημοσιογράφο των απέραντων γνώσεων στην εικόνα του επιφανειακού και συνήθως αμόρφωτου παρουσιαστή.
Η επίσης πανικόβλητη και αγελαία αντίδραση σε μία μέτριας κατάστασης κρίση (δεν πρόκειται ούτε περί πολέμου, ούτε διώξεων, ούτε φυσικής καταστροφής, ούτε χρεωκοπίας με την στενή έννοια του όρου) συνηγορεί περί των ανωτέρω.
Όλα αυτά με προκαλούν να διακινδυνεύσω μία πρόβλεψη για το όπου βαδίζουμε.
Μαύρα μαντάτα κατά τη γνώμη μου για αυτή την "μεσαία" τάξη. Εάν μέσω μορφωμάτων δεν κατορθώσουν να επιβληθούν (το πιθανότερο είναι πως όχι, διότι λείπει το απαραίτητο όπλο της μόρφωσης) θα επανέλθουν στην εργατική τάξη, όπου και ανήκουν. Η αμιγώς αστική τάξη με πανίσχυρα όπλα της την μόρφωση και με ενδεχομένως μία αναγκαστική ταλαιπωρία και κάποιες προσωρινές απώλειες θα επανεύρει τον δρόμο της και θα ανακτήσει ενισχυμένη τη θέση της.
Οι προκαλέσαντες όμως την ανατροπή επίσης δεν θα έχουν καλό τέλος. Η αληθινή αστική τάξη γνωρίζει να αντεπιτίθεται και τώρα ενδέχεται να μην είναι φιλεύσπλαχνη...
Αυτές είναι οι κατευθύνσεις και τάσεις και αφορούν κυρίως την Ελλάδα. Οι επενδυτικές μας λοιπόν τακτικές και αποφάσεις οφείλουν να είναι προς αυτή την κατεύθυνση.
Η ανατροπή θα ανατραπεί...
Σημ Συγγραφέος: Προφανώς δεν πρόκειται για …μανιφέστο της “παλαιάς“ αστικής τάξης, ούτε επαναστατική προτροπή. Δεν υπάρχουν “κλειστές” τάξεις κατά την άποψή μου, ωστόσο το ήθος, η παιδεία και η μόρφωση οφείλουν να είναι προαπαιτούμενα και απαίτηση της κοινωνίας προς αυτοβελτίωσή της.